تفاوت میان نسخه‌های «زمان خورشیدی»

۱٬۲۶۳ بایت اضافه‌شده ،  ۸ سال پیش
ابرابزار، اصلاح املا
جز (r2.6.5) (ربات: افزودن da:Soltid)
(ابرابزار، اصلاح املا)
این زمان را به روش‌های گوناگونی می‌توان اندازه گرفت. برای نمونه موقعیت ظاهری خورشید در [[کره آسمان]] (کره‌ای فرضی است که با زمین هم‌مرکز است و شعاع بسیار زیادی دارد). زمان‌های محلی را نیز می‌توان با [[طول جغرافیایی]] بدست آورد.
 
== زمان خورشیدی ظاهری ==
زمانی است که بر اساس جابه‌جایی خورشید در روز سنجیده می‌‏شود؛ ازآنجاکه سرعت جابه‌جایی ظاهری خورشید در آسمان به دلیل انحراف محور چرخش زمین و بیضوی بودن دور زمین ثابت نیست، این زمان با زمان خورشیدی متوسط کمی اختلاف دارد.<ref>مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.</ref>
زمان خورشیدی ظاهری یا حقیقی را می‌توان با حرکت خورشید اندازه گرفت. پایه این اندازه‌گیری، فاصله زمانی‌ست که خورشید در یک روز دارد. این فاصله زمانی را می‌توان با [[ساعت خورشیدی]] یا فاصله بین دو [[نیم روز]] بدست آورد.
 
طول روز در زمان خورشیدی ظاهری ثابت نیست و حداکثر ممکنست تا نیم دقیقه با ۲۴ ساعت متفاوت شود و حداکثر ممکنست تا ۱۶ و نیم [[دقیقه]] نسبت به زمان میانگین در فصل‌های مختلف تفاضل پیدا کند (برای نمونه تفاضل روزانه زمان نیمروز حقیقی (ظهر) با نیمروز استاندارد یعنی ساعت ۱۲). این اختلاف به دو دلیل رخ می‌دهد:
 
# از آنجا که مسیر گردش [[زمین]] بدور خورشید [[بیضی]] است نه [[دایره]]، در فصل‌های مختلف طول روز متفاوت است و هنگامی که زمین به خورشید نزدیکتر است ([[اوج و حضیض|حضیض]]) تندتر و زمانی که از آن دور است ([[اوج و حضیض|اوج]]) کندتر حرکت می‌کند.
|-
!تاریخ
!تفاوت با 24ساعت۲۴ساعت
!تفاضل با ساعت متوسط
!نیمروز
|-
|اول فروردین ||18۱۸- ثانیه (حداقل دوم) || || 12۱۲:07۰۷:15۱۵
|-
|26۲۶ فروردین || ||صفر (پس از نیمروز) || 12۱۲:00۰۰:05۰۵
|-
|24۲۴ اردیبهشت || 1ثانیه۱ثانیه ± صفر ||3۳ دقیقه و 42۴۲ ثانیه منفیII || 11۱۱:56۵۶:18۱۸
|-
|23۲۳ خرداد || ||صفر (کمی پس از نیمروز) || 11۱۱:59۵۹:59۵۹
|-
|اول تیر ||13۱۳+ ثانیه (حداکثر دوم) || || 12۱۲:01۰۱:55۵۵
|-
|4۴ مرداد || 1ثانیه۱ثانیه ± صفر ||6۶ دقیقه و 30۳۰ ثانیه مثبتII || 12۱۲:06۰۶:30۳۰
|-
|10۱۰ شهریور || ||صفر (پس از نیمروز) || 12۱۲:00۰۰:02۰۲
|-
|اول مهر ||21۲۱- ثانیه (حداقل اول) || || 11۱۱:52۵۲:26۲۶
|-
|12۱۲ آبان || 1ثانیه۱ثانیه ± صفر ||16۱۶ دقیقه و 25۲۵ ثانیه منفیI || 11۱۱:43۴۳:35۳۵
|-
|اول دی ||30۳۰+ ثانیه (حداکثر اول) || || 11۱۱:58۵۸:31۳۱
|-
|4۴ دی || ||صفر (در نیمروز) || 12۱۲:00۰۰:00۰۰
|-
|22۲۲ بهمن || 1ثانیه۱ثانیه ± صفر ||14۱۴ دقیقه و 16۱۶ ثانیه مثبتI || 12۱۲:14۱۴:16۱۶
|}
 
تفاضل ساعت رسمی با حقیقی در چهار روز 26۲۶ فروردین، 23۲۳ خرداد، 10۱۰ شهریور، 4۴ دی ماه صفر می شودمی‌شود. و حداکثر تفاضل فصلی در 24۲۴ اردیبهشت 3۳ دقیقه و 42۴۲ ثانیه منفی، در 4۴ مرداد 6۶ دقیقه و 30۳۰ ثانیه مثبت، در 12۱۲ آبان 16۱۶ دقیقه و 25۲۵ ثانیه منفی و در 22۲۲ بهمن 14۱۴ دقیقه و 16۱۶ ثانیه مثبت است.<ref>گاهشماری ایران، موسی اکرمی (1380۱۳۸۰)، ص 27۲۷ (با کمی تعدیل).</ref>
 
در چهار روز اول ساعت رسمی و حقیقی در یک لحظه کاملا منطبق می شوندمی‌شوند و در کل روز حداکثر نیم دقیقه تفاضل دارند. در چهار روز دوم حداکثر یا حداقل تفاضل انطباق دارند در عین حال در خلال روز حرکت ظاهری خورشید سرعت متوسط پیدا می کندمی‌کند و روز (با تقریب 1۱ ثانیه) 24۲۴ ساعت می باشدمی‌باشد.
روز خورشیدی نسبت به 24۲۴ ساعت حداقل اول فروردین 18۱۸ ثانیه و اول مهر 21۲۱ ثانیه کمتر و حداکثر اول تابستان 13۱۳ ثانیه و اول زمستان 30۳۰ ثانیه بیشتر است.
 
== زمان خورشیدی متوسط ==
زمانی است که بر اساس سرعت متوسط جابه‌جایی خورشید در آسمان سنجیده می‌شود، به‌طوری‌که به جای خورشید، جابه‌جایی خورشید متوسط در نظر گرفته می‌شود که سرعتی ثابت دارد و بر خلاف زمان خورشیدی ظاهری، نسبت به ساعت اتمی بین‌المللی ثابت می‌ماند.<ref>مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.</ref>
زمان خورشیدی متوسط یا استاندارد، میانگینی را بر پایه [[کره آسمان]] از طول یک روز نشان می‌دهد که در همه فصل‌های سال ثابت است.
 
بدلیل شتاب [[کشند|جزر و مدی]] بین زمین و ماه این مقدار میانگین، در هر سده یک چهارم هزارم [[ثانیه]] افزایش می‌یابد. (ماه شتاب زمین را کندتر و زمین شتاب ماه را زیادتر می‌کند) اختلاف بین زمان خورشیدی ظاهری و زمان خورشیدی متوسط را [[معادله زمان]] می‌گویند.
 
== جستارهای وابسته ==
اختلاف بین زمان خورشیدی ظاهری و زمان خورشیدی متوسط را [[معادله زمان]] می‌گویند.
* [[زمان نجومی]]
* [[قوانین کپلر]]
* [[چرخش زمین]]
 
== منابع ==
==جستارهای وابسته==
*[[زمان نجومی]]
*[[قوانین کپلر]]
*[[چرخش زمین]]
 
==منابع==
{{پانویس}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند = http://en.wikipedia.org/wiki/Solar_time|عنوان = Solar time|زبان = انگلیسی|بازیابی =‏۲۰ ژوئن ۲۰۱۰}}
 
[[رده:روز]]
۱۴۹٬۸۲۴

ویرایش