چندجهانی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
{{کیهان‌شناسی}}
فرضیهٔ '''چندگیتیگی''' یا '''گیتی‌گان''' یا '''مولتی‌وِرس''' {{انگلیسی|Multiverse}} یا '''چندجهانی''' مجموعه‌ای [[فرضیه|فرضی]] از [[گیتی|گیتی‌های]] شاید موجود است (از جمله همین کیهان تاریخی که دائماً احساسش می‌کنیم) که مجموعاً با هم تمامی چیزهایی که وجود دارند و می‌توانند وجود داشته باشند — تمام [[فضا]]، [[زمان]]، [[ماده (فیزیک)|ماده]] و [[انرژی]] و همچنین قوانین فیزیکی و [[ثابت فیزیکی|ثابت‌هایی]] که به توصیف آنان می‌پردازند — را در بر می‌گیرند. این اصطلاح برای نخستین بار توسط [[ویلیام جیمز]]، فلسفه‌دان و روانشناس آمریکایی، به کار گرفته شد. گاهی اوقات گیتی‌های گوناگون موجود در مجموعه چندگیتیه را [[جهان موازی|گیتی‌های موازی]] می‌نامند.
 
ساختار گیتی‌گان، ماهیت هر گیتی موجود در آن، و رابطهٔ میان گیتی‌های تشکیل‌دهندهٔ آن، بستگی به فرضیهٔ به خصوصی از چندگیتیگی دارد که مد نظر است. گیتی‌های متعددی در [[کیهان‌شناسی]]، [[فیزیک]]، [[اخترشناسی]]، [[دین]]، [[فلسفه]]، [[روان‌شناسی فرافردی]]، و [[ادبیات داستانی]] به‌ویژه در (گونه هنری)|گونه‌های مدلسازی ریاضی]] آن، فرضیه‌پردازی شده‌اند. در این حوزه‌ها، از اصطلاحات «جهان‌های جایگزین»، «جهان‌های کوانتومی»، «ابعاد نفوذی»، «ابعاد موازی»، «جهان‌های موازی»، «واقعیت‌های جایگزین»، «گاه‌شمارهای جایگزین» و «صفحات بُعدی» برای اطلاق به «جهان‌های مجازی» استفاده می‌شود.
 
== تاریخچهٔ مفهوم چندجهانی ==