لیپوپروتئین کم‌چگالی: تفاوت میان نسخه‌ها

اصلاح لحن، تمیزکاری
(ابرابزار)
(اصلاح لحن، تمیزکاری)
برچسب‌ها: ویرایشگر دیداری ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه ویرایش پیشرفتهٔ همراه
'''لیپوپروتئینلیپوپروتئین‌های کم چگالیکم‌چگالی'''<ref>{{یادکرد فرهنگستان | مصوب=لیپوپروتئین کم‌چگالی | بیگانه=low-density lipoprotein, LDL | بیگانه در فارسی= | حوزه=تغذیه | دفتر=سیزدهم | بخش=فارسی | سرواژه=لیپوپروتئین کم‌چگالی}}</ref> یا '''ال‌دی‌ال''' {{انگلیسی|Low Density Lipoprotein}} (در زبان عامه: چربیچربی‌های بد) نوعیدسته‌ای از [[لیپوپروتئین|لیپوپروتئین‌ها]] هستند که [[کلسترول]] را به '''البافت‌های دیخارج الکبدی انتقال می‌دهند. مقادیر سرمی بیش از حد این چربی‌ها ارتباط مستقیم با بروز [[بیماری سرخرگ کرونری|بیماری‌های سرخرگ کرونری]] دارد.<ref>''فرهنگ دورلند''. {{انگلیسی|LDL}}چاپ نیز۱۳۷۹. معروفندانتشارات یادواره کتاب. ترجمه حمید نام‌آور.</ref>
 
این دسته از [[لیپوپروتئین]]‌ها کلسترول را به بافتهای خارج کبدی انتقال می‌دهند.
 
مقادیر سرمی بیش از حد این چربی‌ها ارتباط مستقیم با بروز [[بیماری کرنری قلبی]] دارد.<ref>''فرهنگ دورلند''. چاپ ۱۳۷۹. انتشارات یادواره کتاب. ترجمه حمید نام‌آور.</ref>
{| cellpadding=3 cellspacing=0 border=1 style="border-collapse:collapse"
|bgcolor="#c8ccd1"| '''چگالی''' (g/m[[لیتر|L]])
|bgcolor="#c8ccd1"| '''گروه'''
|bgcolor="#c8ccd1"| قطر (nmنانومتر)
| %درصد [[پروتئین]]
| % درصد[[کلسترول]]
| %درصد [[فسفولیپید]]
| % triacylglycerol{{سخ}}& cholesterol ester
|-
 
== تفاوت بین کلسترول خوب (HDL) و کلسترول بد (LDL) ==
کلسترول، ماده‌ای نرم و مومی شکلمومی‌شکل است که از چربی ساخته می‌شود. این ماده در جریان خون و تمامی سلول‌های بدن وجود دارد. کلسترول یکی از مهمترینمهم‌ترین مواد مورد نیاز بدن است؛ وجود میزان کافی از آن برای ساخت [[غشای سلولی،سلولی]]، ساخت و ترمیم دیواره رگ‌های خونی، تولید برخی هورمون‌ها،[[هورمون|هورمون‌ها]]، تأمین [[ویتامین Dدی]] و … برای بدن ضروری است. مقداری از کلسترول مورد نیاز بدن از طریق مصرف برخی مواد غذایی و در [[کبد]] تولید می‌شود. تفاوت کلسترول با سایر [[چربی‌های موجود در خون]] این است که این ماده در [[خون]] حل نمی‌شود. این ماده توسط لیپوپروتئین‌ها بین [[یاخته|سلول‌ها]] جابجا می‌گردد.
'''کلسترول چیست؟'''
 
کلسترول، ماده‌ای نرم و مومی شکل است که از چربی ساخته می‌شود. این ماده در جریان خون و تمامی سلول‌های بدن وجود دارد. کلسترول یکی از مهمترین مواد مورد نیاز بدن است؛ وجود میزان کافی از آن برای ساخت غشای سلولی، ساخت و ترمیم دیواره رگ‌های خونی، تولید برخی هورمون‌ها، تأمین ویتامین D و … برای بدن ضروری است. مقداری از کلسترول مورد نیاز بدن از طریق مصرف برخی مواد غذایی و در کبد تولید می‌شود. تفاوت کلسترول با سایر چربی‌های موجود در خون این است که این ماده در خون حل نمی‌شود. این ماده توسط لیپوپروتئین‌ها بین سلول‌ها جابجا می‌گردد.
لیپوپروتئین‌های با چگالی کم که به LDL معروف هستند، از انواع بد کلسترول به‌شمار می‌روند. در مقابل، لیپوپروتئین‌های با چگالی بالا یا HDL به عنوان کلسترول خوب شناخته شده‌اند.
 
[[لیپوپروتئین بس‌کم‌چگالی|لیپوپروتئین‌های با چگالی کم]] که به LDL معروف هستند، از انواع بد کلسترول به‌شمار می‌روند. در مقابل، [[لیپوپروتئین پرچگالی|لیپوپروتئین‌های با چگالی بالا]] یا HDL به عنوانبه‌عنوان کلسترول خوب شناخته شده‌اند.
== چه عواملی بر سطح کلسترول خون تأثیر دارد؟ ==
طیف مختلفی از عوامل متفاوت می‌تواند بر سطح کلسترول خون تأثیر بگذارد. این عوامل شامل:
* رژیم غذایی. چربی‌های اشباع و کلسترول موجود در خوراکی‌ها سطح کلسترول خون را افزایش می‌دهد. سعی به کاهش مصرف خوراکی‌های حاوی چربی اشباع و کلسترول نمایید.
* وزن بدن. اضافه وزن و چاقی علاوه بر اینکه خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می‌دهد، باعث افزایش سطح کلسترول خون هم می‌شود. کاهش وزن می‌تواند به شما برای کاهش کلسترول LDL و افزایش کلسترول HDL کمک نماید.
* ورزش. فعالیت بدنی و ورزش منظم سطح کلسترول HDL را افزایش داده و سطح کلسترول LDL را کاهش می‌دهد. میزان ورزش توصیه شده روزانه حداقل ۳۰ دقیقه می‌باشد.
* سن و جنس. هرچه سن ما بیشتر می‌شود سطح کلسترول خون نیز افزایش می‌یابد. قبل از سن [[یائسگی]] زنان سطح کلسترول کم تری نسبت به مردان دارند، اما بعد از دوران قاعدگی سطح کلسترول خون زنان نسبت به مردان هم سن خود افزایش می‌یابد.
* قندخون. دیابت کنترل نشده باعث افزایش سطح کلسترول خون می‌شود. با کنترل قندخون می‌توان به کاهش سطح کلسترول خون نیز کمک نمود.
* عوامل ارثی. کلسترول بالای خون می‌تواند ارثی و ژنتیکی باشد.
* سیگار کشیدن. سیگار کشیدن به دیواره رگ‌های خونی آسیب رسانده و آن‌ها را برای رسوب کردن کلسترول آماده می‌کنند. اما سیگار کشیدن بر سطح کلسترول خوب خون (HDL) بی تأثیر است.
* سایر دلایل. بعضی از داروها و بیماری‌های خاص می‌توانند سطح کلسترول خون را افزایش دهند.<ref name="rastineh.ir">http://rastineh.ir/کلسترول-خون-چیست؟-با-کلسترول-بالای-خون/</ref>
 
== سطح طبیعی کلسترول چه اندازه باید باشد؟خون ==
هر فرد بالای بیست سال باید حداقل هر پنج سال یکبار اقدام به آزمایش سطح کلسترول نماید. بعد از آزمایش میزان مناسب انواع کلسترول برایخون که توسط ایالات متحده اعلام شده‌است،شده‌ است، به سطوحاین زیرشرح می‌باشداست:
 
'''کلسترول مجموع''' (Total cholesterol): وضعیت کمتر از ۲۰۰ میلی‌گرم عالی، بین ۲۰۰ تا ۲۳۹ در محدودهٔ خطر و بیش از ۲۴۰ میلی‌گرم مجموع کلسترول، بالا و خطرناک است.
پایین ۲۰۰ میلی‌گرم عالی
بین ۲۰۰ تا ۲۳۹ در محدوده خطر
بالای ۲۴۰ میلی‌گرم بالا (خطرناک)
 
'''کلسترول بد''' یا LDL: وضعیت زیر ۷۰ میلی‌گرم، بهترین میزان برای افراد دچار بیماری قلبی، زیر ۱۰۰ میلی‌گرم بهترین میزان برای افرادی‌که در خطر ابتلا به بیماری قلبی قرار دارند، بین ۱۰۰ تا ۱۲۹ میلی‌گرم تقریباً مناسب است. بین ۱۳۰ تا ۱۵۹ میلی‌گرم در محدودهٔ خطر، بین ۱۶۰ تا ۱۸۹ بالا و بیش از ۱۹۰ میلی‌گرم، خیلی بالا
'''سطح کلسترول بد''' یا LDL وضعیت
زیر ۷۰ میلی‌گرم بهترین میزان برای افراد دچار بیماری قلبی
زیر ۱۰۰ میلی‌گرم بهترین میزان برای افرادیکه در خطر ابتلا به بیماری قلبی قرار دارند
 
'''کلسترول خوب''' یا HDL: وضعیت زیر ۴۰ میلی‌گرم در مردان و زیر ۵۰ میلی‌گرم در زنان کم. بین ۵۰ تا ۵۹ میلی‌گرم، متوسط و بالای ۶۰ میلی‌گرم عالی
بین ۱۰۰ تا ۱۲۹ میلی‌گرم تقریباً مناسب
بین ۱۳۰ تا ۱۵۹ میلی‌گرم در محدوده خطر
بین ۱۶۰ تا ۱۸۹ بالا
۱۹۰ میلی‌گرم به بالا خیلی زیاد
 
'''تری‌گلیسرید:''' وضعیت زیر ۱۵۰ میلی‌گرم، عالی، بین ۱۵۰ تا ۱۹۹ در محدودهٔ خطر، بین ۲۰۰ تا ۴۹۹ خطرناک و بالای ۵۰۰ میلی‌گرم خیلی خطرناک<ref name="rastineh.ir2">{{یادکرد خبر|عنوان=کلسترول خون چیست؟ با کلسترول بالای خون چه کنیم؟|نشانی=http://rastineh.ir/%DA%A9%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%84-%D8%AE%D9%88%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%86/|کوشش=سایت پزشکی و مجله سلامتی راستینه|تاریخ=2013-12-30|تاریخ بازبینی=2022-07-20|زبان=fa-IR}}</ref>
'''سطح کلسترول خوب''' یا HDL وضعیت
زیر ۴۰ میلی‌گرم در مردان
زیر ۵۰ میلی‌گرم در زنان کم
بین ۵۰ تا ۵۹ میلی‌گرم متوسط
بالای ۶۰ میلی‌گرم عالی
 
== عوامل مؤثر بر میزان کلسترول خون ==
'''سطح تری گلیسرید خون''' وضعیت زیر ۱۵۰ میلی‌گرم عالی
طیف مختلفی از عوامل متفاوت می‌تواندمی‌توانند بر سطح کلسترول خون تأثیر بگذاردبگذارند. این عواملعوامل، عبارت‌اند شاملاز:
بین ۱۵۰ تا ۱۹۹ در محدوده خطر
* رژیم غذایی.: [[چربی اشباع|چربی‌های اشباع]] و کلسترول موجود در خوراکی‌ها سطح کلسترول خون را افزایش می‌دهد. سعی به کاهش مصرف خوراکی‌های حاوی چربی اشباع و کلسترول نماییدمی‌دهند.
بین ۲۰۰ تا ۴۹۹ خطرناک
* وزن بدن.: [[اضافه وزن]] و [[چاقی]] علاوه بر اینکهاین‌که خطر ابتلا به [[بیماری قلبی-عروقی|بیماری قلبی]] را افزایش می‌دهد، باعث افزایش سطح کلسترول خون هم می‌شود. کاهش وزن می‌تواند به شما برای کاهش کلسترول LDL و افزایش کلسترول HDL کمک نماید.
بالای ۵۰۰ میلی‌گرم خیلی خطرناک<ref name="rastineh.ir"/>
* ورزش.: فعالیت بدنی و [[ورزش]] منظم سطح کلسترول HDL را افزایش داده و سطح کلسترول LDL را کاهش می‌دهد. میزان ورزش توصیه شدهتوصیه‌شدهٔ روزانه حداقل ۳۰ دقیقه می‌باشداست.
* سن و جنس.جنسیت: هرچه سن ما بیشتر می‌شود سطح کلسترول خون نیز افزایش می‌یابد. قبل از سن [[یائسگی]] زنان سطح کلسترول کم تریکم‌تری نسبت به مردان دارند، اما بعد از دوران قاعدگی سطح کلسترول خون زنان نسبت به مردان هم سنهم‌سن خودخود، افزایش می‌یابد.
* قندخون.[[قند خون]]: [[دیابت]] کنترل نشدهکنترل‌نشده باعث افزایش سطح کلسترول خون می‌شود. با کنترل قندخونقند خون می‌توان به کاهش سطح کلسترول خون نیز کمک نمود.
* عوامل ارثی.: کلسترول بالای خون می‌تواند ارثی و ژنتیکی باشد.
* سیگار[[استعمال کشیدن.دخانیات]]: سیگار کشیدن به دیوارهدیوارهٔ رگ‌های خونی آسیب رسانده و آن‌ها را برای رسوب کردن کلسترول آماده می‌کنند. اما سیگار کشیدن بر سطح کلسترول خوب خون (HDL) بی تأثیربی‌تأثیر است.
* سایر دلایل: بعضی از [[دارو|داروها]] و [[بیماری|بیماری‌های]] خاص می‌توانند سطح کلسترول خون را افزایش دهند.<ref name="rastineh.ir">{{یادکرد خبر|عنوان=کلسترول خون چیست؟ با کلسترول بالای خون چه کنیم؟|نشانی=http://rastineh.ir/%DA%A9%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%84-%D8%AE%D9%88%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%86/|کوشش=سایت پزشکی و مجله سلامتی راستینه|تاریخ=2013-12-30|تاریخ بازبینی=2022-07-20|زبان=fa-IR}}</ref>
 
== جستارهای وابسته ==
* [[لیپوپروتئین پرچگالپرچگالی]]
 
== منابع ==