دندان‌پزشکی: تفاوت میان نسخه‌ها

در [[فرانسه]]؛ آرایشگران اولین افرادی بودند که به ارائه خدمات مربوط به دهان و دندان پرداختند. آن‌ها به دو گروه عمده تقسیم می‌شدند؛ «آرایشگرهای ماهر و متخصص» و «آرایشگرهای عمومی».
 
گروه اول یا به عبارتی "«آرایشگران ماهر"» افرادی بودند آموزش‌دیده که تنوع و خدمات تخصصی‌شان آن‌ها را از آرایشگرهای عمومی متمایز می‌ساخت. دستهٔ دوم اما آرایشگرانی بودند که تنها توانایی تراشیدن ریش و کشیدن دندان را داشتند. شایان‌ذکر است که فرانسه در سال ۱۴۰۰ فعالیت‌های دندان‌پزشکی برای آرایشگران عمومی را ممنوع اعلام کرد و از آن به بعد این دسته از آرایشگرها تنها به خدمات آرایشگری می‌پرداختند.
 
در آلمان همانندِ فرانسه از سال‌های ۱۵۳۰ الی ۱۵۷۵ تنها افرادی می‌توانستند به ارائه خدمات دهان و دندان بپردازند که تألیفی در این حوزه داشته باشند. «پی‌یر فوشار» (Pierre Fauchard») فرانسوی را بعضاً پدر یا بنیان‌گذارپایه‌گذار دندان‌پزشکی می‌نامند.<ref name="spielman">{{cite journal|author=Spielman, A. I.|year=2007|title=The birth of the most important 18th century dental text: Pierre Fauchard's ''Le chirurgien dentist''|journal=Journal of Dental Research|volume=86|issue=10|pages=922–926|doi=10.1177/154405910708601004|pmid=17890667}}</ref> او [[کتاب|کتابش]] را پیرامون نگهداری و ترمیم دندان منتشر کرد. پر؛فوشار آرایشگر و دندان‌پزشکی بود که در دربار پادشاهی فرانسه خدمت می‌کرد.
 
=== دورهدورهٔ نوین ===
در [[گذشته]]گذشته، ''دندان‌پزشکی'' را مساویبرابر با دندانسازیدندان‌سازی می‌دانستند. اما امروزه دندانسازیدندان‌سازی تنها بخشی از دندان‌پزشکی است.
 
== تاریخچهٔ دندان‌پزشکی در ایران ==
عدهٔ معدودی از سلمانی‌ها، شاگرد زرگرها و عطارها را می‌توان اولین افرادی دانست که با استفاده از روش‌های گوناگون، مبادرت به [[کشیدن دندان]]، گذاشتن [[روکش]]، ساختن [[دندان مصنوعی]] یا برای تسکین دردها و ورم‌های دهانی آن هم با وسایل بسیار اولیه مبادرت به انجام امور دندان‌پزشکی می‌کردند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.doctop.ir/txt/رایج-ترین-سوالات-دندانپزشکی//|عنوان = سؤالات رایج دندانپزشکی|ناشر= شبکهٔ حرفه‌ایِ پزشکان|تاریخ = |تاریخ بازبینی= ۱۲ شهریور ۱۳۹۵}}</ref>
 
بعدها مسئلهٔ آموزش دندان‌پزشکی مطرح شد که پیشگامان این حرکت را می‌توان دکتر [[فالک کوش میلچارسکی]] ، دکتر [[محسن سیاح]] و برخی دیگر از دندان‌پزشکان آن زمان دانست. دندان‌پزشکی، که شاخه‌ای از طبپزشکی است،بود، تنها کلاس طب (پزشکی) تا سال ۱۲۹۷ خورشیدی در [[دارالفنون|مدرسهٔ دارالفنون]] بود. در آبان‌ماه آن سال، کلاس طب به [[مدرسه طب|مدرسهٔ طب]] تغییر کرد و درنتیجهدر نتیجه، این مدرسه دارای اتاق و رئیس جداگانه‌ای گشت که محل آن در حیاط بزرگ [[دارالفنون]] قرار داشت.
 
با گذشت زمان و با جدا شدن مدرسهٔ طب از دارالفنون، چند اتاق در حیاط [[وزارت معارف]] به آن اختصاص داده شد. در سال ۱۳۰۰ خورشیدی، که دکتر سیاح تحصیلات خود را در [[اروپا]] به پایان رساند، به ایران مراجعت کرد و با افرادی نظیر دکتر میلچارسکی، دکتر اشتومپ و دکتر استپانیان آشنا شد. اکثر آن‌ها پزشکان ویژهٔ دربار بودند. در آن زمان به پیشنهاد دکتر میلچارسکی و دکتر سیاح و تصویب مسوؤلینمسئولان وقت دستور راه‌اندازی مدرسهٔ [[دندان‌سازی]] داده شد. این مدرسه در سال تحصیلی ۱۳۰۹–۱۳۱۰ خورشیدی وابسته به [[مدرسه عالی طب|مدرسهٔ عالی طب]] و مدیریت آن به عهدهٔ دکتر میلچارسکی و بعد به دکتر سیاح واگذار شد. در آن زمان، مدرسهٔ دندان‌سازی دو اتاق و یک زیرزمین داشت که امور درمانی، لابراتواری و اداری در آن انجام می‌گرفت.
 
تجهیزات و برخی از مواد عبارت بودند از چند صندلی با سلفدان‌های حلبی، چهار عدد [[چرخ پایی]] دندان‌پزشکی جهت کلینیک، یک میز چوبی، سه عدد چهارپایه، یک [[ولکانیزاتور]]، و [[گچ ساختمانی]] که توسط محمدخان -اولین مستخدم مدرسهٔ دندان‌سازی- کوبیده می‌شد و الک می‌گردید. آموزش‌های نظری و عملی در این مقطع توسط دکتر آشوت هاروطونیان و شهریار سلامت انجام می‌شد. پایهٔ دانشگاه به سبک دانشگاه‌های اروپایی در سال ۱۳۱۳ خورشیدی ریخته شد. در مهرماه آن سال، دکتر محسن سیاح رئیس دانشکده،دانشکده و دکتر محسن لک عهده‌دار تدریس کلینیکی شدند. دورهٔ آن پنج سال بود که چهار سال آن صرف آموزش‌های عملی و نظری می‌گردید و یک سال به تهیه و تدوین پایان‌نامه اختصاص داشت.
 
امروزه شاهد پیشرفت‌های زیاد در این رشته و تخصصی شدن شاخه‌های این رشته هستیم. به طوری که یک دانشجوی دندان‌پزشکی باید برای اخذ مدرک دکترای عمومی دندان‌پزشکی در یک دوره ششدورهٔ سالهشش‌ساله تحت آموزش‌های نظری و عملی قرار گیرد که دو سال ابتداییِ این دوره مربوط به [[علوم پایه پزشکی|علوم پایهٔ پزشکی]] می‌باشد. دانشجویان می‌توانند پس از اخذ مدرک عمومی خودخود، به شرط قبولی در آزمون دستیاریدستیاری، در یکی از شاخه‌های تخصصی این رشته ادامهادامهٔ تحصیل دهند. از شاخه‌های تخصصی این رشته می‌توان: ارتودانتیکس- اندودانتیکس- جراحی فک و صورت- پروتزهای دندانی و… را نام برد.
دکتر اسماعیل<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=http://iranianpath.com/celebrities/medical/دکتر-اسماعیل-یزدی_7826.html|عنوان=دندانپزشکی نوین ایران و بنیانگذار جراحی فک، دهان و صورت در کشور}}</ref>یزدی نیز از پیشکسوتان حرفهٔ دندان‌پزشکی در ایران است.
 
امروزه شاهد پیشرفت‌های زیاد در این رشته و تخصصی شدن شاخه‌های این رشته هستیم. به طوری که یک دانشجوی دندان‌پزشکی باید برای اخذ مدرک دکترای عمومی دندان‌پزشکی در یک دوره شش ساله تحت آموزش‌های نظری و عملی قرار گیرد که دو سال ابتداییِ این دوره مربوط به [[علوم پایه پزشکی|علوم پایهٔ پزشکی]] می‌باشد. دانشجویان می‌توانند پس از اخذ مدرک عمومی خود به شرط قبولی در آزمون دستیاری در یکی از شاخه‌های تخصصی این رشته ادامه تحصیل دهند. از شاخه‌های تخصصی این رشته می‌توان: ارتودانتیکس- اندودانتیکس- جراحی فک و صورت- پروتزهای دندانی و… را نام برد.
 
== تخصص‌ها ==
{{اصلی|تخصص (دندان‌پزشکی)}}
دندان‌پزشکی دانشی تخصصی است که سلامت دهان و دندان را به عنوان عضوی مهم در سلامت تن و روان، زیبایی و ادا کردن کلمات تأمین می‌کند. همچنین به یاری این دانش می‌توان بسیاری از بیماری‌ها را در مراحل اولیه شناخت و از پیشرفت آن‌ها جلوگیری نمود. برخی [[دندان‌پزشک]]ان پس از فارغ‌التحصیلی از مقطع عمومی درصدد گرفتن [[تخصص (دندان‌پزشکی)|تخصص]] برمی‌آیند. دوره‌های تخصصی به‌طور میانگین سه سال طول می‌کشند و هر دندان‌پزشک پس از طی این دوره که دستیاری (رزیدنتی) نامیده می‌شود، دندان‌پزشک متخصص در همان تخصص می‌گردد. برای گرفتن برخی تخصص‌ها مانند «جراحی دهان،دهان و فک و صورت» زمانی بیش از سه سال لازم است. [[ارتودنسی|اُرتوُدنسی]]، [[ریشه‌درمانی|آندودُنسی (ریشه‌درمانی)]]، [[پریودانتیکس|پارودُنسی یا پِریودانتیکس (لثه‌درمانی)]]، [[آسیب‌شناسی دهان و فک و صورت]]، [[بیماری‌های دهان و فک و صورت|دهان‌پزشکی (تخصص بیماری‌های دهان و فک و صورت)]]، [[جراحی دهان و فک و صورت|جراحی دهان، فک و صورت]]، [[رادیولوژی دهان و فک و صورت|رادیولوژی دهان، فک و صورت]]، [[پروتزدرمانی]]، [[دندان‌پزشکی ترمیمی]] و [[دندان‌پزشکی کودکان]] تخصص‌های دندان‌پزشکی موجود در ایران اند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://sanjeshp.ir/PDF.aspx?newsid=61012&type=application/pdf |عنوان=دفترچه راهنمای انتخاب رشته محل تحصيل آزمون پذیرش دستيار در رشته های تخصصی دندان‌پزشکی سال ٩٨ وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشكی |ناشر=سنجش آموزش پزشکی |تاریخ= |تاریخ بازبینی= }}{{پیوند مرده|date=مه 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
 
رشتهٔ دندان‌پزشکی در مقطع دکترای عمومی نحوهٔ رعایت بهداشت، پیشگیری و درمان بیماری‌های دهان و دندان را آموزش می‌دهد.