تفاوت میان نسخه‌های «محمدحسین نظیری نیشابوری»

جز
ربات:افزودن الگو ناوباکس +تمیز(۲.۴)
جز (ربات: تغییر رده:شاعران پارسی‌سرای سده یازدهم قمری به رده:شاعران پارسی‌گوی سده یازدهم قمری)
جز (ربات:افزودن الگو ناوباکس +تمیز(۲.۴))
{{پایان شعر}}
 
== زندگی ==
محمدحسین نظیری نیشابوری، در نیمهٔ دوم قرن دهم هجری در [[نیشابور]] متولد شد. وی پس از گذراندن تحصیلات، به شاعری روی آورد و برای آزمودن طبع، به [[کاشان]] که از مراکز مهم شعر پارسی در آن روزگار و محل تجمع شاعران [[سبک وقوع]] بود روی آورد و در چند مجلس [[طرح شعر]] بر شاعران معتبر سبک وقوع پیروز شد و سپس عازم هند گردید. همزمان با حکومت [[صفوی|سلاطین صفوی]] در ایران که به سبب اولویت‌های سیاسی و نظامی، به شعر غیرایدئولوژیک توجه چندانی نداشتند، [[گورکانیان هند|سلاطین گورکانی هند]] در [[شبه قارهٔ هند]] به حمایت گسترده از علم و ادب و هنر ایرانی پرداخته بودند و دربار آنان و دربارهای محلی امرایشان، مرکز تجمع بیشترین تعداد دانشمندان، صنعتگران، هنرمندان و ادب پیشگان ایرانی و ایرانی مآب شده بود. نظیری نیز با پیوستن به دربار [[جهانگیر]] (حکومت:۱۰۱۴-۱۰۳۷ه‍. ق/۱۶۰۵-۱۶۲۷م) امپراتور گورکانی هند و سپس بارگاه سپهسالار او [[خانخانان]] به ثروتی افسانه‌ای دست یافت و مهم‌ترین شاهکارهایش را در سال‌های اقامت در هند آفرید تا آنکه به سال ۱۰۲۱ هـ. ق در شهر [[آگره]] در اوج ثروت، شهرت، حرمت و محبوبیت درگذشت.
 
== میراث و جایگاه او ==
 
از نظیری نیشابوری دیوانی مشتمل بر انواع گوناگون شعر بر جامانده که همه در حد کمالند و به استناد این اشعار متنوع، می‌توان نظیری را از [[شاعران جامع]] در ادب پارسی و از آخرین بقایای چنین شاعرانی دانست. وی در انواع و قالب‌های گوناگون شعر، استاد بود اما برتری انحصاری او که مورد شاعران دیگر بود، در [[غزل]] تجلی یافته و با توجه به همین غزلیات است که برخی منتقدان و از جمله [[علامه شبلی نعمانی]] او را از [[انبیای شعر پارسی]] دانسته اندو اَبَرشاعرانی چون [[صائب تبریزی]] مقام خود را فروتر از نظیری دانسته‌اند. شگرد انحصاری نظیری در غزل، ارائهٔ تصویری مفاهیم انتزاعی و بویژه عواطف و احساسات بشری است و چون جوهرهٔ غزل نیز همین احساسات و عواطف است، غزل نظیری، مبدل به روایت ملموس و آشنای ملتهب‌ترین و نازک‌ترین عواطف و احساسات گردیده به گونه‌ای که خوانندگان، به سرعت و در سرحد شدت، با دنیای عواطف گرم و تپندهٔ نظیری پیوند می‌خورند. برتری‌های فنی غزل نظیری، ثروت او که خود نتیجهٔ برتری‌های شعر وی است و نیز محبوبیت شخصی نظیری موجب تقلید وسیع شاعران معاصر و مابعد نظیری از غزلیات وی شده‌است به گونه‌ای که نظیری را مبدل به شاعری با تأثیر عمیق بر شعر پارسی معاصر و مابعد خود ساخته‌است و حتی آنچه امروز جریان [[بازگشت ادبی]] خوانده می‌شود و عکس العمل شعر پارسی داخل ایران در برابر افراط گری‌های اواخر [[سبک هندی]] بود، چیزی نیست جز بازگشت به شگردهای موفق غزل نظیری نیشابوری و تعدادی دیگر از شاعران قرن‌های دهم و یازدهم هجری، هرچند که به رغم موفق بودن اصل غزل‌های نظیری، نمونه‌های تقلید شده از او در دوران بازگشت ادبی، به سبب فقدان اصالت، چندان موفق از آب در نیامد.
 
== نمونه اشعار ==
{{شعر}}
{{ب|یادت به خیر باد که در گریه­های گرم|شوقی که از خودم برهانی نهاده­ای}}
{{پایان شعر}}<ref name="وبگاه آن روزها، مقالهٔ نظیری نیشابوری، فیروزهٔ سبز غزل فارسی">[http://anruzha.blogfa.com/post-112.aspx آن روزها، مقالهٔ نظیری نیشابوری، فیروزهٔ سبز غزل فارسی]</ref>
 
== منابع ==
*آتشكده‏ى آذر (۷۳۸ -۷۱۱/ ۲)
*ایضاح‏المكنون (۵۳۴/ ۱)
*لغت‏نامه (ذیل/ نظیرى نیشابورى)،
*مجمع‏الخواص (۲۲۰ -۲۱۹)،
 
 
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{الگو:شاعران اهل نیشابور}}
{{ویکی‌گفتاورد}}
 
{{ادبیات فارسی}}
[[رده:اهالی نیشابور مهاجر به هند]]
[[رده:شاعران اهل نیشابور]]
۴٬۰۷۸٬۸۲۹

ویرایش