اشه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲۵ بایت اضافه‌شده ،  ۱۰ سال پیش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
{{دیگر کاربردها|آرتا}}
در [[دین زرتشتی]] '''اشا''' مفهوم گسترده‌ای دارد که به قولی چکیدهچکیدهٔ کل دین زرتشتی است. اشا به معنی راستی و درستی است؛ اما معنی ژرفتر آن قانونی است ازلی و ابدی که [[اهورامزدا]] وضع کرده که براساس آن هر کنشی، واکنشی در بر دارد و هر کار نیک یا بدی پاداش یا پادافره خود را در پی دارد.بگونه به گونه نظم موجود در طبیعت که بنمایه راستی دارد را ''اشه'' میگویندمی‌گویند.<ref>Dhalla, Maneckji Nusservanji (1938), History of Zoroastrianism, New York: OUP</ref>.
 
==ریشه واژه==
واژه "اشه" در [[فارسی باستان]] ''''اَردَ (arda)'' تلفظ میشدهمی‌شده‌است. است.کمی مفهوم پیچیده دارد و بیشتر معنای خود [[واژه]] ای آن را "راستی" یا فرمان به کار نیک" دانسته انددانسته‌اند. تلفظ [[ریگ ودا|ودایی]] آن ''[[رته'']] عنوان می شدهمی‌شده که معنای نظم طبیعی جهان را با خود داشت. در [[زبان نیاهندوایرانی[[هندوایرانی]] آنرا معادل *artá [[ارته]] حدس زده اندزده‌اند. در [[فارسی میانه]] بصورت اشاوهیشت و ارداوهیشت و به [[فارسی نو]] بصورت [[اردیبهشت]] رسیدهرسیده‌است. است.برخی نیز مانند [[گری]] اعتقاد دارند که تفاوت ارتا و اشا از یک اختلاف املایی سرچشمه میگیرد و احتمال بدلیل قرائت بد و تلفظ بد یک حرف باستانی است.<ref>Gershevitch, Ilya (1955), "Word and Spirit in Ossetic", Bulletin of the School of Oriental and African Studies 17 (3): 478–489, doi:10.1017/S0041977X0011239X</ref>.اما بطور کلی حقیقت و درستی نزدیکتریننزدیک‌ترین و احتمالا صحیحترینصحیح‌ترین برداشت از واژه "اشه" دانسته شده استشده‌است.
 
واژه "اشه" در [[فارسی باستان]] ''''اَردَ (arda)'' تلفظ میشده است.کمی مفهوم پیچیده دارد و بیشتر معنای خود [[واژه]] ای آن را "راستی" یا فرمان به کار نیک" دانسته اند.تلفظ [[ریگ ودا|ودایی]] آن ''رته'' عنوان می شده که معنای نظم طبیعی جهان را با خود داشت.در [[زبان نیاهندوایرانی]] آنرا معادل *artá حدس زده اند.در [[فارسی میانه]] بصورت اشاوهیشت و ارداوهیشت و به [[فارسی نو]] بصورت [[اردیبهشت]] رسیده است.برخی نیز مانند گری اعتقاد دارند که تفاوت ارتا و اشا از یک اختلاف املایی سرچشمه میگیرد و احتمال بدلیل قرائت بد و تلفظ بد یک حرف باستانی است<ref>Gershevitch, Ilya (1955), "Word and Spirit in Ossetic", Bulletin of the School of Oriental and African Studies 17 (3): 478–489, doi:10.1017/S0041977X0011239X</ref>.اما بطور کلی حقیقت و درستی نزدیکترین و احتمالا صحیحترین برداشت از واژه "اشه" دانسته شده است.
 
==اردیبهشت امشاسپند==
اردیبهشت و یا به تلفظ اوستایی آن اشه وهیشته از [[امشاسپندان]] و یا همان [[فرشته|فرشتگان]] طراز اول اهورامزداست که فروزهفروزه‌های های هفت گانههفت‌گانهٔ خدانیز دانسته شدهشده‌اند. اند.[[اردیبهشت]] در [[مزدیسنا]] و اساطیر و باورها وابسته به آن زیباترین امشاسپند است. او در برابر ناراستی در جهان قرار میگیرد و پیروان او را ''اشون'' میگویند. او نه تنها در این جهان حافظ نظم اخلاقی و طبیعی است و با آفریده هایآفریده‌های مخرب و ناهماهنگ [[اهریمن]] می ستیزدمی‌ستیزد در دوخدوزخ نیز نظم را نگاه میداردمی‌دارد و مراقب است که دیوان دوزخیان را بیش از آنچه سزاوار آنندآنند، عذاب ندهند. او در اساطیر ایرانی هماورد [[ایندرا]] است که همان روح ارتداد است.<ref>شناخت اساطیر ایران.جان هیلنز.ترجمه ژاله آموزگار.نشر چشمه تهران88.ص72</ref>. در نبرد با ایندره ایزدانی چون [[مهر]],، [[سروش]],، [[نریوسنگ]],، اورااو را یاری می دهندمی‌دهند.<ref>فرهنگ و زبانهایزبان‌های باستانی ایران.محبوبه خدایی.نشر ققنوس.تهران.چاپ اول سال 88.صفحه 243</ref>.
 
==در اوستا==
واژه اشه در [[اوستا]] و بویژه ردر [[گاهان]] بسیار بکار رفته استرفته‌است. [[زرتشت]] در گاهان تنها راه رسیدن به بارگاه خدایی را راه اشه میداندمی‌داند. در یسن44بند11یسن44 میگویدبند 11 می‌گوید: "«تا توش و توان دارم میکوشممی‌کوشم مردم را به سوی اشه رهنمون باشم" .یکی از مقدس ترینمقدس‌ترین دعاهای زردشتی دعای "اشم وهو" است که در آن اشه و راستی ستایش میشود.می‌شود که یک ذکر 12 واژه۱۲ ایواژه‌ای است که سه بار در آن نام اشه برده شدهشده‌است. است.دعا که ظاهراظاهراً برای تمرکز ذهن بر روی اشه استوار است از این قرار است: ''اشه نیک,نیک، اشه نیکتریننیک‌ترین است. مطابق آرزوست,آرزوست، مطابق آرزو خواهد بود,بود، اشه از آن اشه وهیشته است.'' <ref>زردشتیان, باورها و آداب دینی آنان.مری بویس.ترجمه عسگر بهرامی.نشر ققنوس.تهران.چاپ یازدهم.1388 صفحه 62</ref>
 
 
==جستارهای وابسته==
* [[اردیبهشت]]
* [[امشاسپندان]]
* [[ارت (ایزد)]]
 
* [[ارتا]]
 
 
{{مزدیسنا}}
{{امشاسپندان در مزدیسنا}}
 
 
==منبع==