تفاوت میان نسخه‌های «قوم‌نگاری»

جز
بدون خلاصه ویرایش
جز
«'''مردم نگاریمردم‌نگاری''' Ethnographie» یکی از مهم‌ترین روش‌های پژوهش در مطالعات [[مردم‌شناسی]] است. در اواخر قرن ۱۸ به منظور شناخت شیوه زندگی مردم قاره‌های دیگر به وسیله اروپائیان به کار برده شد و در قرن ۱۹ رونق گرفت. بر مشاهده همراه با مشارکت در زندگی جامعه مورد مطالعه، مصاحبه و توصیف مبتنی است و با روش‌های کمی، پرسشنامه‌ای و مبتنی بر [[آمار]] در سایر [[علوم انسانی]] تفاوت دارد. در [[پژوهش]] مردم نگاری، زمینه [[پژوهش]] و گروه انسانی باید محدود و کوچک باشد تا تعداد محدودی پژوهشگر از این طریق بتوانند منطقه را مورد مطالعه قرار دهند. از این روست که مطالعه مونوگرافی (تک نگاری) در حوزه مطالعات [[مردم شناسی]] اهمیت بسیار دارد. تحلیل مردم شناسانهٔ جنبه‌های مختلف گروه‌های انسانی مبتنی بر مطالعه مردم نگاری حوزه مورد بررسی است که به ویژگی‌های اقلیمی، اقتصادی، معیشتی، اجتماعی، خانوادگی، مذهبی، سیاسی، حکومتی، آیین‌ها و مراسم، اعتقادات و باورها، [[هنر]]، ادبیات شفاهی و سایر شئون و جزئیات و جنبه‌های زندگی می‌پردازد.<ref>بسنیه ۴</ref>
 
== تعریف ==
مردم نگاری عبارت است از مطالعه دقیق و همه جانبهٔ تظاهرات مادی و غیر مادی فعالیت‌های انسانی در جامعه‌ای محدود. این تعریف و خصوصاً اصطلاحات «دقیق» و «همه جانبه»، باعث شده‌است که مردم نگاری و [[مردم شناسیمردم‌شناسی]] اشتباه شود. اما عبارت «تظاهرات مادی و غیر مادی فعالیت‌های انسانی»، قلمرو مردم نگاری را محدود می‌کند. به تعبیری دیگر، مردم نگاری را می‌توان مطالعهٔ توصیفی مردم نامید. منتهی این توصیف دارای آن چنان نظم و ضوابط حساب شده‌ای است که می‌تواند جوابگوی مطالعات و تجزیه و تحلیل‌های بعدی قرار گیرد. مردم نگاری، معمولاً به طرح [[فرضیه]] و [[نظریه]] نمی‌پردازد. زیرا مردم نگاری‌هامردم‌نگاری‌ها به منزلهٔ گزارش‌هایی توصیفی برای به دست آوردن اطلاعات است و در نتیجه مقایسه، [[فرضیه]] و اظهار نظر یا [[نظریه]] در مراحل بعدی قرار دارد.<ref>روح الامینی ۹۷</ref>
 
== هدف ==
هدف مردم نگاری، تهیهٔ مونوگرافی و گزارش‌های نسبتاً کاملی از همه مسائل مربوط به یک واحد اجتماعی و قابل تفکیک است و نیز سبب می‌شود، [[مردم شناسیمردم‌شناسی]] با روش «مقایسه‌ای» و ترکیب آن‌ها به نتیجه گیری کلی برسد.<ref>فربد ۲</ref>
 
== ارتباط با مردم‌شناسی ==
[[مردم شناسی]] و مردم نگاری دو رشته فرعی از [[انسان‌شناسی فرهنگی]] هستند. مردم نگاری صرفاً جنبه توصیفی داشته و فقط اطلاعاتی از [[فرهنگ]]‌ها را بدون هر نوع تفسیری ارائه می‌کند. [[مردم شناسی]] اطلاعات به دست آمده را طبقه بندیطبقه‌بندی می‌کند و از دیدگاه انسان‌شناسی که مبتنی بر جریان [[تکامل انسان]] انسان و رفتار انسانی است، ارائه می‌دهد و به تحلیل داده‌ها می‌پردازد تا صحت و سقم آن‌ها را که بیانگر روابط و کارکرد عوامل مختلف آن [[فرهنگ]] ویژه‌است، به دست دهد.<ref>ادیبی ۱۴</ref>
 
== تکنیک‌ها و سلسله مراتب ==
 
=== روش جمع آوری اطلاعات ===
برای این که اطلاعات مربوط به زندگی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی یک جامعه به دست آید از روش‌های پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده، و مطالعه اسناد و مدارک استفاده می‌شود.
 
==== پرسشنامه ====
پرسشنامه یکی از وسایل مطالعه کمی و آماری [[جامعه شناسیجامعه‌شناسی]] است که به جواب‌های رسمی و استخراج مقدار درصد منتهی می‌شود. روش پرسشنامه‌ای و خصوصاً اطلاعات نسبی و رسمی و مقدار درصد بندرت در تحقیقات مردم نگاری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
 
==== مصاحبه و مشاهده ====
 
==== مطالعه اسناد و مدارک ====
مهمترین اسناد و مدارکی که معمولاً در مطالعه و تحقیق [[مردم شناسیمردم‌شناسی]] مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از:
* '''اسناد مکتوب''': یکی از راه‌های جمع آوری اطلاعات در یک جامعه، استفاده از قباله‌ها، عقد نامه‌ها، قراردادها و بطور کلی همه اسناد مکتوب است. این اسناد و مدارک نه تنها می‌تواند راهنمای مطالعه در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی، خویشاوندی و اعتقادی باشد، بلکه در تحقیقات مردم نگاری نیز نقش بنیانی دارد.
* '''مدارک شفاهی''': یادداشت کردن اطلاعات شفاهی، افسانه‌ها، قصه‌ها، حوادث تاریخی و سایر جنبه‌های دانش عامه از جمله روش‌های جمع آوری اطلاعات است که گاه حائز کمال اهمیت است.
* '''عکس و صدابرداری''': [[تکنولوژی]] جدید دو امکان دیگر به ثبت و ضبط وقایع و امور تحقیقاتی افزوده‌است. فیلمبرداری از حرکات و حالات، امکان دیگری در بیان و تفسیر موضوعات مردم نگاری است و تهیه فیلم‌های مردم نگاری، کوششی مؤثر در شناختن و شناساندن جنبه‌های تکنیکی و تظاهرات فرهنگی جامعه‌است.
* '''جمع آوری ابزار و تشکیل موزه‌های مردم نگاری''': با توجه به اینکه شناخت ابزار و ادوات پایه مطالعات فرهنگی جامعه‌است، ایجاد، تکامل و انطباق ابزار، ادوات و نحوه کاربرد آن‌ها اولین و مهمترین قدم در مردم نگاری است. مردم نگار در کنار مطالعات دیگر، می‌کوشد که ابزار و ادواتی را که گویای تکنیک ویژه سنتی است جمع آوری کند و بدین ترتیب موزه‌های مردم‌نگاری حاصل رهاوردهای سفرهای تحقیقی است. وجود ابزار و ادوات در موزه‌ها، شناخت و مقایسه وسایل را آسان می‌کند و در صورت کامل بودن مجموعه وسایل، اجازه می‌دهد که میدان عمل ابزار، در غرفه‌های [[موزه]] بازسازی شود.<ref>روح الامینی ۱۰۲، ۱۰۴، ۱۰۵، ۱۰۷</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد|نویسنده=روح الامینی، محمود|کتاب=مبانی انسان شناسی (گرد شهر با چراغ)|شهر=تهران|ناشر=عطار|سال=۱۳۷۷}}
* {{یادکرد|نویسنده=فربد، محمد صادق|کتاب=مبانی انسان شناسی|شهر=تهران|ناشر=عصر جدید|سال=۱۳۷۶}}
 
{{انبار-رده|Ethnography}}
 
[[رده:انسان‌شناسی فرهنگی]]
[[رده:پژوهش]]
[[رده:مردم‌نگاری]]
 
[[ar:علم الإنسان التطبيقي]]
۳۰٬۹۲۱

ویرایش