تفاوت میان نسخه‌های «مهدی بیانی»

جز
بدون خلاصه ویرایش
جز
'''دکتر مهدی بیانی''' (۱۲۸۵ همدان - بهمن ۱۳۴۶)، بنیانگذار [[کتابخانه ملی ایران]]، کارشناس نسخه‌های خطی فارسی، [[نویسنده]]، [[پژوهشگر]] و استاد [[دانشگاه تهران]] بوده استبوده‌است.
 
== زندگی ==
 
مهدی بیانی در ۱۲۸۵ ش در [[همدان]] متولّد شد. پدرش، میرزا محمدخان مستوفی فراهانی، از خاندان دبیران و مستوفیان فراهان و نیای مادریش میرزا سلیمان بیان السلطنةالسلطنه فراهانی، رئیس بیوتات سلطنتی و صاحبِ ''رساله قواعد دفاتر و حساب'' بود <ref>بیانی ، ج ۲، مقدمة محبوبی اردکانی ، ص ۳</ref>. در دو سالگی او پدرش درگذشت و مادرش با او و دیگر فرزندان به [[تهران]] آمد<ref name="مجله دانشکده">مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران</ref>. او در مدارس ابتدایی اقدسیّه و اشرف به تحصیلات مقدماتی و فراگیری [[خوشنویسی]] پرداخت و پس از اتمام دوره متوسطه در [[دارالفنون]]، دوره لیسانس علوم ادبی و فلسفی را در [[دانشسرای عالی]] (دارالمعلمین عالی سابق) به پایان برد و در ۱۳۲۴ ش به اخذ دکتری در زبان و ادبیات فارسی از [[دانشگاه تهران]] نایل گشت<ref name="مجله دانشکده">مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران</ref><ref>بیانی ، ج ۳، مقدمة محبوبی اردکانی </ref><ref>ایرانیکا ، ذیل «بیانی »</ref>.
 
بیانی پس از گذراندن دوره تعلیمات دانشکدةدانشکده افسری و خدمت وظیفه، در ۱۳۱۲ ش همزمان با کار در کتابخانه دانشسرای عالی ، تدریس زبان و ادبیات فارسی را آغاز کرد و در ۱۳۱۳ ش به مدیریت کتابخانه عمومی معارف منصوب گردید<ref name="مجله دانشکده">مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران</ref>. او در این مقام به گردآوری کتابها از کتابخانه سلطنتی و کتابخانه معارف برای بنیانگذارییبنیانگذاری «[[کتابخانه ملی ایران]]» پرداخت و پس از تأسیس این کتابخانه در ۱۳۱۶ ش، ریاست آنجا را به عهده گرفت.
 
در ۱۳۱۹ش، به مدت یک سال از طرف [[وزارت آموزش و پرورش]] (وزارت فرهنگ سابق) به ریاست فرهنگ [[اصفهان]] اعزام شد و پس از بازگشت و انجام دادن مأموریت آموزشی یکساله در وزارت پیشه و هنر وقت ،وقت، بار دیگر به ریاست کتابخانه ملی منصوب شد. در ۱۳۳۵ش ،۱۳۳۵ش، ریاست [[کتابخانه سلطنتی]] را عهده‌دار شد و این سمت را همراه با استادی [[دانشگاه تهران]] و تدریس «تاریخ تکامل خطوط اسلامی» و «کتابشناسی نسخه‌های خطی » تا پایان عمر به عهده داشت<ref name="مجله دانشکده">مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران</ref>
 
او همچنین انجمنی برای حمایت و معرفی خوشنویسان و هنر خوشنویسی با نام «انجمن حمایت خط و خطاطان » تأسیس کرد. وی به سبب تبحّر در شناخت خطوط و نسخه‌ها به عنوان کارشناس نسخه‌های خطی و چاپی ،چاپی، با کتابخانه‌های ملی ،ملی، [[مجلس شورای ملی]] و [[کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران]] همکاری می‌کرد<ref>بیانی ، ج ۳، مقدمة محبوبی اردکانی ، ص چهار</ref>. او خود خطی خوش داشت<ref>افشار، ص ۱۱۵</ref><ref>بیانی ، ج ۴</ref><ref>پیشگفتار دانش پژوه، ص ۳۵</ref> و بویژه در [[نستعلیق]] قوی و ماهر بود.
 
بیانی از بنیانگذاران [[انجمن فرهنگی ایران و شوروی]] وعضوو عضو آن بود و نزدیک به ۲۵ سال در راه گسترش و استواری پیوندهای دوستی و فرهنگی دو کشور همسایه تلاش کرد <ref>پیام نوین ،نوین، ص ۲۱</ref>. مأموریتهای فرهنگی بسیاری به کشورهای [[آسیا]]یی، [[اروپا]]یی و [[آمریکا]] داشت. ایشان در هفدهم بهمن ۱۳۴۶ درگذشت<ref name="مجله دانشکده">مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران</ref>.
 
== آثار ==
* فهرست نمونه خطوط خوش کتابخانه سلطنتی
* راهنمای گنجینه [[قرآن]] در [[موزه ایران باستان]]
* نمونه‌ای چند از خطوط خوش‌نویسانخوشنویسان
* نمونه سخن فارسی
* احوال و آثار [[خوشنویسی|خوش‌نویس]]ان، در چهار جلد
 
== منابع ==
* ایرج افشار، «وفات دکتر مهدی بیانی »، راهنمای کتاب ، سال ۱۱، ش ۱و۲و۳ (مرداد ۱۳۴۷)
* مهدی بیانی ،بیانی، احوال و آثار خوشنویسان ، تهران ۱۳۶۳ ش
* پیام نوین ،نوین، دوره ۹، ش ۳ (دی و بهمن و اسفند ۱۳۴۶)
* مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ،تهران، سال ۱۵، ش ۵ و ۶ (مرداد ۱۳۴۷)
* [[محمد دبیرسیاقی]] / Encyclopaedia Iranica, s.v. "Baya ni” / by M. Dabirsiâqi