تفاوت میان نسخه‌های «انقلاب ۱۳۵۷»

بدون خلاصه ویرایش
جز (اشتباه تایپی)
 
'''انقلاب ایران''' در سال [[۱۳۵۷]] هجری خورشیدی، (مشهور به انقلاب اسلامی) که با مشارکت روحانیون، بازاریان، احزاب سیاسی مخالف، [[روشنفکر|روشنفکران]]، [[دانشجو|دانشجویان]] و مردم عادی در [[ایران]] انجام پذیرفت، [[پهلوی|نظام پادشاهی]] این کشور را سرنگون، و زمینهٔ روی کار آمدن [[نظام جمهوری اسلامی]]، به رهبری روحانی [[شیعه]]، [[روح‌الله خمینی]] را فراهم کرد. تفکرات و شخصیت‌های اسلامی، در این انقلاب ضدسلطنتی حضور برجسته‌ای داشتند و خمینی آن را '''انقلاب اسلامی''' خواند.<ref>Esposito, p.۱۶۱</ref> این انقلاب، با نام '''انقلاب بهمن ۵۷''' نیز شناخته می‌شود.
== سالهایسال‌های قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ==
پس از [[کودتای ۲۸ مرداد]] سال ۱۳۳۲، [[محمدرضا شاه]] به تثبیت قدرت خود پرداخت و طرح‌های جنجال‌برانگیز موسوم به [[انقلاب سفید]] که محور اصلی آن‌را [[اصلاحات ارضی]] تشکیل میداد، به اجرا گذاشت. اجرای این طرح‌ها و افزایش چند برابری درآمدهای [[نفت|نفتی]]، توسعه اقتصادی و دگرگونی ساختار اجتماعی ایران و در عین حال افزایش اختلاف طبقاتی و تنشهای اجتماعی را در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ در پی داشت. او با معطوف کردن اقدامات امنیتی و اطلاعاتی خویش بر سرکوب طبقه متوسط جدید و احزاب سکولار، خود را در مقابل روحانیون و تفکرات مبارز جدید اسلامی آسیپ‌پذیر ساخت. اصلاحات شاه و نیز جانبداری مستقیم و غیر مستقیم او از دولتهای [[آمریکا]] و [[اسرائیل]]، مورد مخالفت روحانیون به ویژه خمینی واقع شد. در این دوران شماری از [[روشنفکری در ایران|روشنفکران ایران]] (از همه مهمتر [[علی شریعتی]]) بر احیای تفکر سیاسی شیعه تاثیری عمیق نهاده و تفسیری انقلابی از شیعه را به عنوان یک ایدئولوژی رهایی‌ساز، در اذهان مردم به ویژه محصلان و دانشجویان به جای گذاشتند. خمینی نیز در سالهای تبعید خود، اگرچه خواهان ایجاد یک حکومت اسلامی به رهبری فقها به جای سلطنت موروثی بود، بیشتر به طرح نقطه ضعفهای رژیم و مسائلی که توده مردم مسلمان ایران را خشمگین میساخت، میپرداخت. همچنین شماری [[جنبش چریکی در ایران|سازمانهای چریکی]] [[مارکسیسم|مارکسیست]] و اسلام‌گرا شکل گرفتند که به مبارزه مسلحانه با رژیم پرداختند. نهایتاً با سیاست‌های نادرست [[حزب رستاخیز]] حکومت در خصوص بازار و مذهب در اواسط دهه ۱۳۵۰، بازاریان و روحانیون محافظه کار و غیر سیاسی نیز به عنوان دو متحد تاریخی، به صفوف مخالفان پیوستند.
 
۱۴٬۱۹۴

ویرایش