خط لوله گوره–جاسک: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
 
 
'''خط لولهٔ گوره-جاسک''' طولانی‌ترین خط لولهٔ انتقال [[سوخت‌های فسیلی]] در [[خاورمیانه]] به طول تقریبی ۱۰۰۰ کیلومتر است که در صورت تکمیل، قادر است افزون‌بر [[نفت ترش]]، [[میعانات گازی]] را نیز از نزدیکی [[گره (دیلم)|گوره]] در [[استان بوشهر]] به نزدیکی [[بندر جاسک]] به منظور صادرات، منتقل سازد. سرمایه‌گذاری اجرای این پروژه بالغ بر ۱٫۵ میلیارد [[دلار آمریکا|دلار]] در نظر گرفته شده‌است<ref>{{یادکرد وب|عنوان=خط لوله ۱٫۵ میلیارد یورویی گوره-جاسک؛ امنیتی یا اقتصادی؟ {{!}} DW {{!}} 21.07.2021|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/خط-لوله-۱۵-میلیارد-یورویی-گوره-جاسک-امنیتی-یا-اقتصادی/a-58581220|وبگاه=DW.COM|بازبینی=2021-07-23|کد زبان=fa-IR|نام=Deutsche|نام خانوادگی=Welle (www.dw.com)}}</ref>. مسئولان ایران این طرح را پروژه‌ای تماماً ایرانی اعلام کردند که [[شرکت لوله‌سازی اهواز|شرکت لوله سازی اهواز]] تولید کنندهٔتولیدکنندهٔ اصلی لوله‌های این پروژه عنوان شده‌است.<ref>{{یادکرد وب|تاریخ=۲۹ اسفند ۱۳۹۹|وبگاه=صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران|نشانی=https://www.iribnews.ir/00CoQ9|عنوان=لوله سازی اهواز تولیدکننده اصلی لوله‌های طرح گوره به جاسک}}</ref>
 
== فرایند اجرا ==
 
در ایجاد زنجیرهٔ تولید لولهٔ NACE، تبدیل تختال به ورق و سپس لوله که برای نخستین بار در ایران اتفاق افتاده‌است، [[شرکت لوله‌سازی اهواز|لوله‌سازی اهواز]]، [[شرکت فولاد مبارکه اصفهان|فولاد مبارکه اصفهان]]، [[فولاد اکسین خوزستان]]، و ایران آروین و دو شرکت لوله‌ساز دیگر فعالیت کردند. در این طرح حلقهٔ اول توسط شرکت فولاد مبارکه تولید می‌شود و در حلقهٔ دوم ورق مورد نیاز توسط شرکت فولاد اکسین تولید، و سپس [[شرکت لوله‌سازی اهواز|شرکت لوله‌ سازی اهواز]] این ورق‌ها را تبدیل به لوله کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=افتتاح طرح انتقال نفت خام از گوره به جاسک و پایانه صادراتی مکران توسط روحانی|نشانی=https://www.isna.ir/news/1400043122236/افتتاح-طرح-انتقال-نفت-خام-از-گوره-به-جاسک-و-پایانه-صادراتی-مکران|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2021-07-22|بازبینی=2021-07-23|کد زبان=fa}}</ref>
 
همچنین شیرآلات دروازه‌ای ۴۲اینچی این خط لوله توسط [[توسعه و نوسازی صنایع گداختار|گداختار]] و [[ماشین‌سازی اراک]] طراحی و ساخته شده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«تولد یک باور» با ساخت شیرهای دروازه‌ای برای انتقال نفت‌خام خط لوله گوره به جاسک|نشانی=http://www.daneshenaft.ir/cid/CMSContent/content/44192/%C2%AB%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D9%86%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%B7-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%DA%A9.aspx|وبگاه=www.daneshenaft.ir|بازبینی=2021-12-13}}</ref>
 
در ۳۱ تیرماه و در حالی که چند روز بیشتر به پایان دولت آقای روحانی باقی نمانده، او در مراسم افتتاح از راه دور و از طریق ویدئو این طرح را «دستاوردی بزرگ» و «روزی تاریخی برای ملت ایران» دانست که به پایان رسانده‌است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=دولت ایران می‌گوید با افتتاح خط لوله جاسک تنگه هرمز را دور زده|نشانی=https://www.bbc.com/persian/business-57923784|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ بازبینی=2021-07-23|زبان=fa}}</ref>
 
با توجه به قابلیت انتقال نفت خام و میعانات گازی از این خط لوله، افزون‌بر تمرکززدایی از صادرات نفت ایران از [[جزیره خارگ|پایانهٔ نفتی خارگ]] و دور زدن [[تنگه هرمز|تنگهٔ هرمز]] به عنوان یک نقطهٔ راهبردی آسیب‌پذی جهت صادرات نفت در منطقهٔ خاورمیانه، امکان صادرات گاز [[میدان گازی پارس جنوبی]] از این پایانه و مسیر کوتاه‌تر برای [[کشتی ترابری گاز طبیعی مایع|کشتی‌های ترابری LNG]] و امکان رقابت با کشور [[قطر]] فراهم می‌شود.<ref>[https://www.icana.ir/Fa/News/450649/دلایل-استراتژیک-بودن-خط-لوله-انتقال-نفت-گوره-جاسک-چیست؟ دلایل استراتژیک‌بودن خط لولهٔ انتقال نفت گوره-جاسک چیست؟] ''خبرگزاری خانه ملت''</ref>
[[File:Pipe awz.jpg|thumb|خط تولید شرکت لوله سازیلوله‌سازی اهواز برای پروژه‌ی گوره به جاسک]]
 
 
[[File:Pipe awz.jpg|thumb|خط تولید شرکت لوله سازی اهواز برای پروژه‌ی گوره به جاسک]]
 
== تحریم و تمرکز بر ورق‌های داخلی ==
طبق قراردادی که شرکت ملی نفت منعقد کرده بود باید ورق‌ِ مورد نیاز برای ساخت لوله‌های پروژه‌ی گوره به جاسک از خارج از [[ایران]] تهیه می‌شد. <ref>{{یادکرد وب|تاریخ=6 تیر 1399|وبگاه=پایگاه خبری آفتاب|نشانی=https://aftabnews.ir/fa/news/657827/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%E2%80%93-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%DA%A9|عنوان=نقش راهبردی شرکت لوله‌سازی اهواز در خط لوله گوره – جاسک}}</ref> شروعِ این پروژه همزمان بود با آغاز تحریمِ شرکت‌های مختلفی که با ایران همکاری داشتند. به همین منظور [[چین]] از فروش ورق به ایران امتناع ورزید و ایران مجبور شد ورق مورد نیاز این پروژه را در داخل کشور تامین کند. لوله سازِ مربوطه نیز برای تولید لوله‌ی مورد نیاز پروژه‌ی گوره به جاسک باید ریسکِ مالی را می‌پذیرفت و از ورق‌های داخلی استفاده می‌کرد. [[شرکت لوله‌سازی اهواز|شرکت لوله سازی اهواز]] قدیمی‌ترین شرکت‌ِ لوله سازِ ایران پذیرفت که ریسک مالی را متحمل شود و شروع ساختِ لوله برای این پروژه را برعهده بگیرد. <ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبرگزاری صنایع|نشانی=https://sanayepress.com/1399/06/01/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA/|عنوان=نقش شرکت لوله‌سازی اهواز در پروژه انتقال نفت گوره به جاسک}}</ref>
 
مدیر عامل لوله‌سازی اهواز گفته است که با فراهم کردنِ شرایط داخلی‌سازی کل فرایند ساخت لوله، از خروج بیش از ۳۰۰ میلیون یورو ارز از ایران جلوگیری شد. <ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبرگزاری صنایع|نشانی=https://sanayepress.com/1399/06/01/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA/|عنوان=نقش شرکت لوله‌سازی اهواز در پروژه انتقال نفت گوره به جاسک}}</ref>
[[خبرگزاری فارس]] همچنین نوشت که وجود ایرادات متعدد در این طرح و همچنین فقدان برنامه و طرح جامعی (Master plan) برای ایجاد هاب انرژی در منطقه [[بندر جاسک|جاسک]]، فرصت‌سوزی‌های زیادی را برای کشور به همراه داشته‌است که در ادامه به آن پرداخته می‌شود. برخی نیز وزارت نفت ایران را به برگزاری «افتتاح زود هنگام» متهم کردند و گفتند وزارت نفت به دنبال افتتاح خط لوله گوره-جاسک قبل از تکمیل پروژه است.<ref>{{یادکرد وب|تاریخ=۴ اسفند ۱۳۹۹|وبگاه=خبرگزاری فارس|نشانی=https://www.farsnews.ir/news/13991204000021/|عنوان=وزارت نفت به دنبال افتتاح نمایشی خط لوله گوره جاسک}}</ref>
 
نایب رئیس کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی ایران نیز با اشاره به بازدید میدانی خود در مرداد ماه 1400 از پروژه انتقال نفت «⁧‫گوره جاسک‬⁩» گفت که این پروژه به بدترین شکل اجرا و زودهنگام به بهره‌برداری رسیده است. <ref>{{یادکرد وب|تاریخ=۹ مرداد ۱۴۰۰|وبگاه=ایسنا|نشانی=https://www.isna.ir/news/1400050905889/%D9%BE%DA%98%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D9%86%D9%81%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7|عنوان=پژمانفر: پروژه انتقال نفت «⁧‫گوره جاسک‬⁩» به بدترین شکل اجرا شده است}}</ref> قبل‌ترپیشتر نیز در بخشی از نامه عضو کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی ایران به وزیر نفت آمده است: فشار مدیریتی غیرقابل‌ توجیه برای راه‌اندازی زودهنگام طرح خط لوله گوره به جاسک موجب فدا شدن کیفیت می‌شود. وزارت نفت این طرح را از دایره بازی‌های سیاسی و کارنامه دولت‌های متفاوت جدا کند. <ref>{{یادکرد وب|تاریخ=4 اسفند 1399|وبگاه=خبرگزاری فارس|نشانی=https://www.farsnews.ir/news/13991204000021/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%AE%D8%B7-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2|عنوان=وزارت نفت به دنبال افتتاح نمایشی خط لوله گوره-جاسک/ دور زدن تنگه هرمز به عمر دولت روحانی قد می‌دهد؟}}</ref>
 
نایب رئیس کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی ایران نیز با اشاره به بازدید میدانی خود در مرداد ماه 1400 از پروژه انتقال نفت «⁧‫گوره جاسک‬⁩» گفت که این پروژه به بدترین شکل اجرا و زودهنگام به بهره‌برداری رسیده است. <ref>{{یادکرد وب|تاریخ=۹ مرداد ۱۴۰۰|وبگاه=ایسنا|نشانی=https://www.isna.ir/news/1400050905889/%D9%BE%DA%98%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D9%86%D9%81%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7|عنوان=پژمانفر: پروژه انتقال نفت «⁧‫گوره جاسک‬⁩» به بدترین شکل اجرا شده است}}</ref> قبل‌تر نیز در بخشی از نامه عضو کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی ایران به وزیر نفت آمده است: فشار مدیریتی غیرقابل‌ توجیه برای راه‌اندازی زودهنگام طرح خط لوله گوره به جاسک موجب فدا شدن کیفیت می‌شود. وزارت نفت این طرح را از دایره بازی‌های سیاسی و کارنامه دولت‌های متفاوت جدا کند. <ref>{{یادکرد وب|تاریخ=4 اسفند 1399|وبگاه=خبرگزاری فارس|نشانی=https://www.farsnews.ir/news/13991204000021/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%AE%D8%B7-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2|عنوان=وزارت نفت به دنبال افتتاح نمایشی خط لوله گوره-جاسک/ دور زدن تنگه هرمز به عمر دولت روحانی قد می‌دهد؟}}</ref>
 
== ترکیب کارفرما و پیمانکار ==