تفاوت میان نسخه‌های «خسرو چهارم»

۲٬۶۷۱ بایت اضافه‌شده ،  ۸ سال پیش
اینم بخاطر رزیتا
جز
(اینم بخاطر رزیتا)
| تصویر =
| زیرنویس تصویر =
| دوران = (۶۳۰۶۳۱ تا ۶۳۲ میلادی)
 
| پیش از = [[خسرویزدگرد پنجمسوم]]
| پس از = [[هرمز ششم]](هرمز پنجم)<ref>{{پک|محمودآبادی|۱۳۸۶|ک=شاهنشاهی ساسانیان در گزارشه‍ای تاریخی اسلامی و غربی|ص=۱۷۲}}</ref>
| پدر =
| پدر = [[مهر گشنسب]]<ref>{{پک|محمودآبادی|۱۳۸۶|ک=شاهنشاهی ساسانیان در گزارشه‍ای تاریخی اسلامی و غربی|ص=۱۷۲}}</ref>
| مادر =
| فرزندان =
}}
 
'''خسرو پنجم''' یا '''فرخزاد خسرو''' یا '''خوره‌زاذ خسرو''' یا '''خوره‌زاد خسرو''' از اعقاب [[خسرو انوشیروان]] بود و پس از [[هرمز پنجم]] به پایتخت ایران [[تیسفون]] دست یافت.<ref>{{پک|محمودآبادی|۱۳۸۶|ک=شاهنشاهی ساسانیان در گزارشه‍ای تاریخی اسلامی و غربی|ص=۱۷۲}}</ref> فرخو یا فرخ، صفت فر است که خود صورتی است از خور به معنی عظمت و شوکت<ref>{{پک|کریستن سن|۱۳۶۷|ک=ایران در زمان ساسانیان|ص=۵۲۲}}</ref> فرخزاد خسرو به مدت شش ماه یا یکسال بر تخت بود و بنام ''خسرو پنجم'' فرمانروایی کرد. چنین برمی‌آید که بزرگان در آن زمان به دو گروه تقسیم شده بودند. یکی طرفدار فرخزادخسرو یا خسرو چهارم و دیگری گروه طرفداران یزدگرد سوم بودند که [[رستم فرخزاد]] در رأس آنها قرار داشت. از خسرو چهارم سکه‌هائی ضرب شهرهای [[تیسفون]] به دست آمده که حاکمیت او را بر پایتخت ثابت می‌نماید اما همزمان نواحی فارس و [[بین‌النهرین]] یعنی نقاط مهم کشور در دست [[یزدگرد سوم]] و نایب‌السلطنه او [[رستم فرخزاد]] بوده‌است. در زمانی که پایتخت در دست خسرو پنجم بود طرفداران یزدگرد در شهر استخر یعنی خاستگاه ساسانیان تاج بر سر او نهادند، در حقیقت در مدت کوتاهی دو فرمانروای ساسانی بر ایران زمین حکومت کردند. تاکنون سکه‌ای از سال اول سلطنت یزدگرد که ضرب تیسفون باشد به دست نیامده است. در اواخر سال اول پایتخت به تصرف یزدگرد سوم درآمد و فرخ زاد به قتل رسید بنابر این از سال دو سلطنت یزدگرد ضرب شهرهای تیسفون موجود‌است.<ref>{{پک|آورزمانی|آذر و دی ۱۳۶۹|ک=ماهنامهٔ فروهر|جلد = ۳۲۲|ص=۱۶}}</ref>
'''خسرو چهارم''' نوه [[خسروپرویز]] از آخرین پادشاهان [[ساسانی]] پس از گریختن [[هرمز پنجم]] روی کار آمد. لازم به تذکر است که وی و شاه قبلی [[هرمز پنجم]] که بین سال‌های ۶۳۰ تا ۶۳۲ میلادی به سلطنت رسیدند و جز نامی از آنها بجای نمانده، فقط در بعضی از قسمت‌های کشور بپادشاهی پذیرفته شدند.<ref>{{پک|کریستن سن|۱۳۶۷|ک=ایران در زمان ساسانیان|ص=۵۲۱}}</ref> او سران ساسانی را دور خود جمع و از آنان یاری خواست که اوضاع آشفته کشور را سروسامان دهند ولی کسی نتوانست کاری بکند و او ناچار از سلطنت کناره‌ گرفت.<ref>{{پک|محمودآبادی|۱۳۸۶|ک=شاهنشاهی ساسانیان در گزارشه‍ای تاریخی اسلامی و غربی|ص=۱۷۲}}</ref> [[ملک ایرج مشیری]] نوشته است که خسرو چهارم مدت ها مدعی سلطنت بوده است و سال های کشمکش او برای اشغال تخت سلطنت مصادف با شروع سلطنت دوران کودکی [[یزدگرد سوم]] شده است. جنگ‌های چند بین ارتش طرفین و دست به دست شدن موقتی شهرها به او اجازه داده‌است که از خود سکه‌هایی بر جا گذارد که نمونه‌های آن بر جا مانده‌است.<ref>{{پک|مشیری|اسفند ۱۳۵۲|ک=نشریه انجمن فرهنگ ایران باستان|ص=۴۲}}</ref>
 
در [[تاریخ طبری]] آمده‌است، فرخزاد خسرو هنگامی که [[شیرویه]] برادران خود را می‌کشت به یکی از بزرگان پارسی بنام زاذی پناه برد. زاذی در منطقهٔ [[نصیبین]] در محلی بنام دژسنگ، به کار اسیران می‌رسید. وی فرخزاد خسرو را به [[تیسفون]] آورده و فرخزاد بمدت کوتاهی پادشاهی کرد. بعد از وی [[یزدگرد سوم]] بپادشاهی رسید.<ref>{{پک|طبری|۱۳۶۲|ک=تاریخ طبری|ص=۷۸۴}}</ref>
 
در [[تاریخ بلعمی]] آمده‌است، مردی دیگر از [[نصیبین]] به پادشاهی به [[تیسفون]] آوردند که نام او فرخزاد خسرو و از فرزندان خسرو بود، از دست [[شیرویه]] گریخته و زنده مانده بود. او را به پادشاهی نشاندند ولی ملک سامان نگرفت. او را نیز بکشتند و پس از او، هیچکس را نیافتند که شایسته پادشاهی باشد. همچنان متحیر بودند تا یزدگرد، پسر شهریار را که در استخر پارس، پنهان بود، به پادشاهی برگزیدند.<ref>{{پک|بلعمی|۱۳۵۳|ک=تاریخ بلعمی|ص=۱۲۰۹}}</ref>
 
 
{| align="center" cellpadding="2" border="۲"
| width="30%" align="center" | پیشین:{{سخ}}'''[[هرمز ششم]](هرمز پنجم)'''
| width="40%" align="center" | '''[[شاهنشاه]] [[ساسانی]]'''
۶۳۰۶۳۱ - ۶۳۲ میلادی
| width="30%" align="center" | پسین:{{سخ}}'''[[خسرویزدگرد پنجمسوم]]'''
|}
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
== منبع ==
 
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی =مشیری | نام =ملک ایرج| عنوان = سکه‌های ساسانی| ژورنال =نشریه انجمن فرهنگ ایران باستان | شماره =۱۵ | سال =اسفند ۱۳۵۲}}
== منابع ==
 
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=کریستن سن|نام=آرتور|پیوند نویسنده=آرتور کریستنسن|کتاب=ایران در زمان ساسانیان|ترجمه=[[رشید یاسمی]]|سال=۱۳۶۷|ناشر=مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر|شهر=تهران}}
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=بلعمی|نام=ابوعلی محمد بن محمد|پیوند نویسنده=ابوعلی بلعمی|کتاب= تاریخ بلعمی|سال=۱۳۵۳|ناشر=کتابفروشی زوار|شهر=تهران}}
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=طبری|نام=محمد بن حریر|پیوند نویسنده=محمد بن جریر طبری |کتاب= تاریخ طبری، جلد دوم|ترجمه=ابولقاسم پاینده|سال=۱۳۶۲|ناشر=انتشارات اساطیر|شهر=تهران}}
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی =مشیریآورزمانی | نام =ملک ایرجفریدون| عنوان = بررسی سکه‌های ساسانی| ژورنال =نشریهماهنامهٔ انجمنفروهر| فرهنگ ایرانمکان باستان= تهران| ناشر =سازمان انتشارات فروهر| شماره =۱۵ ۳۲۲ | سال =اسفندآذر و دی ۱۳۵۲۱۳۶۹}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=محمودآبادی|نام=اصغر|پیوند نویسنده=|کتاب=شاهنشاهی ساسانیان در گزارشه‍ای تاریخی اسلامی و غربی|سال=۱۳۸۶|ناشر=انتشارات افسر|شابک=964-6205-18-3}}
 
{{شاهنشاهانشاهان ساسانی}}
{{تاریخ-خرد}}
 
[[رده:مردانشاهنشاهان ساسانی]]
۷٬۹۱۲

ویرایش