تفاوت میان نسخه‌های «صورت فلکی»

۳٬۶۸۸ بایت اضافه‌شده ،  ۸ سال پیش
جز
ویرایش Saeed7195 (بحث) به آخرین تغییری که Luckas-bot انجام داده بود واگردانده شد
برچسب: منبع حذف شده‌است.(AF)
جز (ویرایش Saeed7195 (بحث) به آخرین تغییری که Luckas-bot انجام داده بود واگردانده شد)
{{دیگر کاربردها|صور}}
 
[[پرونده:Constellation lièvre - al-Sufi.jpg|260px|thumb|<small>نگاره و فهرستی از صورت‌های فلکی در کتابی از دانشمند ایرانی، [[عبدالرحمان صوفی]] رازی.</small>]]
'''صورت‌فلکی''' یا '''پیکرآسمانی''' مجموعه‌ای از [[ستاره|ستاره‌ها]] است که از دیدگاه زمینی به شکل خاصی تشبیه و نام‌گذاری شده‌است.<ref>بدون ذکر منبع، به بحث این مقاله نگاه کنید. در واقعیت سه بعدی، ستارگان یک پیکرآسمانی لزوماً به هم نزدیک نیستند و ربطی به هم ندارند. قرار دادن آن‌ها در یک مجموعه صرفاً به‌خاطر نزدیکی ظاهری از دیدگاه زمینی است. دسته‌بندی ظاهری ستارگان به صورت پیکرهای‌آسمانی از نظر نشانی‌دهی و تهیه نقشه‌های آسان‌فهمِ آسمان مفید است.<ref>بدون ذکر منبع، به بحث این مقاله نگاه کنید.
[[پرونده:Orion_distances.jpg|200px|thumb|<small>فاصله ستاره‌های صورت فلکی شکارچی</small>]]
[[پرونده:نفشه ستاره غار لاسکو.jpg|<small>نگاره سنگی در غار لاسکو</small>|thumb|200px|left]]
'''صورت‌فلکی''' یا '''پیکرآسمانی''' مجموعه‌ای از [[ستاره|ستاره‌ها]] است که از دیدگاه زمینی به شکل خاصی تشبیه و نام‌گذاری شده‌است.<ref>بدون ذکر منبع، به بحث این مقاله نگاه کنید.</ref> در واقعیت سه بعدی، ستارگان یک پیکرآسمانی لزوماً به هم نزدیک نیستند و ربطی به هم ندارند. قرار دادن آن‌ها در یک مجموعه صرفاً به‌خاطر نزدیکی ظاهری از دیدگاه زمینی است. دسته‌بندی ظاهری ستارگان به صورت پیکرهای‌آسمانی از نظر نشانی‌دهی و تهیه نقشه‌های آسان‌فهمِ آسمان مفید است.<ref>بدون ذکر منبع، به بحث این مقاله نگاه کنید.</ref>
 
== تاریخچه ==
مطالعات باستان‌شناسی نشان می‌دهد که نگاره‏های نقاشی شده بر روی دیوارهای [[غار لاسکو]] در جنوب فرانسه حاوی نشانه‌های نجومی است. گمان می‌شود خوشه ستاره‌ای پروین در کنار خوشه قلائص ([[گاو (صورت فلکی)|صورت فلکی گاو]]) بر روی این نگاره‌ها نمایش داده شده‌است.<ref>[http://www.iau.org/public_press/themes/constellations/ اتحادیه بین‌المللی نجوم:] حاوی نقشه‌های با کیفیت بالا و مختصات مرزهای صور فلکی</ref>
شاید انسان‌های دوران [[پارینه‌‏سنگی]] (۳۰٬۰۰۰ تا ۲۶٬۰۰۰ سال پیش از میلاد) نخستین کسانی بودند که چهار جهت اصلی را تشخیص دادند. در اواخر دوره پارینه‌سنگی (۲۰٬۰۰۰ تا ۱۶۰۰۰ سال پیش از میلاد) در فرانسه هنر ساخت ابزارهای سنگی به اوج خود رسید و در آن هنگام اندیشه نخستین صورت‌های‌فلکی پایه گذاری شد.
این را در آثار باقی‌ماندهٔ نقش‌های درون غارهای این دوران می‌توان یافت. در دره میرملاس و همیان در شمال کوهدشت لرستان نیز پناهگاه‌هایی از این دوران وجود دارند. در این پناهگاه‌ها نقش‌های رنگ‌دار زیادی است. حدود ۱۶٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ سال پیش از میلاد، کم‌کم اسامی گروه‌های ستاره‌ای (صورت‌فلکی) به سه دستهٔ نمادین تغییر کرد. دنیای پایینی، میانی و بالایی.
 
از سویی به نظر می رسد اولین صورت فلکی دب اکبر بوده که توسط سومریان بعلت تشخص آن و تعیین جهت شمال معین شده است و پس از آن صورتهای فلکی دایرةالبروج و آنگاه توسط مصریان، بابلیان و اعراب تعداد آنها به ۴۸ صورت فلکی رسیده است. در سال ۱۹۳۰ میلادی برای تمام آسمان ۸۸ صورت فلکی بصورت بین المللی شناسایی و به تصویب رسید.
 
== صورت‌های فلکی ==
برای برابری نامهای صورتهای فلکی با نامهای عربی و انگلیسی آنها به [[فهرست صورت‌های فلکی]] رجوع نمائید.
{{پیکرهای آسمانی}}
 
== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست پیکرهای آسمانی]]
* [[فهرست درخشان‌ترین ستاره‌ها]]
* [[فهرست پیکرهای آسمانی بر اساس وسعت]]
 
== پیوند به بیرون ==
[http://www.k-ita.de/~sl/constellations تاریخچه نگاره‌های ستاره‌ها، صورفلکی و سایر اجرام سماوی]
 
[http://www.spacetoday.org/SolSys/Earth/OldStarCharts.html Space Today: نجوم باستانی، سیاره زمین، دستگاه خورشیدی]
 
== منابع ==
{{پانویس}}
{{Link GA|de}}
 
[[رده:صورت‌های فلکی|*]]
[[رده:اجرام آسمانی]]
{{Link GA|ar}}
 
[[af:Sterrebeeld]]
[[als:Sternbild]]
[[ar:كوكبة]]
[[ast:Constelación]]
[[az:Bürc]]
[[bar:Steanbuid]]
[[be:Сузор'і]]
[[bg:Съзвездие]]
[[bn:তারামণ্ডল]]
[[br:Steredeg]]
[[bs:Sazviježđe]]
[[ca:Constel·lació]]
[[cs:Souhvězdí]]
[[cv:Çăлтăрлăх]]
[[cy:Cytser]]
[[da:Stjernebillede]]
[[de:Sternbild]]
[[el:Αστερισμός]]
[[en:Constellation]]
[[eo:Konstelacio]]
[[es:Constelación]]
[[et:Tähtkuju]]
[[eu:Konstelazio]]
[[fi:Tähdistö]]
[[fr:Constellation]]
[[fy:Stjerrebyld]]
[[ga:Réaltbhuíon]]
[[gl:Constelación]]
[[gu:નક્ષત્ર]]
[[he:קבוצת כוכבים]]
[[hi:तारामंडल]]
[[hr:Zviježđe]]
[[ht:Konstelasyon]]
[[hu:Csillagkép]]
[[ia:Constellation]]
[[id:Rasi bintang]]
[[io:Stelaro]]
[[is:Stjörnumerki]]
[[it:Costellazione]]
[[ja:星座]]
[[jv:Rasi lintang]]
[[ka:თანავარსკვლავედები]]
[[ko:별자리]]
[[ku:Komstêr]]
[[la:Constellatio]]
[[lb:Stärebild]]
[[li:Starebeeld]]
[[ln:Nzɔ́tɔ]]
[[lt:Žvaigždynas]]
[[lv:Zvaigznājs]]
[[mk:Соѕвездие]]
[[ml:നക്ഷത്രരാശി]]
[[ms:Buruj]]
[[mt:Kostellazzjoni]]
[[nah:Miaccītlalli]]
[[nds:Steernbild]]
[[nds-nl:Konstelloatsie]]
[[ne:तारामण्डल]]
[[nl:Sterrenbeeld]]
[[nn:Stjernebilete]]
[[no:Stjernebilde]]
[[nov:Stelaro]]
[[nrm:Constellâtion]]
[[oc:Constellacion]]
[[os:Стъалыгуппар]]
[[pl:Gwiazdozbiór]]
[[pt:Constelação]]
[[qu:Warani]]
[[ro:Constelație]]
[[ru:Созвездие]]
[[sah:Сулустар бөлөхтөрө]]
[[scn:Custiddazzioni]]
[[sh:Sazviježđe]]
[[simple:Constellation]]
[[sk:Súhvezdie]]
[[sl:Ozvezdje]]
[[sr:Сазвежђе]]
[[su:Rasi Béntang]]
[[sv:Stjärnbild]]
[[sw:Kundinyota]]
[[tg:Бурҷ]]
[[th:กลุ่มดาว]]
[[tr:Takımyıldız]]
[[tt:Йолдызлык]]
[[uk:Сузір'я]]
[[ur:مجمع النجوم]]
[[vi:Chòm sao]]
[[wa:Sitoelreye]]
[[war:Constelasyon]]
[[zh:星座]]
[[zh-classical:星座]]
[[zh-yue:星座]]
۳۰٬۷۰۰

ویرایش