باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
ویرایش با ابرابزار
|صفحه=۸
|سال=۱۳۵۷ - ۱۳۷۱
}}</ref> این حزب توسط بازماندگان مشروطه خواه در جریان انتخابات [[مجلس دوم مشروطه]] تاسیس شد. در جریان این انتخابات احزاب جدید دیگری نیز پا گرفتند. حزب دموکرات برنامه کار [[سوسیال دموکرات|سوسیال دموکراتی]] داشت و درمقابل حزب [[اعتدالیون]] که [[محافظه کار]] به شمار می‌رفت قرار داشت.
 
افکار و عقاید حزب دموکرات برگرفته از افکار سیاسی [[حزب سوسیال دموکرات قفقاز]] بود. [[سید جلیل اردبیلی]]، [[سید حسن تقی زاده]]، [[محمدتقی بهار]]، حسینقلی خان نواب، [[سلیمان‌میرزا اسکندری]]، [[وحید الملک]]، و [[سید محمدرضا مساوات]] و شیخ [[محمد خیابانی]] روسای حزب دموکرات بودند.
[[حسینقلی نواب]] که لیبرال و تحصیل کرده اروپا و عضو وابسته سفارت لندن بود، عضو کمیته ملی انقلاب و نماینده مجلس اول نیز بود. بعد از کودتای ۱۹۰۸ (۱۲۸۷) نواب به صورت مشروطه خواه برجسته‌ای در تهران قد علم کرد.
 
شاهزاده [[سلیمان‌میرزا اسکندری]] نوه فتحعلیشاه نیز عضو [[کمیته ملی انقلاب]] و سر دبیر نشریه حقوق بود. او یکی از رادیکالترین دموکراتها به حساب میآمدمی‌آمد و در تابستان ۱۹۱۰ (۱۲۸۹) رهبر حزب در مجلس شد.
 
[[وحید الملک شیبانی]] همکار نزدیک [[حسن تقی‌زاده]]، در کمبریج در نزد [[ادوارد براون|براون]] در رشته تاریخ و ادبیات انگلیس تحصیل کرده بود. شیبانی بعد از کودتای ۱۹۰۸ (۱۲۸۷) سلسله مقاله‌هایی در تایمز لندن نوشت. او و [[سلیمان‌میرزا اسکندری]] دو نفر از بهترین خطیبان مجلس بودند و بارها مانع اوجگیری قدرت [[اعتدالیون]] شدند.
 
[[محمدرضا مساوات]] نیز عضو [[کمیته ملی انقلاب]] و سردبیر نشریه [[مساوات]] بود که یکی از روزنامه‌های مهم رادیکال در مشروطه اول به شمار میآمدمی‌آمد.
 
[[ابراهیم حکیم الملک]] طبیب مخصوص مظفرالدینشاه، حامی هنر بود و بعداً مدرسه نقاشی کمالالملک وموزه صنایع زیبا را تأسیس کرد که پیشگام در تربیت انواع هنرمندان در رشتههای مختلف شدند.
حزب دموکرات چندین عضو برجسته مذهبی نیز داشت. هر چند که در برنامه حزبی تفکیک دین از دولت تأیید شده بود. [[احمد قزوینی]] از علمای مشروطه خواه نجف که در جنگ تبریز شرکت کرده بود، [[شیخ ابراهیم زنجانی]] که پسر یکی از روحانیون برجسته بود، اما خودش فراماسون محسوب می‌شد و عضو مجلس اول هم شده بود؛ زنجانی در محکمه ویژهای که شیخ فضلالله نوری را محکوم کرد، مدعی العموم بود.
 
شیخ [[محمد خیابانی]] که بیشتر به نفع دموکراتها رأی می‌داد، عضو انجمن تبریز بود. او روحانی خوشنام و از خطبای نیرومند آذربایجان بود که در زمان جنگ داخلی به صفوف رزمندگان مجاهدین پیوسته بود و می‌گفتند که عضو فرقه [[اجتماعیون عامیون]] است. یک دهه بعد او رهبر نهضت ملی در آذربایجان شد که [[قیام خیابانی]] نام گرفت.
 
برخی از اعضای حزب دموکرات بعداً [[حزب سوسیالیست (ایران)|حزب سوسیالیست]] و [[حزب تجدد]] را تشکیل دادند.<ref>آبراهامیان ص.۱۱۰</ref>
* [http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2005/10/051031_pm-mv-qajar-dynasty.shtml سلسله قاجار: از آغاز تا پایان]
* [http://iichs.org/archived/maghalat/tajgozari.htm تاجگذاری محمدعلی شاه]
* [http://www.akhbar-rooz.com/article.jsp?essayId=2276 مشروطه ایرانی]
* [http://www.bbc.co.uk/persian/arts/story/2004/06/040603_pm-safiri_mashroute.shtml آجودانی، ماشاالله. ''مشروطه ایرانی'']
* [http://www.akhbar-rooz.com/article.jsp?essayId=2826 چرا انقلاب مشروطیت در ایران ناکام مانده است؟]
۴٬۰۷۴

ویرایش