تفاوت میان نسخه‌های «فوگ»

۱۹۹ بایت اضافه‌شده ،  ۱ ماه پیش
بازخوانی و اصلاح
(بهبود لید)
(بازخوانی و اصلاح)
! !!colspan=5 style="background-color:#ABCDEF;"|بیان اول !! !! colspan=2 style="background-color:#ABCDEF;"| اولین ورود میانی !! !! style="background-color:#ABCDEF;"| دومین{{سخ}}ورود میانی !! !! colspan=2 style="background-color:#ABCDEF;"| ورود پایانی در تونیک
|-
! !![[پایه (موسیقی)|تونیک]]!![[نمایان (موسیقی)|نمایان]]!! !! تونیک !! ([[نمایان</small> (موسیقی)|ن]]. اضافه) !! !![[گام نسبی]]، [[گام مینور|مینور]]/[[گام ماژور|ماژور]]!! پنجم گام نسبی !! !![[زیرنمایان|زیر نمایان]]!! !! تونیک !! تونیک
|-
![[سوپرانو]]
</div>
==== اکسپوزیسیون ====
فوگ با «اکسپوزیسیون» ([[گشایش (موسیقی)|گشایش]]) یا «بیانِ سوژهٔ اصلی» که مهمترین بخش آن است، بر اساس قوانینی از پیش تعیین‌شده شروع می‌شود اما در ادامه و در بخش‌های بعدی، آهنگساز آزادی‌های بیشتری به‌دست می‌آورد.<ref>{{پک|زندباف|۱۳۶۴|ک=فرم در موسیقی|ص=۵۹}}</ref>{{sfn|Gedalge|1964|p=70}}
===== سوژه و جواب سوژه =====
شرحِ ساختمانِ شروع یک فوگ برای چهار صدا در بخش اکسپوزیسیون: [[پایه (موسیقی)|تونیک]]<sup>('''صدای اول''')</sup> ← [[نمایان (موسیقی)|نمایان]]<sup>('''صدای دوم''')</sup> ← تونیک<sup>('''صدای سوم''')</sup> ← نمایان<sup>('''صدای چهارم''').</sup>
ساختمان یک فوگ برای چهار صدا:
 
'''۱.''' ابتدا [[زمینه موسیقایی|سوژه]] اصلی در '''صدای اول''' و در تونیک ([[پایه (موسیقی)|تونیکپایه]] (پایه)، بدون [[همراهی (موسیقی)|همراهی]] معرفی می‌شود (سوژهٔ اصلی باید از نظر [[ریتم]] و [[ملودی]] جذاب، گیرا و قابل [[بسط و گسترش موسیقی|بسط و گسترش]] باشد).{{یاد|اصطلاحِ سوژه، «صدای پیشرو» یا «صدای راهنما» هم معنا می‌شود و در مقابل، جواب سوژه را «صدای دنباله‌رو» نیز می‌نامند.<ref>{{پک|کروبینی|۱۳۶۸|ک=کنترپوان و فوگ|ص=۷۰}}</ref>}}<ref>{{پک|کروبینی|۱۳۶۸|ک=کنترپوان و فوگ|ص=۷۰}}</ref>
 
'''۲.''' پس از آن '''صدای دوم''' همان ملودی را به‌عنوان '''جواب سوژه'''، در [[نمایان (موسیقی)|نمایان]] (دومینانت) یا [[زیرنمایان]] می‌دهد (در این مرحله صدای اول به صورت کنترپوان آزاد، صدای دوم را همراهی می‌کند). در شیوه‌ای دیگر صدای اول می‌تواند در یک قالب ثابت و متضاد ('''کنتر سوژه'''){{یاد|dir=ltr|Countersubject}} با سوژه اصلی طرح‌ریزی شود و هر بار با سوژه اصلی تکرار شود.<ref>{{پک|کروبینی|۱۳۶۸|ک=کنترپوان و فوگ|ص=۷۰}}</ref>{{sfn|Morris|1958|p=47}}{{sfn|Gedalge|1964|p=12}}
'''۳.''' '''صدای سوم''' دوباره سوژهٔ اصلی را در «تونیک» تکرار می‌کند. (در این مرحله نیز صدای اول و دوم، سوژه را به‌صورت کنترپوان، همراهی می‌کنند). در موارد نادری «صدای سوم» می‌تواند مجدداً در «دومینانت» باشد (<small>تونیک ← دومینانت ← دومینانت ← تونیک</small>).<ref>{{پک|ورال|۱۳۷۰|ک=فوگ و انوانسیون|ص=۳۳}}</ref> در هر قسمت از فوگ ممکن است «'''ورود نادرست'''» از سوژه وجود داشته باشد. ورودی‌های نادرست اغلب به‌صورت اختصاری از ابتدای سوژه استخراج می‌شوند، این کار به‌خاطر افزایش تأثیر برای «'''ورود درست'''» سوژه انجام می‌گیرد.{{sfn|Verrall|1966|p=12}}
[[پرونده:False entry.jpg|500px|بندانگشتی|وسط|مثال از «ورود نادرست» سوژه، فوگ شماره ۲ در [[دو مینور]] از [[کلاویه خوش‌آهنگ]] (کتاب اول)، اثر [[یوهان سباستیان باخ]]. در این قسمت [[میزان (موسیقی)|میزان]] ۷–۶، قبل از ورود صدای سوم در [[بیس (گونه صدا)|باس]]، ورودی نادرست (به رنگ قرمز) در بخش [[آلتو |آلتو]] اتفاق می‌افتد و سپس «ورودی درست» (به رنگ آبی) نمایان می‌شود.]]
'''۴.''' '''صدای چهارم''' جواب سوژه را در دومینانت می‌دهد و سه صدای دیگر بر اساس کنترپوان، سوژه را همراهی می‌کنند.<ref>{{پک|ورال|۱۳۷۰|ک=فوگ و انوانسیون|ص=۳۶}}</ref> پس از صدای چهارم، اکسپوزیسیون به‌عنوان مهمترین بخش، پایان می‌گیرد و سپس با یک قسمت کوتاه (یا اپیزود){{یاد|dir=ltr|Episode}} که حالتی متضاد با سوژه دارد، فوگ وارد مرحلۀ «بسط و گسترش» سوژه و کنترسوژه می‌شود.<ref>{{پک|کروبینی|۱۳۶۸|ک=کنترپوان و فوگ|ص=۷۳–۷۴}}</ref><ref>{{پک|ورال|۱۳۷۰|ک=فوگ و انوانسیون|ص=۳۸}}</ref>[[پرونده:Beethoven Op 131.png|500px|بندانگشتی|وسط|«فوگ برای چهار صدا» از [[کوارتت زهی]] در [[دو دیز مینور]] [[اپوس]] ۱۳۱ اثر [[لودویگ فان بتهوون|بتهوون]]. در این مثال «صدای اول» ([[ویولن]] یک) سوژه را از دومینانت شروع می‌کند، «صدای دوم» (ویولن دو) جواب سوژه را در تونیک می‌دهد ، «صدای سوم» ([[ویولن آلتو]]) مجدداً سوژه را در دومینانت بیان می‌کند و «صدای چهارم» ([[ویلنسل]]) جواب را در تونیک می‌دهد.]]
'''۴.''' '''صدای چهارم''' جواب سوژه را در «تونیک» یا «دومینانت» می‌دهد و سه صدای دیگر بر اساس کنترپوان، سوژه را همراهی می‌کنند.<ref>{{پک|ورال|۱۳۷۰|ک=فوگ و انوانسیون|ص=۳۶}}</ref>
 
در اینجا بیان اول (یا اکسپوزیسیون) به‌عنوان مهمترین بخش، پایان می‌گیرد و سپس با یک قسمت کوتاه (یا اپیزود){{یاد|dir=ltr|Episode}} که حالتی متضاد دارد، فوگ وارد مرحله دوم که «بسط و گسترش» سوژهٔ اصلی است می‌شود و در ادامه، سوژهٔ اصلی بر پایهٔ یک [[نت پدال]] تکرار می‌گردد و به پایان می‌رسد.<ref>{{پک|کروبینی|۱۳۶۸|ک=کنترپوان و فوگ|ص=۷۳–۷۴}}</ref><ref>{{پک|ورال|۱۳۷۰|ک=فوگ و انوانسیون|ص=۳۸}}</ref>
[[پرونده:Beethoven Op 131.png|500px|بندانگشتی|وسط|«فوگ برای چهار صدا» از [[کوارتت زهی]] در [[دو دیز مینور]] [[اپوس]] ۱۳۱ اثر [[لودویگ فان بتهوون|بتهوون]]. در این مثال «صدای اول» ([[ویولن]] یک) سوژه را از دومینانت شروع می‌کند، «صدای دوم» (ویولن دو) جواب سوژه را در تونیک می‌دهد ، «صدای سوم» ([[ویولن آلتو]]) مجدداً سوژه را در دومینانت بیان می‌کند و «صدای چهارم» ([[ویلنسل]]) جواب را در تونیک می‌دهد.]]
 
===== کنترسوژه و کنترپوان آزاد =====