میرزا جواد ملکی تبریزی: تفاوت میان نسخه‌ها

افزودن زیربخش شاگردان وی
(←‏تحصیلات: افزودن اطلاعات و اصلاح ارجاع مرده)
(افزودن زیربخش شاگردان وی)
}}
 
[[پرونده:میرزا جواد ملکی تبریزی در حال قنوت.JPG|بندانگشتی|چپ|270px|'''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی''' در حال قنوت یا نیایش.]]
'''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی''' (۱۲۷۴ ه‍.ق [[تبریز]] – ۱۳۴۳ ه‍.ق [[قم]]) از علمای معاصر [[فقه]]، [[اصول فقه|اصول]]، [[اخلاق]]، [[حکمت]] و [[عرفان اسلامی|عرفان]] اسلامی بوده‌است.
 
</ref>
 
=== استادانشاگردان وی ===
* شیخ اسماعیل بن حسین تائب<ref name=mjmmam1152>
* آخوند [[ملا حسینقلی همدانی]]
{{cite book
* [[حسین بن محمد تقی نوری|میرزا حسین نوری]]
|last = لقمانی
* آقا رضا همدانی
|first = احمد
* [[آخوند خراسانی]]
|author-link =
|date =
|title = میرزا جواد آقا ملکی مردی از ملکوت
|url =
|location = قم
|publisher = مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی
|quote = فصل دوم، شاگردان درس اخلاق، چاپ ۱۳۷۸
|language = fa
|volume =
|page = ۴۰-۴۸
|isbn =
}}
</ref>
* سید محمود مدرسی: وی معلم عرفان و مدرس اخلاق بود و در زمینه تبلیغ اسلام نیز فعالیت داشت. او در [[ربیع‌الاول]] سال ۱۳۷۸ قمری درگذشته است.<ref name=mjmt10>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Book/View/45235/17883/5-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C
|title = شاگردان درس اخلاق میرزا جواد ملکی تبریزی: سید محمود مدرسی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* سید حسین فاطمی رضوی قمی: ایشان اهل قم بود و به تدریس اخلاق و تبلیغ اسلام و تربیت شاگردان می‌پرداخت. عرفان را نزد ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' آموخت.<ref name=mjmt26>
{{cite web
|url = http://ahlevela.com/%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87/362-hosien-fatemi-razavi-ghomi
|title = سید حسین فاطمی رضوی قمی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref> وی در ۲۷ [[شوال]] ۱۳۸۹ قمری درگذشت و در [[گورستان شیخان]] در قم به خاک سپرده شد.<ref name=mjmt11>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Book/View/45235/17880/2-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C-%D9%82%D9%85%DB%8C
|title = شاگردان درس اخلاق میرزا جواد ملکی تبریزی: حاج آقا حسین فاطمی قمی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* سید محمود یزدی: همراه و دوست ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' نیز بود.<ref name=mjmt12>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Book/View/45235/17884/6-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C
|title = شاگردان درس اخلاق میرزا جواد ملکی تبریزی: سید محمود یزدی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* [[ملاعلی معصومی همدانی]]: وی در سال ۱۳۱۳ قمری در [[قروه درگزین]] [[استان همدان]] به دنیا آمد. تحصیلات اولیه خود را در همدان نزد ''شیخ علی گنبدی''<ref name=mjmt13>
{{cite web
|url = http://qom.irib.ir/-/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF%DB%8C
|title = حاج شیخ علی گنبدی - صدا و سیمای قم
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref> و برخی از اساتید دیگر گذراند. سپس به تهران سفر کرد و از درس اندیشمندان اسلامی چون ''ملا محمد زنجانی هیدجی'' بهره برد.<ref name=mjmt14>
{{cite web
|url = https://olama-orafa.ir/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%D9%89-%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%89%D9%85/
|title = زندگینامه حکیم آیت الله ملا محمد زنجانى هیدجى(متوفی ۱۳۴۹قمری) – علماوعرفا
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref> او در سال ۱۳۴۰ قمری برای تحصیلات بیشتر به قم مهاجرت کرد. و در آنجا در درس ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' شرکت کرد. درس‌های ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' تأثیر عمیقی بر او گذاشت. اثری که همیشه همراهش ماند. از او علاوه بر اشعار شیرین و پرشوری که با تخلص «فنا» می‌سرود، دوازده جلد کتاب به یادگار مانده است. وی در هفدهم [[شعبان]] ۱۳۹۸ قمری چشم از جهان فروبست.<ref name=mjmt15>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Book/View/45235/17881/3-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C
|title = شاگردان درس اخلاق میرزا جواد ملکی تبریزی: آخوند ملاعلی همدانی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* محمود مجتهدی: وی مدتها شاگرد ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' بوده است.<ref name=mjmt16>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Book/View/45235/17885/7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C
|title = شاگردان درس اخلاق میرزا جواد ملکی تبریزی: محمود مجتهدی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* شیخ عباس تهرانی:<ref name=mjmt17>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6435/7065/85762/%D9%81%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%A2%DB%8C%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%91%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C
|title = فرزانگان: آیةاللّه شیخ عباس تهرانی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref> ایشان در راه کمال بسیار کوشا بود لذا به درجات و فتوحات معنوی بسیاری دست یافت. مؤمنان از درس اخلاق او که در [[مدرسه حجتیه]] قم تدریس می‌کرد، بسیار بهره بردند. اشعار زیبایی می‌سرایید و دیوان شعری از او به جا مانده است.<ref name=mjmt19>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Book/View/45235/17882/4-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C
|title = شاگردان درس اخلاق میرزا جواد ملکی تبریزی: حاج شیخ عباس تهرانی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* میرزا عبدالله شالچی:<ref name=ga252278>
{{cite book
|last = جمعى از پژوهشگران حوزه علميه قم
|first =
|author-link =
|date =
|title = گلشـن ابـرار
|url =
|location = قم
|publisher = نشر معروف
|quote = ۱۳۷۸ش
|language = fa
|volume = ۲
|page = ۵۲۲
|isbn =
}}
</ref> وی سالها نزد ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' تحصیل کرد و به معنویت چشمگیری دست یافت. او دستورالعمل‌های معنوی خاصی از ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' دریافت می‌کرد.<ref name=mjmt42>
{{cite web
|url = https://article.tebyan.net/212438/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%87%D8%A7
|title = دستورا العملهای گرانبها
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref> وی در ۲۸ دی ۱۳۶۳ شمسی در سن یکصد و سه سالگی درگذشت.<ref name=mjmt20>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Book/View/45235/17887/9-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D9%84%DA%86%DB%8C
|title = شاگردان درس اخلاق میرزا جواد ملکی تبریزی: حاج میرزا عبدالله شالچی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* شیخ حسن لنکرانی: مولف کتاب «الملهمات الغروية فی أحكام الحج» بوده است.<ref>
{{cite book
|last = امين
|first = حسن‏
|author-link =
|date =
|title = مستدركات أعيان الشيعة
|url =
|location = لبنان
|publisher = دار التعارف للمطبوعات
|quote = چ۱، ۱۴۰۸ق.
|language =
|volume = ۶
|page = ۱۴۰
|isbn =
}}
</ref>
* میرزا جواد سلطان القرایی تبریزی:<ref>
{{cite book
|last = قسم الموسوعة مجمع الفكر الإسلامی
|first =
|author-link =
|date =
|title = موسوعة مؤلفى الامامية
|url =
|location = قم
|publisher = مجمع الفكر الإسلامی
|quote = چ۱، ۱۴۲۸ق.
|language =
|volume = ۸
|page = ۴۲۳
|isbn =
}}
</ref> وی در سال ۱۳۱۹ قمری در تبریز به دنیا آمد. وی در نجف نزد ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' تحصیل کرد. او در هنر خوشنویسی استاد بود. وی کتابهای ارزشمندی در کلام، فلسفه و دیگر علوم اسلامی تألیف کرده است. وی علاوه بر [[فقه]] و [[اصول فقه]]، ادبیات فارسی و عربی، [[علم حدیث|حدیث]] و [[علم رجال|رجال]]، در تاریخ، جغرافیا، نجوم و ریاضیات نیز تبحر داشت. او در ۱۰ آذر ۱۳۷۶ شمسی در سن ۹۶ سالگی درگذشت.<ref name=mjmt21>
{{cite web
|url = https://portal.anhar.ir/node/24355/?ref=sbttl#gsc.tab=0
|title = وفات آیةالله «ميرزاجواد سلطان القراء» (۱۴۱۸ ق)- ۲۹ رجب
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref><ref name=mjmt22>
{{cite web
|url = https://www.ziaossalehin.ir/fa/content/13304
|title = رحلت فقیه بزرگوار آیت الله میرزا جواد سلطان القُرّائی تبریزی (۱۳۷۶ هجری شمسی) - ضیاءالصالحین
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* [[سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی]]: ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' به ایشان اجازه روایت داده بود.<ref name=mme8499/>
* سید محمد صادق لواسانی: به مدت دو سال درس اخلاق را نزد ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' آموخت.<ref name=mjmt23>
{{cite web
|url = http://thinker.irc.ir/thinker/index/show/+5735
|title = سيد محمد صادق لواسانی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* احمد مشرف حسینی: در قم به دنیا آمد. او در شهر [[درود (زبرخان)|درود]] به تبلیغ احکام و نشر معارف اسلامی مشغول بوده است.<ref name=mjmt24>
{{cite web
|url = https://rasekhoon.net/mashahir/show/591180/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%81-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C
|title = احمد مشرف حسینی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* [[محمدعلی اراکی]]
* سید جعفر حسینی شاهرودی: وی در سال ۱۲۹۴ شمسی به دنیا آمد. برای تحصیل علوم اسلامی به [[مشهد]] و قم رفت. وی در محضر ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' تحصیل کرد و سپس برای تحصیلات بیشتر به نجف رفت. سرانجام به درجه [[مجتهد|اجتهاد]] رسید. در سال ۱۳۲۴ شمسی به ایران بازگشت و به خدمات دینی و نشر معارف اسلامی پرداخت. وی در ۱۴ خرداد ۱۳۵۲ شمسی درگذشت و در [[گورستان شیخان]] قم به خاک سپرده شد.<ref name=mjmt25>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63908/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1?CID=68
|title = حسینی شاهرودی، سید جعفر
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* سید مهدی کشفی بروجردی<ref name=mjmt27>
{{cite web
|url = https://rasekhoon.net/mashahir/show/591044/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF%DB%8C
|title = مهدی کشفی بروجردی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref>
* [[سید محمدکاظم شریعتمداری]]<ref>
{{cite book
|last = جواهر كلام
|first = عبد الحسين
|author-link =
|date =
|title = تربت پاكان قم
|url =
|location = قم
|publisher = انصاریان
|quote = چ۱، ۱۴۲۴ق.
|language = fa
|volume = ۱
|page = ۳۸۴ و ۳۸۵ و ۳۹۵ و ۶۰۸
|isbn =
}}
</ref><ref>
{{cite book
|last = جواهر كلام
|first = عبد الحسين
|author-link =
|date =
|title = تربت پاكان قم
|url =
|location = قم
|publisher = انصاریان
|quote = چ۱، ۱۴۲۴ق.
|language = fa
|volume = ۲
|page = ۸۰۶ و ۱۳۰۶
|isbn =
}}
</ref>
* [[میرزا خلیل کمره‌ای]]: وی در قم زیر نظر ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' تحصیل می‌کرد.<ref name=mjmt30>
{{cite web
|url = https://www.cgie.org.ir/fa/news/25387/%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8F-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%91%D9%8E%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%83%D9%85%D8%B1%D9%87-%E2%80%8F%D8%A7%DB%8C-(1363-%D8%B4)
|title = رحلت آیت اللَّه حاج میرزا خلیل كمره ای (۱۳۶۳ ش) - مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref><ref name=mjmt2/>
 
بر خلاف اینکه مشهور است [[سید روح‌الله خمینی]] (''بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران'') هم شاگرد ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' بوده، اما به گفته [[سید علی خامنه‌ای]] (''[[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر]] فعلی جمهوری اسلامی ایران'') او به جز دو جلسه در درس ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' شرکت نکرده‌ و به همین خاطر افسوس می‌خورده است.<ref name=mjmt31>
== شاگردان ==
{{cite web
* [[حسین فاطمی قمی]]
|url = https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=23898
* [[آخوند ملا علی همدانی]]
|title = بیانات در دیدار اعضای مجمع عالی حکمت اسلامی
* [[سید جعفر حسینی شاهرودی]]
|trans-title =
* [[میرزا خلیل کمره‌ای]]
|language = fa
 
|access-date = 8 January 2022
بر خلاف اینکه مشهور است [[سید روح‌الله خمینی]] هم شاگرد وی بوده، او به جز دو جلسه از درس ملکی تبریزی استفاده نکرده‌است.<ref>[http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=23898 ایشان گفتند دو جلسه رفتم، اما نپسندیدم]</ref> سید روح‌الله خمینی به وی ارادت خاص داشته و علاقه‌مندان به تهذیب و وارستگی را به مطالعه کتابهای او راهنمایی می‌کرده‌است از جمله در کتاب «چهل حدیث» خود، مطالعه «رساله لقاءالله» ملکی تبریزی را توصیه می‌کند.
}}
</ref><ref name=mjmt28>
{{cite web
|url = https://www.iribnews.ir/fa/news/3126236/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%AA%D9%BE%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85
|title = امام خمینی قلب تپنده و نظریه‌پرداز بزرگ جهان اسلام - خبرگزاری صدا و سیما
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref><ref name=mjmt29>
{{cite web
|url = https://www.mehrnews.com/news/5239658/%D8%B9%D8%B8%D9%85%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D9%85%D9%84%DA%A9%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C
|title = عظمت میرزا جوادآقا ملکی تبریزی از دیدگاه امام خمینی - خبرگزاری مهر
|trans-title =
|language = fa
|access-date = 8 January 2022
}}
</ref> ''سید روح‌الله خمینی'' به ''میرزا جواد آقا ملکی تبریزی'' ارادت خاص داشته و علاقه‌مندان به تهذیب و وارستگی را به مطالعه کتابهای او راهنمایی می‌کرده‌است. از جمله در کتاب «چهل حدیث» خود، مطالعه «رساله لقاءالله» ملکی تبریزی را توصیه می‌کند.<ref name=mjmt4/>
 
== اقوام ==