تفاوت میان نسخه‌های «اصلاح»

۶۵۷ بایت اضافه‌شده ،  ۷ سال پیش
جز
بدون خلاصه ویرایش
جز
 
==مفهوم اصلاح طلبی در ایران==
[[پرونده:Education Corp.jpg|بندانگشتی|چپ|رژه سپاه دانش در سالروز انقلاب سفید شاه و مردم از بنیادی ترین اقدامات اصلاحی در ایران]]
اصلاح طلبی در ایران مفهومی متفاوت با آنچه در بالا گفته شد دارد. اصلاح طلبی در ایران با شاخه [[محافظه کاری]] پیوند نزدیکی دارد و اگر بخواهیم چارچوب مفهوم ایرانی اصلاحات را با مفهوم تاریخی آن مقایسه کنیم باید آن را '''نو محافظه کاری''' بخوانیم. اصلاح طلبی ایرانی در اغلب مواقع در پی تغییراتی تدریجی است ولی تفاوت آن با مفهوم اصلاح طلبی که سوسیال دموکرات ها در ابتدا پایه نهادند در آن است که اصلاح طلبی ایرانی اساسا درگیر تغییرات بنیادی نمی شود و تغییرات تدریجی فرهنگی را به تغییرات تدریجی اقتصادی و سیاسی اولویت می دهد. اثبات این مدعا، سابقه ایست که تاریخ از اصلاح طلبی در ایران ارائه می کند.<ref>•توسعه سیاسی،اقتصادی و امنیت، سید محمد خاتمی. 113جلد 1</ref>
 
تلاش هایی که از زمان [[شاه عباس اول]] (1587-1629 میلادی) انجام یافت و توسط او اصلاح طلبی خوانده شد، پیگیری تغییراتی بود که وضع موجود را تثبیت می کرد و این اولین خواسته محافظه کاران بود. این تغییرات تدریجی گرچه جنبه رشد و توسعه داشتند ولی به هیچ وجه بنیادی نبودند. از دیگر نمونه های دیگر اصلاح طلبی در ایران، همچون [[عباس میرزا]] و [[میرزا تقی خان امیرکبیر]] نیز چیزی جز اصلاحات غیر بنیادی و فرهنگی محور و تدریجی نمیتوان یافت.<ref>باستانی پاریزی، محمدابراهیم، سیاست و اقتصاد عصر صفوی، ۱۳۵۷، تهران</ref>
 
[[پرونده:Shah of iran.png|بندانگشتی|راست|شاه محمد رضا پهلوی]]
حتی اگر [[پهلوی]] اول را بزرگترین اصلاح طلب ایران بنامیم او نیز در نهایت اصلاح طلبی متفاوتی با نظر [[برنشتاین]] را نمایش میدهد. به نظر می رسد این اصلاح طلبی ریشه در '''فرهنگ خود محوری شرقی''' دارد.<ref>فرهنگ سیاسی ایران،دکتر سریع القلم،صفحه98</ref> در کتاب '''موانع توسعه سیاسی در ایران''' نوشته [[حسین بشیریه]] به طور مشروح در مورد شکست اصلاح طلبی بحث شده است. <ref>موانع توسعه سیاسی در ایران، حسین بشیریه، مقدمه</ref> این ریشه های فرهنگی ساختار مفهومی جدیدی برای اصلاح طلبی در ایران ساخته است.
 
 
===مفهوم اصلاح طلبی پس از انقلاب===
[[پرونده:Iranian Revolution 1979 marching young people.jpg|بندانگشتی|راست|صحنه ای از انقلاب 57 مردم ایران که منجر به روی کار آمدن حکومت اسلامی شد]]
اصلاح طلبی در ایران پس از [[انقلاب اسلامی]] سال 1357 مفهوم دیگری یافت. در اولین دولت انقلاب و پس دولت انتقالی [[مهدی بازرگان]] در انتخاباتی آزاد [[ابوالحسن بنی صدر]] به ریاست جمهوری رسید. وی که در [[فرانسه]] [[اقتصاد]] خوانده بود، مدعی اصلاحاتی بنیادی چون دوباره‌سازی مراکز قدرت، از دور خارج کردن تدریجی سپاه پاسداران، دادگاه‌های انقلاب و کمیته‌ها و ادغام آنها در سایر سازمانهای دولتی، کاستن نفوذ روحانیون و همچنین ایجاد طرحی برای بهسازی و توسعه اقتصادی کشور بود. بسیاری بر این باور بودند که بنی صدر به واسطه تحصیل در فرانسه دارای گرایش های سوسیال دموکرات بود.<ref>بنی صدر سخن می‌گوید</ref>
[[پرونده:Khatami.JPG|بندانگشتی|چپ|سید محمد خاتمی، رئیس جمهور دولت اصلاحات]]
 
پس از سرنگونی بنی صدر، محافظه کاران و [[تکنوکرات]] های ایرانی حکومت را در دست گرفتند.در این دوره حاکمیت به دو بخش تقسیم شده بود.گروه محافظه کارتر به '''جناح راست''' مشهور شدند<ref>پایگاه خبری تحلیلی اصولگرا</ref> و گروهی دیگر به '''چپ ها''' یا '''اصلاح طلبان'''. چپ ها کسانی بودند که قبل از انقلاب اسلامی به گروه هایی چون [[سازمان مجاهدین خلق]] یا [[سازمان فداییان خلق]] نزدیک بودند و پس از انقلاب به علت اختلافات درونی منشعب شدند و سازمان های جدیدی یافتند برای مثال [[سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی]] با اندیشه های آشکار سوسیالیستی در اقتصاد و به علت تاکیدشان بر حکومت اسلامی از سازمان مجاهین خلق جدا شدند. در این میان در میان روحانیت هم اندیشه های نو اصلاح طلبی هرچند کمرنگتر از دیگر گروهای مشهور به چپ طرفدارانی یافت. [[جامعه روحانیون مبارز]] نمونه ای از این گروه ها بودند که حامیان چپ ها در میان روحانیون به حساب می آمدند[[مجمع روحانیون مبارز]]. اما در سال 1376 ه.ش یا 1998 م در انتخابات ریاست جمهوری ، [[سید محمد خاتمی]] با شعار رسمی اصلاحات سیاسی، با اکثریتی قاطع بر سر کار آمد. [[دولت اصلاحات]] در پی آن بود که [[جامعه مدنی]] در ایران شکل گیرد و فضای مشارکتی سیاسی در ایران حاکم شود. آزادی بیشتر مطبوعات، اصلاح نظام نامه تحصیلات تکمیلی ، شکل دهی نهادهای مدنی همچون شوراهای اسلامی زمینه را برای تغییر تدریجی مساعدتر کرده بود. در این سالها مقابله محافظه کاران مذهبی به ویژه دخالت های '''گروه های فشار''' به وقوع بحران های سیاسی انجامید. تجمعات اعتراضی دانشجویان در سال 2000م و وقوع قتل های سازمان یافته<ref>قتل های زنجیره ای،عصرنو،هفته نامه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی،شماره33</ref> توسط گروه های فشار از جمله همین بحران ها بود. اما اوج قدرت دولت اصلاحات به دست آوردن اکثر کرسی های مجلس نمایندگان در دوره ششم انتخابات مجلس شورای اسلامی بود. با این وجود به علت نفوذ سنت و محافظه کاری در بخش عمده ای از دولت اصلاحات ، اصلاحات نتوانست تغییرات ساختاری در حکومت ایجاد کند و صرفا تغییراتی غیر ساختاری در حوزه فرهنگ و جامعه مدنی شکل گرفت.<ref>همان</ref>
 
۷۶

ویرایش