تفاوت میان نسخه‌های «پارادوکس دروغگو»

جز
بدون خلاصه ویرایش
جز
جز
{{در دست ویرایش ۲|ماه=فوریه|روز=۹|سال=۲۰۱۱|چند = 2۲}}{{Nobots}}
'''پارادوکس‌های دروغگو'''{{به انگلیسی|Liar paradox}} یکی از گروه-پارادوکس‌های [[خودارجاعی|خودارجاع]] هستند. این پارادوکس‌ها به صورت‌های مختلفی قابل طرح هستند:
* جملهٔ بعدی صحیح است. جملهٔ قبلی کاذب است.
* این جمله‌ای که همین الان دارم می‌گویم کاذب است.
* اپیمندس اهل کرت می‌گوید: همه اهالی کرت دروغگو هستند.
 
برای مثال در مورد دوم می‌پرسیم که آیا این گزاره صادق است یا کاذب؟ اگر صادق باشد، آنچه می‌گوید درست و مطابق با واقع است، پس درست می‌گوید که کاذب است، پس هم صادق است و هم کاذب. حال اگر فرض کنیم که کاذب باشد، از آن‌جا که خودش هم به کذب خود اذعان می‌کند؛ صادق است. در هر دو حالت به نظر می‌رسد که این گزاره هم صادق است و هم کاذب.
 
نسخهٔ دیگرِ پارادوکس که صورتی ساده‌شده از [[پارادوکس راسل]] است:
* یک آرایشگر در شهری هست که می‌گوید: «فقط و حتماً سرِ کسانی را اصلاح می‌کنم که خودشان سرِ خودشان را اصلاح نمی‌کنند». سوال این است: این آرایشگر سرِ خودش را اصلاح می‌کند یا نه؟ اگر بکند باید نکند و اگر نکند باید بکند!.
 
این پارادکس یکی از بحث‌انگیزترینراهِ‌حل‌هایی پارادکس‌هایِکه تاریخبرای بوده‌استحل واین راهِ‌حل‌هایِ مختلفی برایِ آنپارادوکس‌ها پیشنهاد شده‌است.شده مهم‌ترینادعای راهِ‌حلِاینست آن گذاشتنِ قیدِ زیر بر رویِ همهٔ زبان‌ها ست:که در هیچ زبانی حقِ صحبت دربارهٔ صدق و کذبِ گزاره‌هایِ خودِ آن زبان وجود ندارد. در نظریهٔ مجموعه‌ها این حرف معادلِ آن است که هیچ مجموعه‌ای حق نداردنمی‌تواند عضوِ خودش باشد.
جمله‌ای که در زیر می‌آید صحیح است.
 
جمله‌ای که در بالا آمد ناصحیح است.
 
 
 
هیچ‌یک از جملاتی که در متنِ پارادکس آمد قادر نیستند صادق یا کاذب باشند -
 
نسخهٔ دیگرِ پارادکس:
 
یک آرایشگر در شهری هست که می‌گوید: «فقط و حتماً سرِ کسانی را اصلاح می‌کنم که خودشان سرِ خودشان را اصلاح نمی‌کنند». سوال این است: این آرایشگر سرِ خودش را اصلاح می‌کند یا نه؟ اگر بکند باید نکند و اگر نکند باید بکند!
 
==== راهِ‌حل ====
این پارادکس یکی از بحث‌انگیزترین پارادکس‌هایِ تاریخ بوده‌است و راهِ‌حل‌هایِ مختلفی برایِ آن پیشنهاد شده‌است. مهم‌ترین راهِ‌حلِ آن گذاشتنِ قیدِ زیر بر رویِ همهٔ زبان‌ها ست: در هیچ زبانی حقِ صحبت دربارهٔ صدق و کذبِ گزاره‌هایِ خودِ آن زبان وجود ندارد. در نظریهٔ مجموعه‌ها این حرف معادلِ آن است که هیچ مجموعه‌ای حق ندارد عضوِ خودش باشد.
[[ca:Paradoxa del mentider]]
[[cs:Paradox lháře]]