تفاوت میان نسخه‌های «کوس (ساز)»

۱۲۷ بایت اضافه‌شده ،  ۸ سال پیش
بدون خلاصه ویرایش
(صفحه‌ای جدید حاوی ' '''کوس''' یکی از سازهای عمده نظامی قدیم ایران بوده‌است. برخی از شعرا از جمله [[فر...' ایجاد کرد)
 
 
'''کوس''' یکی از سازهای عمده نظامی قدیم ایران بوده‌است. برخی از شعرا از جمله [[فردوسی]] کوس را به صورت '''کوست''' بکار برده‌اند. کلمه کوس به معنی فرو کوفتن است و در زبان فارسی به صورت مصدر هم بکار برده شده است ''کوستن'' به معنی کوفتن و زدن است. در کتاب های لغت آن را به طور اجمال به [[دهل]] و [[طبل]] و [[نقاره|نقارهٔ]] بزرگ تعریف کرده‌اند ولی تفاوتش با سازهای دیگر ضربی این بوده که بدنهٔ آن به شکل کاسه و یا نیم کاسه بوده‌است. این آلت ضربی عظیم را معمولاً روی شتر یا فیل می‌بستند و می‌نواختند. کوس بزرگ‌ترین ساز از خانوادهٔ [[سازهای کوبه‌ای|آلات موسیقی کوبه‌ای]] است که در ساختمان آن پوست بکار رفته‌است. این ساز تشکیل می‌شود از کاسه‌ای بزرگ از [[روی]] و [[مس]] که بر دهانهٔ آن پوست خام گاومیش یا گاو برکشیده‌اند.
 
در اعصار مختلف و مواضع گوناگون کوس از لحاظ جنس کاسه و پوست و کوبه تغییر کرده‌است ولی درهمه حال ساختمان ظاهری آن یکسان مانده‌است. گاه کاسهٔ آن را از [[روی]] ساخته و آن را '''کوس رویین''' نام نهاده‌اند و گاهی کاسه را از [[طلا]] ساخته و دربارگاه سلاطین نواخته و نامش را '''کوس زرین''' نام نهاده اند. در میان آلات موسیقی رزمی این ساز اعتبار و حرمت بیشتری داشته و چنان که پیداست هر فرماندهی و یا هر امیری بی‌اجازه حق داشتن کوس و نواختن آن را در محیط فرماندهی و یا سراپرده خویشتن نداشته‌است.<ref>{{پک|وجدانی|۱۳۷۶|ف=فرهنگ موسیقی ایران |ص=۶۰۰}} </ref>
 
برخی از شعرا از جمله [[فردوسی]] کوس را به صورت '''کوست''' بکار برده‌اند.
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|دلیران نترسند زآواز کوست|که آن جا دو چوب است و یک پاره پوست}}
{{پایان شعر}} [[فردوسی]]<ref>{{پک|وجدانی|۱۳۷۶|ف=فرهنگ موسیقی ایران |ص=۶۰۰}} </ref>
== پانویس ==
 
== منابع ==
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=وجدانی|نام=بهروز| ویراستار = عبدالرحیم گواهی |کتاب=فرهنگ موسیقی ایران |سال=۱۳۷۶|ناشر=سازمان میراث فرهنگی کشور|شهر=تهران|شابک=946-6027-11-3}}
 
[[رده:سازهای موسیقی ایرانی]]