تفاوت میان نسخه‌های «روابط ایران و هند»

بدون خلاصه ویرایش
برآمد ز هندوستان آفرین‌ ز دادار بر بوم ایران‌زمین‌ که زاید بر آن خاک چونین سوار که با اژدها سازد او کارزار. (شاهنامه:پادشاهی بهرام گور:۳۷۴)
 
 
[[File:Mrpfpindiraghandi.jpg|thumb|300px|Empress [[Farah Pahlavi]] and محمد رضاشاه Shah [[Indira Gandhi]] 1970.]]
India
 
==دوره استقلال==
 
در دوره‌ پس از استقلال هند ۱۹۴۷ تا انقلاب اسلامی ایران،روابط دو کشور علیرغم وجود برخی موانع و عوامل برهم زننده و مختل‌کننده،در سطح نسبتا مطلوبی قرار داشته‌ است.در دوره پس از انقلاب اسلامی تا آغاز دهه۰۱۹۹۱ روابط دو کشور در سطح نسبتا پایینی قرار داشت و نسبت به شرق و قدرتهای واقع در شرق خود،بویژه‌ هندوستان،یا در یک وضعیت کم‌توجهی قرار داشت و یا اینکه اولویتی به‌ گسترش همکاری با واحدهای سیاسی آن منطقه نمی‌داد، در مجموع تا اوایل دهه ۰۱۹۹۱ در روابط خارجی ایران با جهان‌ خارج نوعی تنش جدی مشاهده می‌شد،ولی از این زمان به بعد و بویژه با آغاز سیاست‌ تنش‌زدایی در دوره آقای هاشمی رفسنجانی و تداوم آن در شکل گسترده‌تر و چشمگیرتر،توسط دولت آقای خاتمی،روابط ایران با جهان خارج در مسیر بهبود و پیشرفت قرار گرفت. تا آنجا که از سوی برخی‌ از مقامات دو کشور،«عصر مشارکت استراتژیک»در دو کشور آغاز گردیده است.برخی‌ وقایع و تحولات(در طول بیش از یک دهه اخیر)در سطح جهانی و منطقه‌یی در نزدیکی‌ بیشتر ایران و هند(یا بهتر است گفته شود ضرورت بهبود و گسترش روابط دو کشور) تأثیرگذار بوده است که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
 
۱.فروپاشی شوروی و استقلال جمهوریهای آسیای مرکزی:در واقع فروپاشی‌ شوروی موجب ظهور بازاری جذاب گردید که هر دو کشور ایران و هند را مجذوب خود گرداند.
 
۲.اوج‌گیری تخاصمات در [[افغانستان]] و سلطه [[طالبان]] بر افغانستان:این وضعیت به‌ هیچ‌وجه مورد تأیید دو کشور ایران و هند نبوده،بویژه از آنجا که گروه طالبان از حمایت‌ پاکستان(رقیب ایران و هماورد هند)برخوردار بوده است.
۳.حادثه ۱۱ سپتامبر و پیامدهای آن:بروز حادثه ۱۱ سپتامبر شدیدا بر سیاستهای‌ منطقه‌یی و جهانی تأثیر گذاشته و موجب پیوندها و شکافهایی در مناسبات بین‌المللی‌ در سطوح مختلف شده است.
در این راه برخی عوامل،نیازها و ابتکارهای دیگر مانند نیاز هند به منابع نفت و گاز
ایران،نیاز ایران به توان علمی و فنی هند،ابتکار کریدور شمال-جنوب که موجب ارتباط هند با روسیه و کشورهای آسیای مرکزی می‌شود و...زمینه‌ساز بهبود مناسبات دو کشور شده است و بنظر می‌رسد ایران در محیط ژئوپلتیکی جدید خود و بویژه با توجه به‌ فشارهای وارده بر نظام جمهوری اسلامی ایران بویژه در موضوع پروندهء هسته‌یی‌اش در نزد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌ به شرق نگاه ویژه‌یی مبذول داشته و نگاه به شرق در سیاست خارجی ایران اهمیت دوچندان یافته است.
 
روابط ایران و هند در مارس ۱۹۵۰، در فاصله کوتاهی پس از استقلال هند، برقرار شد و دهلی نو و تهران یک پیمان دوستی که «صلح و دوستی ابدی» میان دو کشور نامیده شد را امضا کردند. این سند دو طرف را به ایجاد روابط دوستانه متعهد کرد، ولی در عمل هریک از دو دولت ایران و هند وارد ائتلاف های مخالف دوران جنگ سرد شدند و این امر توسعه مناسبات دو جانبه را متوقف نمود. ایران، در دوران محمدرضا شاه، از طریق مشارکت در «پیمان بغداد» (که بعدا سازمان پیمان مرکزی، سنتو نام گرفت) مناسبات نزدیکی را با الات متحده و پاکستان برقرار کرد. در طول جنگ های ۱۹۶۵و ۱۹۷۱ میان هند و پاکستان، ایران برای پاکستان کمکهای نظامی مهمی را فراهم نمود. در واقع ایران در آن دوران بخشی از «عمق راهبردی» پاکستان به شمار می آمد. جواهر لعل نهرو چنین ائتلافهایی را به عنوان "رهیافت اشتباه، خطرناک و مضر" مورد انتقاد قرارداد و بجای آن از «جنبش عدم تعهد» دفاع کرد. البته لازم به ذکر است که علی رغم این بیزاری از ائتلاف با ابرقدرتها، هند روابط نزدیکی را با اتحاد جماهیر شوری برقرار کرد؛ به گونه ای که این کشور به اولین تأمین کننده تسلیحات نظامی هند تبدیل گردید.
 
ایران و هند از ۱۹۴۷ تا۱۹۷۹
 
۱.نوعی تعارض در جهت‌گیریهای کلان دو کشور در سطح نظام بین‌الملل دیده‌ می‌شود یعنی ایران تمایل به غرب نشان می‌داد ولی هند در عین اینکه متمایل به حضور کارساز در قالب جنبش عدم متعهدها بود ولی در باطن بیشتر به شوروی تمایل داشت. این خود می‌توانست عامل مهمی در واگرایی بین دو کشور باشد.
از ۱۹۴۷ تا۱۹۷۹ در روابط ایران و هند فراز و نشیبهای فراوانی را می‌توان دید؛هم‌ عناصر واگرایی و هم همکاری و همگرایی در روابط دو کشور به چشم می‌خورد.به این‌ نکات بطور کل می‌توان در روابط دو کشور اشاره کرد.
ولی هند در عین اینکه متمایل به حضور کارساز در قالب جنبش عدم متعهدها بود ولی در باطن بیشتر به شوروی تمایل داشت. این خود می‌توانست عامل مهمی در واگرایی بین دو کشور باشد.
 
۲.ایران سعی می‌کرد از موضع و جایگاه یک قدرت منطقه‌یی به مسائل آسیای‌ جنوبی بنگرد.
 
۳.بنابر هویت و جایگاه دولت ایران(قدرت منطقه‌یی و توازنگر بویژه از پایان دهه‌ ۰۶۹۱ و در دهه ۰۷۹۱)،ایران سعی می‌کرد در هر شرایطی امنیت را در مرزهای شرقی‌ خود حفظ کند.محمد رضا شاه به این امر بسیار اهمیت می‌داد.و بر این اساس ایران نوع‌ روابط خود را با کشورهای همسایه یعنی براساس حفظ امنیت و ثبات در محیط شرقی‌ ایران تنظیم می‌کرد.
 
 
۴.پاکستان بعنوان دولت متخاصم با هند،در اتحاد منطقه‌یی با ایران قرار داشت و حتی به نوعی در تنظیم سیاستهای منطقه‌یی خود به علایق و نگرشهای ایران توجه‌ زیادی نشان می‌داد،این رویکرد بر روابط ایران با هند شدیدا تأثیرگذار بود.در واقع‌ همانگونه که بعدا خواهیم دید نوع روابط ایران با پاکستان همواره بر روابط ایران و هند شدیدا تأثیر گذارده است.
 
۵.نزدیکی هند با برخی از کشورهای عرب(تندرو عربی مانند مصر)به هیچ‌وجه برای‌ ایران مطلوب و خوشایند نبوده،لذا محمد رضا شاه تلاش می‌کرد که از نزدیکی بیشتر هند و کشورهای عربی افراطی جلوگیری کند.پاکستان می‌توانست در این مسیر نقش‌ تأثیرگذاری ایفا کند.تأیید جمال عبد الناصر بعنوان رهبر جهان عرب و سیاستهای او توسط نهرو،خوشایند شاه نبود.به همین ترتیب مبارزه ناصر با حکومتهای پادشاهی و تلاش در جهت وحدت کشورهای عربی،مانند تشکیل«جمهوری متحده عربی»یا ادغام‌ مصر و سوریه باعث افزایش احساس ناامنی در شاه می‌گردید(ناز ۰۸۳۱:۳۶۵).ایران‌ دوره محمد رضا شاه هیچگاه نمی‌توانست بپذیرد که موضع و جایگاه منطقه‌یی‌اش با اتحاد بین هند و کشورهای عربی بویژه مصر،ضعیف گردد لذا همواره تلاش می‌کرد مانع‌ از نزدیکی هند با آن دسته از کشورهای عربی شود.حمایت از پاکستان هشدار صریحی از سوی ایران به هند بود که به هیچ‌وجه اجازه نخواهد داد موضع و جایگاه منطقه‌یی‌اش‌ متزلزل شود.
 
در مجموع از زمان استقلال هند تا انقلاب اسلامی ایران سال۱۹۷۹ روابط ایران و هند تحت تأثیر سه‌ متغیر مهم قرار داشته که ذیلا از آنها یاد می‌شود.لذا این مناسبات نتوانست پیشرفت‌ چشمگیری داشته باشد:
 
۱.سیاست نزدیکی [[ایران]] به [[غرب]] و سیاست تمایل هند به [[شوروی]]
 
۲.نوع روابط [[هند]] و [[پاکستان]] و نزاع بین دو کشور
 
۳.نوع روابط هند و کشورهای رادیکال عرب مانند [[مصر]]
 
از سال ۱۸۲۰ تا استقلال هند نمایندگی مقیم بریتانیا در خلیج فارس امور روابط سیاسی هند و ایران را اداره می کرد.
تا پایان جنگ سرد، بهبود قابل توجهی در روابط دو کشور حاصل نشد. در دوران پس از جنگ سرد، یکی از مهمترین حوادث تاریخ روابط ایران و هند، دیدار «ناراسیمها رائو» نخست وزیر هند از ایران در سال ۱۹۹۳ بود. رائو اولین نخست وزیر هند بود که پس از انقلاب اسلامی از ایران دیدار کرد، و این دیدار رسمی او از سوی هاشمی رفسنجانی، رئیس جمهوری وقت ایران، به عنوان یک نقطه عطف تفسیر شد. در سال ۱۹۹۵ نیز هاشمی رفسنجانی یک دیدار متقابل را از هند انجام داد. در حالیکه دیدارهای مقامات بلندپایه دو طرف پس از سال ۱۹۹۵ هم ادامه یافت - دیدارهایی که برای تعیین و تحکیم حدود مناسبات و منابع اقتصادی دو طرف در بخشهای مهم فنی و تکنولوژیک بسیار موثر بود - دیدار رسمی در سطح سران تا سال ۲۰۰۱ صورت نگرفت و در این سال بود که «اتال بیهاری واچپایی» نخست وزیر هند از تهران دیدار کرد. نقطه اوج دیدار سال ۲۰۰۱؛ صدور اعلامیه تهران بود که توسط واچپایی و «محمد خاتمی» رئیس جمهوری ایران به امضا رسید. اعلامیه تهران در واقع پایه و بنیانی متشکل از مجموعه ای گسترده از موضوعات راهبردی - شامل همکاری های دفاعی - را برای روابط ایران و هند طراحی نمود.
دو سال بعد، ژانویه ۲۰۰۳ آقای خاتمی به دهلی نو سفر کرد و به عنوان «مهمان ویژه» در جشن های روز استقلال هند شرکت نمود. این تشریفات عموماً برای مهمترین شخصیت ها برگزار می گردد. در این دیدار، طرفین، توافقنامه دهلی نو را امضا کردند که هم از نظر زمان امضا و هم از نظر مفاد آن از اهمیت ویژه ای برخوردار بود. و نشان دهنده اهمیتی بود که هند برای روابط خود با ایران قائل شد. «اعلامیه دهلی نو» البته به دلیل مفاد و محتوایش نیز حائز اهمیت فراوان بود. با تأکید بر گسترش مفاد «اعلامیه تهران» این توافق جدید، دو دولت را برای تعمیق سطح همکاری ها از جمله همکاری های دفاعی بیشتر متعهد نمود.
الف: حوزه های ظرفیت ساز
مهمترین ظرفیت های روابط ایران - هند در وضعیت فعلی، حوزه های انرژی و تجارت نهفته است. توسعه تعاملات دو کشور در این عرصه ها در سال های اخیر، شاهدی بر این مدعاست. در این میان، حوزه انرژی نقش اساسی را در ایجاد ظرفیت های جدید ایفا کرده است.
===ساختارها===
یک بزرگراه بین دلارم و زرنج افغانستان توسط هند در حال ساخت است [http://www.pajhwok.com/viewstory.asp?lng=eng&id=44657 100-km road asphalted in Nimroz with Indian assistance]</ref>
بندر [[چابهار]] توسط هند و ایران سرمایه گذاری می شود و [[کریدور شمال جنوب ]]این بندر را به افغانستان و آسیای مرکزی و ترکیه وصل می کند.
.<ref>[http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=222664 India push for Iran's key port development] Tehran Times – 6 July 2010</ref>
 
 
==گاهشمار روابط هند و ایران==
* یک مدرسه هندی که توسط Kendriya اداره می شود در تهران و دیگری در Sangathan Vidyalaya در شهر زاهدان وجود دارد.
== دوره استعمار==
*
==دوره استقلال==
== اقتصادی==
 
ایران و هند از ۱۹۴۷ تا۱۹۷۹
الف: حوزه های ظرفیت ساز
مهمترین ظرفیت های روابط ایران - هند در وضعیت فعلی، حوزه های انرژی و تجارت نهفته است. توسعه تعاملات دو کشور در این عرصه ها در سال های اخیر، شاهدی بر این مدعاست. در این میان، حوزه انرژی نقش اساسی را در ایجاد ظرفیت های جدید ایفا کرده است.
===ساختارها===
یک بزرگراه بین دلارم و زرنج افغانستان توسط هند در حال ساخت است [http://www.pajhwok.com/viewstory.asp?lng=eng&id=44657 100-km road asphalted in Nimroz with Indian assistance]</ref>
بندر [[چابهار]] توسط هند و ایران سرمایه گذاری می شود و [[کریدور شمال جنوب ]]این بندر را به افغانستان و آسیای مرکزی و ترکیه وصل می کند.
.<ref>[http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=222664 India push for Iran's key port development] Tehran Times – 6 July 2010</ref>
 
از ۱۹۴۷ تا۱۹۷۹ در روابط ایران و هند فراز و نشیبهای فراوانی را می‌توان دید؛هم‌ عناصر واگرایی و هم همکاری و همگرایی در روابط دو کشور به چشم می‌خورد.به این‌ نکات بطور کل می‌توان در روابط دو کشور اشاره کرد.
 
۱.نوعی تعارض در جهت‌گیریهای کلان دو کشور در سطح نظام بین‌الملل دیده‌ می‌شود یعنی ایران تمایل به غرب نشان می‌داد ولی هند در عین اینکه متمایل به حضور کارساز در قالب جنبش عدم متعهدها بود ولی در باطن بیشتر به شوروی تمایل داشت. این خود می‌توانست عامل مهمی در واگرایی بین دو کشور باشد.
 
۲.ایران سعی می‌کرد از موضع و جایگاه یک قدرت منطقه‌یی به مسائل آسیای‌ جنوبی بنگرد.
 
۳.بنابر هویت و جایگاه دولت ایران(قدرت منطقه‌یی و توازنگر بویژه از پایان دهه‌ ۰۶۹۱ و در دهه ۰۷۹۱)،ایران سعی می‌کرد در هر شرایطی امنیت را در مرزهای شرقی‌ خود حفظ کند.محمد رضا شاه به این امر بسیار اهمیت می‌داد.و بر این اساس ایران نوع‌ روابط خود را با کشورهای همسایه یعنی براساس حفظ امنیت و ثبات در محیط شرقی‌ ایران تنظیم می‌کرد.
 
 
۴.پاکستان بعنوان دولت متخاصم با هند،در اتحاد منطقه‌یی با ایران قرار داشت و حتی به نوعی در تنظیم سیاستهای منطقه‌یی خود به علایق و نگرشهای ایران توجه‌ زیادی نشان می‌داد،این رویکرد بر روابط ایران با هند شدیدا تأثیرگذار بود.در واقع‌ همانگونه که بعدا خواهیم دید نوع روابط ایران با پاکستان همواره بر روابط ایران و هند شدیدا تأثیر گذارده است.
 
۵.نزدیکی هند با برخی از کشورهای عرب(تندرو عربی مانند مصر)به هیچ‌وجه برای‌ ایران مطلوب و خوشایند نبوده،لذا محمد رضا شاه تلاش می‌کرد که از نزدیکی بیشتر هند و کشورهای عربی افراطی جلوگیری کند.پاکستان می‌توانست در این مسیر نقش‌ تأثیرگذاری ایفا کند.تأیید جمال عبد الناصر بعنوان رهبر جهان عرب و سیاستهای او توسط نهرو،خوشایند شاه نبود.به همین ترتیب مبارزه ناصر با حکومتهای پادشاهی و تلاش در جهت وحدت کشورهای عربی،مانند تشکیل«جمهوری متحده عربی»یا ادغام‌ مصر و سوریه باعث افزایش احساس ناامنی در شاه می‌گردید(ناز ۰۸۳۱:۳۶۵).ایران‌ دوره محمد رضا شاه هیچگاه نمی‌توانست بپذیرد که موضع و جایگاه منطقه‌یی‌اش با اتحاد بین هند و کشورهای عربی بویژه مصر،ضعیف گردد لذا همواره تلاش می‌کرد مانع‌ از نزدیکی هند با آن دسته از کشورهای عربی شود.حمایت از پاکستان هشدار صریحی از سوی ایران به هند بود که به هیچ‌وجه اجازه نخواهد داد موضع و جایگاه منطقه‌یی‌اش‌ متزلزل شود.
 
در مجموع از زمان استقلال هند تا انقلاب اسلامی ایران سال۱۹۷۹ روابط ایران و هند تحت تأثیر سه‌ متغیر مهم قرار داشته که ذیلا از آنها یاد می‌شود.لذا این مناسبات نتوانست پیشرفت‌ چشمگیری داشته باشد:
 
۱.سیاست نزدیکی [[ایران]] به [[غرب]] و سیاست تمایل هند به [[شوروی]]
 
۲.نوع روابط [[هند]] و [[پاکستان]] و نزاع بین دو کشور
 
۳.نوع روابط هند و کشورهای رادیکال عرب مانند [[مصر]]
 
از سال ۱۸۲۰ تا استقلال هند نمایندگی مقیم بریتانیا در خلیج فارس امور روابط سیاسی هند و ایران را اداره می کرد.
در دوره‌ پس از استقلال هند ۱۹۴۷ تا انقلاب اسلامی ایران،روابط دو کشور علیرغم وجود برخی موانع و عوامل برهم زننده و مختل‌کننده،در سطح نسبتا مطلوبی قرار داشته‌ است.در دوره پس از انقلاب اسلامی تا آغاز دهه۰۱۹۹۱ روابط دو کشور در سطح نسبتا پایینی قرار داشت و نسبت به شرق و قدرتهای واقع در شرق خود،بویژه‌ هندوستان،یا در یک وضعیت کم‌توجهی قرار داشت و یا اینکه اولویتی به‌ گسترش همکاری با واحدهای سیاسی آن منطقه نمی‌داد، در مجموع تا اوایل دهه ۰۱۹۹۱ در روابط خارجی ایران با جهان‌ خارج نوعی تنش جدی مشاهده می‌شد،ولی از این زمان به بعد و بویژه با آغاز سیاست‌ تنش‌زدایی در دوره آقای هاشمی رفسنجانی و تداوم آن در شکل گسترده‌تر و چشمگیرتر،توسط دولت آقای خاتمی،روابط ایران با جهان خارج در مسیر بهبود و پیشرفت قرار گرفت. تا آنجا که از سوی برخی‌ از مقامات دو کشور،«عصر مشارکت استراتژیک»در دو کشور آغاز گردیده است.برخی‌ وقایع و تحولات(در طول بیش از یک دهه اخیر)در سطح جهانی و منطقه‌یی در نزدیکی‌ بیشتر ایران و هند(یا بهتر است گفته شود ضرورت بهبود و گسترش روابط دو کشور) تأثیرگذار بوده است که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
 
۱.فروپاشی شوروی و استقلال جمهوریهای آسیای مرکزی:در واقع فروپاشی‌ شوروی موجب ظهور بازاری جذاب گردید که هر دو کشور ایران و هند را مجذوب خود گرداند.
 
۲.اوج‌گیری تخاصمات در [[افغانستان]] و سلطه [[طالبان]] بر افغانستان:این وضعیت به‌ هیچ‌وجه مورد تأیید دو کشور ایران و هند نبوده،بویژه از آنجا که گروه طالبان از حمایت‌ پاکستان(رقیب ایران و هماورد هند)برخوردار بوده است.
۳.حادثه ۱۱ سپتامبر و پیامدهای آن:بروز حادثه ۱۱ سپتامبر شدیدا بر سیاستهای‌ منطقه‌یی و جهانی تأثیر گذاشته و موجب پیوندها و شکافهایی در مناسبات بین‌المللی‌ در سطوح مختلف شده است.
در این راه برخی عوامل،نیازها و ابتکارهای دیگر مانند نیاز هند به منابع نفت و گاز
ایران،نیاز ایران به توان علمی و فنی هند،ابتکار کریدور شمال-جنوب که موجب ارتباط هند با روسیه و کشورهای آسیای مرکزی می‌شود و...زمینه‌ساز بهبود مناسبات دو کشور شده است و بنظر می‌رسد ایران در محیط ژئوپلتیکی جدید خود و بویژه با توجه به‌ فشارهای وارده بر نظام جمهوری اسلامی ایران بویژه در موضوع پروندهء هسته‌یی‌اش در نزد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌ به شرق نگاه ویژه‌یی مبذول داشته و نگاه به شرق در سیاست خارجی ایران اهمیت دوچندان یافته است.
 
== اقتصادی==
 
روابط جاری ایران و هندوستان
موافقت نامه اولیه آن بین سه کشور ایران – هند – روسیه در سال ۲۰۰۰ امضاء گردید که تاکنون ۱۱ کشور دیگر منطقه به این کریدور پیوسته اند . این مسیر در واقع، جنوب و شرق آسیا را به آسیای میانه و قفقاز و روسیه و همچنین به همسایه های غربی کشورمان شامل ترکیه و... سپس به اروپا متصل می نماید. آخرین جلسه آن در آذر ۱۳۸۶ در دهلی نو برگزار گردید. طرف هندی اخیرا بکمک بخش خصوصی خود، تلاشهایی را برای فعال کردن جدی تر این مسیر، با برپایی نشستهای کارشناسی در دهلی نو آغاز کرده است . در آخرین جلسه کارشناسی مذکور در محل کنفدراسیون صنایع هند مورخ ۹ اسفند ۸۷ در دهلی نو، پیشنهاد گردید که جلسه ای با حضور نمایندگان کشورهای عضو(شامل بخش خصوصی و دولتی) برای بررسی مشکلات موجود و چگونگی فعال سازی کریدور در دهلی نو برگزار شود. طی شانزدهمین کمیسیون مشترک دو کشور در دهلی نودر تاریخ ۱۷ و ۱۸ تیر ماه ۱۳۸۹ در خصوص کریدور شمال – جنوب نیز بحث و تبادل نظر شد.
 
==طرح توسعه بندر[[چابهار]] :==
در این خصوص یادداشت تفاهی برای سرمایه گذاری مشترک به ارزش حدود ۱۵۰ میلیون دلار امضاء شده است . در این رابطه مطالعات امکان سنجی انجام و مشاورین فنی و ساختمانی طرفین انتخاب شده اند. با وجودی که تفاهمنامه دومی در شهریور ۸۷ در لندن بین آقای هندوجا و آقای طاهری رئیس وقت سازمان بنادر و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته بود و امید
می رفت که به زودی شاهد اجرائی شدن این تفاهمنامه ها باشیم؛ متاسفانه با مشکلات جدیدی مواجه گردید که در خصوص آن در جریان شانزدهمین کمیسیون مشترک ایران و هند در دهلی نو مذاکره شد.
 
==پروژه راه آهن چابهار – فهرج :==
به طول ۷۰۰ کیلومتر و ارزش بیش از یک میلیارد دلار می باشد. در این رابطه یادداشت تفاهی در بهار ۱۳۸۷ در تهران بین شرکتهای دولتی راه آهن دو کشور امضاء شد.
اکنون طرف ایرانی با پذیرش مدل پیشنهادی آشوک لیلاند به عنوان مسئول پیگیری کنسرسیوم هندی (به روش ساخت – اجرا – اجاره – انتقال) راه پیشبرد این طرح را هموار نموده است.