تفاوت میان نسخه‌های «مانی»

۲۸۳ بایت اضافه‌شده ،  ۱۰ سال پیش
 
== پس از وفات مانی ==
نظر براین است که پیروان مانی تلاش بسیاری برای مشمول کردن تمام رسوم دینی شناخته شده کردند.کردند؛ در نتیجه بسیاری از رسائل ساختگی مسیحی را از جمله : [[اعمال توماس]] را حفظ کردند. که در غیر این صورت امکان داشت از میان برود. مانی مایل بود که خود را به عنوان «حواری [[عیسی مسیح]]» تشریح کند، اما [[کلیسای ارتدوکس]] او را مرتد خواند.
 
برخی خرده توشته‌هاینوشته‌های یک کتاب مانی گراییمانی‌گرایی به زبان [[ترکی اویغوری]] می‌آورد که در سال [[۸۰۳ (میلادی)|۸۰۳]] [[پس از میلاد]] خان سلطنت [[ایغوریان]] به تورفان می‌رود و سه دادرس مانی گرا را برای ادای احترام به یک روحانی ارشد مانی در [[بمبئی]] می‌فرستند. یک سرود مانی گرامانی‌گرا از قرن ۸ میلادی در [[تورفان]] نوشته شده در [[پارسی میانه]] می‌آورد که، بیشتر خویشاوندان خان علاقمند به آیین مانی بودند.
بیشتر متون مانوی که در [[تورفان]] پیدا شده‌اند، به خط [[مانوی]] و به زبانهای ایرانی رایج یعنی [[پارسی میانه]]، [[پارتی]] و مخصوصا [[سغدی]] می‌باشند. این اسناد اثبات می‌کند که [[سغد]] (شمال شرق [[ایران]]) یک مرکز بسیار مهم مانی گرایی در اوایل دوران میانی بوده‌است و شاید هم که بازرگانان [[سغدی]] بوده‌اند که این آیین را به [[آسیای مرکزی]] و [[چین]] گسترش دادند.
 
در اوایل قرن دهم میلادی، [[اویغور]] امپراتوری نیرومندی را تحت اثر [[بودایی]]گری پدید می‌آورد و برخی از معابد مانیانمانی‌گرایان را به صومعه‌های [[بودایی]] تبدیل می‌کند. با این حال، این حقیقت تاریخی را که [[اویغور]]یان پرستندگان مانی گرامانی‌گرا بوده‌اند رانمی‌توان انکاریانکار نیستکرد. مورّخ [[تازی]](عرب) [[ابن ندیم]] می‌گوید : که [[اویغورخان]] همهٔ تلاش خود را برای برجسته کردن آیین مانی در قلمرو پادشاهی [[آسیای میانه]] (سامان)کرد. مدارک [[چینی]] نیز ثبت کرده‌اند که روحانیان مانی گرامانی‌گرا به [[چین]] آمدند و به بارگاه امپراتوری خراج در سال [[۸۳۴ (میلادی)|۸۳۴]] میلادی خراج پرداختند. فرستادهٔ [[خاندان سونگ]] به نام ونگ از معابد مانیانمانی‌گرایان در [[گائوچنگ]] بازدید کرده‌است.
 
شواهد حاکی از آن اندآن‌اند که از محبوبیت مانیانمانی‌گرایان پس از قرن ده میلادی در [[آسیای مرکزی]]، به آهستگی کاسته شد.
برخی پژوهشگران یافته‌اند که اندیشهٔ مانی گرایانمانی‌گرایان زیرکانه بر تفکرات مسیحی تأثیر داشته‌است، در بحث تضادّ نیکی و بدی (خیر، شر) و شکل واضح شیطان. سبب این اثر قسمتاً،تا حدودی، [[آگوستین هیپو]] است که پس از مدتی کمی که به آیین مانی گرویده بود، به [[مسیحیت]] روی آورد و نوشته‌های او هنوز هم در میان الهیات دانان [[کاتولیک]]، پر نفوذ و تأثیرگذار اندتأثیرگذارند.
جالب است که میان مانی و [[محمد]]، [[پیامبر اسلام]] توازی بر قرار است. مانی ادعا می‌کرد که جانشین پیغمبرانی چون [[عیسی]] و دیگرانی که تعلیماتشان موضعاً یا بدست پیروانشان تحریف شده،شده استاست، می‌باشد. مانی اظهار دیانت کرد و هم چنین خود را منسوب به [[فارقلیط]] منسوب می‌دانست.،می‌دانست، عنوانی از [[انجیل]]، به معنای کسی که تسلی می‌بخشد یا کسی که بر طرف ما میانجی گری می‌کند،می‌کند که بنابر رسم ارتودکسی خداخود شخص [[روح القدس]] بدین نام درک می‌شود و در دیدگاهی دیگر فارقلیط پیامبری است که از پس عیسی می‌آید و او را تصدیق می‌کند؛ که این با ادعای مانی بیشتر هماهنگی دارد.
 
مانی ادعای کرد که: آخرین پیامبر است، و رسالت او را فرشته‌ای بر او آشکار ساخته‌است. محمد، نیز تشابهاً ادعای جانشینی پیامبران به ویژه پیامبپیامبر عبری، عیسی را داشت. او نیز ادعا کرد که تعلیمات وکتب رسل پیشین به دست پیروانشان دستکاری و تحریف شده‌است. برای مثال اینکه مسیحیان باور دارند که عیسی پسر خداست. او هم چنین ادعا کرد که آخرین رسول موعود بشریت است، همان گونه که مانی گفته بود.
 
مانی رتبه شماره ۸۳ در لیست موثر ترین اشخاص تاریخ، رده بندی شده توسط مایکل اچ هارت را دارد.