تفاوت میان نسخه‌های «اقتصاد سیاسی»

جز
ربات:افزودن الگو ناوباکس {{علم اقتصاد}}+املا+تمیز (۴٫۳)
جز (rv :مطلب منبع دارد.)
جز (ربات:افزودن الگو ناوباکس {{علم اقتصاد}}+املا+تمیز (۴٫۳))
 
اقتصاد سیاسی یک روش مطالعه علمی درباره پدیده‌های اجتماعی است. این رهیافت بر وجود ارتباط میان مولفه‌های سیاسی و اقتصادی در شکل دادن به پدیده‌های اجتماعی مبتنی است. به همین دلیل اگرچه اغلب زیرمجموعه علم اقتصاد دانسته می‌شود، باید آن را چیزی فراتر از علم اقتصاد محض دانست؛ اقتصاد سیاسی Political Economy یا به شکل اختصاری PE است، اما [[علم اقتصاد]] Economics.
مثلاً برای تحلیل رفتار [[انتخابات]]ی [[طبقه اجتماعی|طبقات]] مختلف به منافع اقتصادی آن طبقات رجوع می‌شود و یا تأثیر اقتصادی یک تصمیم گیری سیاسی مورد مطالعه قرار می‌گیرد<ref name="javanshir" />.
 
اقتصاد سیاسی شاخه‌ای است از علوم اجتماعی که قوانین مربوط به تولید و توزیع درآمد و ثروت و اثرات آنرا در مراحل مختلف رشد و توسعه جامعهٔ بشری مورد بررسی قرار می‌دهد. اغلب مباحثی که امروزه در علم اقتصاد مورد بررسی قرار می‌گیرد، در گذشته در قلمرو اقتصاد سیاسی بطور پراکنده مطرح می‌شده‌است. نخستین بار، اصطلاح اقتصاد سیاسی توسط پیروان مکتب مرکانتیلیسم ([[سوداگری]]) عنوان گردید و سپس مورد بحث علمای کلاسیک اقتصاد نظیر [[پتی]]<ref>Petty</ref> و [[کنه]]<ref>Quesnay</ref> [[آدام اسمیت]]، [[دیوید ریکاردو]]<ref>David Ricardo</ref> و [[سی]]<ref>Say</ref> قرار گرفت.<ref name="javanshir">جوانشیر، اقتصاد سیاسی</ref>.
[[دیوید ریکاردو]] حتی در این تجزیه و تحلیل به وجود تناقض بین [[دستمزد]] و [[سود]] پی برد که خود اساسی برای درک تضاد سرمایه داری به شمار می‌رود. درباره اهمیت این کتاب باید گفت که یکی از منابع سه گانه [[مارکسیسم]] را همین تئوری تشکیل می‌دهد که به نحوی انتقادی و خلاق از جانب [[مارکس]] مورد استفاده قرار گرفت و در ضمن نقایص آن نشان داده شد<ref name="javanshir">جوانشیر، اقتصاد سیاسی</ref>.
 
مطاله در مورد اقتصاد سیاسی کلاسیک به دو بخش تقسیم می‌شود: {{سر خطسخ}}
1- بحث در دفاع از [[خودتنظیمی بازار]]{{سر خطسخ}}
2- [[نظریهٔ ارزش و توزیع]] {{سر خطسخ}}
بخش اول به ماهیت نظام بازار و رابطه اشرابطه‌اش با بازار مربوط می‌شود و بخش دوم به تولید و استفاده از مازاد اقتصادی مربوط می‌شود. اصطلاح اقتصاد سیاسی به رویکرد کلاسیک به معنی نظام برآوردن نیازهای شخصی متشکل از عاملهای خصوصی مستقل است.
اساساً اقتصاد دانان کلاسیک نقش مهمی در معرفی و بسط دو مفهوم بنیادی داشتند. یعنی جدایی پذیری اقتصاد و تقدم قلمرو اقتصادی.
آدام اسمیت پیدایش جامعه متمدن را نتیجه رفتار منفعت طلبانه و نه حاصل برنامه ریزی مشخص برای یک فرآیندفرایند سیاسی یا کارگزاری دولتی به وجود آمده توسط آنها، می‌دانست.
[[مارکس]] این ایده را جلوتر برد. او فرآیندهاییفرایندهایی را توصیف کرد که تغییرات دورانی، از روش‌های تولید، روابط اجتماعی و شیوه‌های زندگی به وجود آمدند و همگی پیامدهای ناخواسته تعقیب سود شخصی بوده‌اند.
پیدایش اقتصاد سیاسی به تنزل مرتبه سیاست و ترفیع بخش غیر سیاسی زندگی مدنی کمک کرد. تنزل مرتبه سیاست را هیچ چیزی بهتر از استفاده دست نامریی [[آدام اسمیت]] نمی‌توانست بیان کند. استوارت می‌کوشد دو مفهوم مهم را با هم ترکیب کند. اول آنکه تغییر از نیروها و فرآیندهایفرایندهای درونی جامعه پدید می‌آید و نه با تصمیم دولت. دوم آنکه برای دولت در شناخت لزوم آن تغییرات و هدایت جامعه از طریق آنها نقش قایل است.
 
== اقتصاد سیاسی مارکسیستی ==
[[مارکسیسم|مارکسیستها]] امر سیاسی را در جدایی جامعه مدنی از عرصه عمومی (محدود کردن حقوق و برابری به عرصه عمومی)، فرآیندهایفرایندهای طبقاتی که به وسیله آن [[ارزش اضافی]] در نظام [[سرمایه داری]] تصرف می‌شود، نقش دولت در اداره کردن منافع و امور [[سرمایه]]، تضمین‌های سیاسی حقوق مالکیت، فعالیت‌های انقلابی برای تغییر دادن نهادهای سیاسی سرمایه داری و چانه زنی بین نیروی [[کار]] و [[سرمایه]] برای کنترل مازاد اقتصادی مشاهده کردند.
 
== اقتصاد سیاسی نئوکلاسیک ==
 
== اقتصاد سیاسی کینزی ==
رویکرد کینزی ادعاهای متداول در میان متفکران کلاسیک و نئوکلاسیک در مورد خود تنظیمی بازار را به نقد می‌کشد. او این ادعا را که نظام بازار بدون نظارت دولت می‌تواند امکانات بالقوه مولد جامعه را کاملاً مورد استفاده قرار دهد، زیر سوال می‌برد. رویکرد کینزی به بی ثباتی فرآیندفرایند بازتولید و رشد در [[اقتصاد سرمایه داری]] می‌پردازد. کینز هم بر ضد مفهوم تعادل، که مشخصه اقتصاد اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بود و هم بر ضد مفهوم دست نامریی مورد علاقه آدام اسمیت استدلال می‌کرد.
 
== پانویس ==
* [http://www.rahetudeh.com/rahetude/mataleb/eghtesade_siyasi/html/aghaz-eghtesad.html اقتصاد سیاسی]
 
{{علم اقتصاد}}
[[رده:اقتصاد سیاسی]]
 
۴٬۱۶۸٬۲۰۹

ویرایش