تفاوت میان نسخه‌های «خرس کوچک»

۳٬۷۳۱ بایت اضافه‌شده ،  ۹ سال پیش
بدون خلاصه ویرایش
جز (ربات: اصلاح it:Orsa Minoreit:Orsa Minore (costellazione))
}}
 
'''خرس کوچک''' یا '''دُبدُبِّ اصغر''' (در لاتین: Ursa minorMinor، در انگلیسی: Little Bear) [[صورت فلکی]] کوچکی در آسمان شمالی (نیم کره شمالی) می‌باشد.{{سخ}}آن رااین درصورت ایرانفلکی باستانرا ''بنات النعش صُغریٰ'تریشگ' یا ''هفت اورنگ کِهین'' هم می‌نامیدندنامیده‌اند.
خرس کوچک یکی از ۸۸ صورت فلکی امروزی است. [[ستاره قطبی]] در این صورت فلکی قرار دارد، که همیشه سمت قطب شمال را نشان می‌دهد.
خرس کوچک یکی از ۸۸ صورت فلکی امروزی است. یکی از مشهورترین ستارگان آسمان یعنی [[ستاره قطبی]] در این صورت فلکی قرار دارد.بعد از ستاره یقطبی (جدی)پرنورترین ستارهٔ دب اصغر انور فرقدان می‌باشد این یکی از ۵۷ ستاره‌ای است به عنوان مرجع مورد استفادهٔ دریا نوردان وهوا نوردان است پنج ستارهٔ دیگر دب اصغر جلوهٔ کمتری دارند.وسعت این صورت فلکی در حدود ۲۰ درجه یا چهار برابر فاضلهٔ قراولان(دو ستارهٔ دب اکبر با نام‌های دبه و مراق)است
 
آلفا-خرس کوچک ([[ستاره قطبی]]) نیز از ستاره‌های نورانی است و به رنگ زرد و قطرش ۳۷/۰ است. فاصله این ستاره از ما ۴/۱۱ سال نوری و ۱۴ بار درخشان‌تر از خورشید است.
 
خرس کوچک در جنوب صورت‌های فلکی [[پادشاه (صورت فلکی)|قیفاووس]] و [[اژدها (صورت فلکی)|اژدها]] قرار دارد. در جنوب آن نیز صورت‌های فلکی اژدها و [[خرس بزرگ]] قرار دارد.
 
== نام==
دب اصغر به نام‌های بنات النعش یا هفت اورنگ کهین نیز مشهور است وجه تمسیه آن مانند دب اکبر نا مناسب است. بنابر افسانه جالبی از بومیان امریکادرباره دب اصغر گروهی شکارچی بومی راه خود را در جنگل گم کرده بودند با اجابت دعاهایشان دختر کوچکی پدیدار شد تا به سلامت آن‌ها را به خانه‌هاشان راهنمایی کند. اوروح جدی(ستارهٔ قطبی) بود و شکارچیان پس از مرگ در آسمان جای گرفتند تا برای همیشه نزدیک او باشند.
بَنات جمع بِنت و به معنای دختران، و نعش به معنای «جنازه، جسد مرده؛ تابوت، تخت چهار پایهٔ کوتاهی که میت رابر آن حمل می‌کنند» آمده‌است. این صورت فلکی به شکل یک جنازه، و سه دختر که جلوی این جنازه در حرکتند، تصور شده‌است. این‌که این صورت فلکی را ''بنات النعش صُغریٰ'' یا ''هفت اورنگ کِهین'' نامیده‌اند، در مقابل ''[[بنات النعش کبری|بنات النعش کُبریٰ]]'' یا ''هفت‌اورنگ مِهین'' است، که از نظر ظاهری شبیه این صورت فلکی، ولی در مقیاس بزرگ‌تر است. نام‌های دیگر آن عبارتند از: بنات النعش اصغر، بنات النعش خُرد، هفت اورنگ خُرد، سریر فَلَک، هفت برادران خرد، ضَواجِع، خرس خُرد، خرس کِهین، خرس کِهتَر.
 
چهار ستاره‌ای که تشکیل یک مستطیل می‌دهند را ''نَعش''، و سه ستاره دیگر را ''بنات'' نام داده‌اند. هر یک از ستاره‌های بنات النعش کُبریٰ و صُغریٰ را هم «اِبنُ نَعش» گفته‌اند.
 
مانند [[بنات النعش کبری]]، از آن‌جا که می‌توان این صورت فلکی را شبیه یک ملاقه تصور کرد که دم خرس دسته آن باشد، این صورت فلکی را ملاقه کوچک یا آبگردان کوچک(Little Dipper) نامیده‌اند.
 
==ستارگان==
یکی از مشهورترین ستارگان آسمان یعنی [[ستاره قطبی]] (جدی یا آلفا-خرس کوچک) در این صورت فلکی قرار دارد. ستاره دیگر نسبتا پرنور این صورت فلکی [[کوکب شمالی]] است، که از حدود سال ۲۰۰۰ پیش از میلاد تا سال ۵۰۰ میلادی نزدیک‌ترین ستاره‌ها به قطب شمال بوده‌اند؛ که به خاطر [[تقدم اعتدالین]] (انحراف محوری کره زمین) تغییر کرده است. بعد از این‌دو، پرنورترین ستاره دب اکبر ''اَنوَرُ الفَرقَدَیْن(انورِ فرقدان)'' می‌باشد. این یکی از ۵۷ ستاره‌ای است به عنوان مرجع مورد استفادهٔ دریا نوردان وهوا نوردان است. دیگر ستاران دب اصغر جلوهٔ کمتری دارند.
 
مجموع دو ستاره ''انور الفرقدین'' و ''اخفیَ الفَرقَدَین'' را ''فَرقَدان(فَرقَدَین)'' یا ''دو برادران'' یا ''نَدمانَی جَذیمة'' گویند. دو ستاره کنار فرقدین و مانند آن را ''عَوهَقان(عَوهَقَین)'' گویند.
 
{| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" style="text-align:center" border=1
|+ستاره‌های بنات النعش
|-
! [[نام‌گذاری بایر|نام بایر]] !! نام !! ترجمه نام !! نام انگلیسی
|-
| rowspan="4"| [[آلفا خرس کوچک]] (α UMi) || [[جدی]] || بزغاله نر ||
|-
| رُکبه || زانو || Alruccabah (یا Ruccabah)
|-
| مسمار یا میخگاه || میخ || Mismar
|-
| [[ستاره قطبی]](قطب شمالی یا قطب یا نجمۀ القطب) || || al-kutb al-shamaliyy یا al-kaukab al-shamaliyy
|-
| [[بتا خرس کوچک]] (β UMi) || [[کوکب]] (الکوکب) یا کوکب شمالی(الکوکب الشمالی) || ستاره شمالی || Kochab (یا Kocab, Kokab, Kochah)
|-
| [[گاما خرس کوچک]] (γ UMi) || [[فرقد|فَرقَد]] (یا فرقد اکبر) || گوساله || Pherkad (یا Pherkad Major)
|-
| [[دلتا خرس کوچک]] (δ UMi) || [[ییلدون]] (یا ییلدین) || ییلدیز در ترکی به معنای ستاره است || Yildun (یا Gildun, Vildiur, Yilduz, Jildun)
|-
| [[زتا خرس کوچک]] (ζ UMi) || [[اخفی الفرقدین]] || [ستاره] کم‌نورتر بین دو [ستاره] فرقد(گوساله) || Ahfa al Farkadain (یا Akhfa al Farkadain)
|-
| [[اتا خرس کوچک]] (η UMi) || [[انور الفرقدین]] (انور فرقدان) || [ستاره] پرنورتر بین دو [ستاره] فرقد(گوساله) || Anwar al Farkadain
|-
| [[۱۱ خرس کوچک]] (11 UMi) || فرقد اصغر || || Pherkad Minor (یا Pherkard)
|}
 
== افسانه‌ها==
دب اصغر به نام‌های بنات النعش یا هفت اورنگ کهین نیز مشهور است وجه تمسیه آن مانند دب اکبر نا مناسب است. بنابر افسانه جالبیافسانه‌ای از بومیان امریکادربارهامریکا درباره دب اصغراصغر، گروهی شکارچی بومی راه خود را در جنگل گم کرده بودند با اجابت دعاهایشان دختر کوچکی پدیدار شد تا به سلامت آن‌ها را به خانه‌هاشان راهنمایی کند. اوروحاو روح جدی(ستارهٔ قطبی) بود و شکارچیان پس از مرگ در آسمان جای گرفتند تا برای همیشه نزدیک او باشند.
 
== جهت‌یابی با خرس کوچک و خرس بزرگ ==
[[پرونده:Dipper Persian2.JPG|راست|450px]]
{{-}}
 
== جستارهای وابسته ==
* [[جهت‌یابی]]