باز کردن منو اصلی

ویکی‌پدیا جای بزرگیست، و کاربران زیادی دارد، که هر یک در این خصوص که کارها چگونه انجام شوند نظر خود را دارند. به نظر تعجب‌برانگیز می‌آید که می‌توانیم با یکدیگر به نحو کارامدی کار کنیم، ولی این چیزیست که معمولاً رخ می‌دهد.

یکی از رهنمودهای ویکی‌پدیا که تسهیل گر این است، «ویکی‌پدیا:فرض حسن نیت» است. این سیاست یک توصیه خوب است، و به ما یاداوری می‌کند که وقتی اختلاف نظر داریم، هر کسی (معمولا) سعی می‌کند چیزی را انجام دهد که فکر می‌کند از همه بهتر است. مطمئناً ما گاهی با افرادی هم مواجهیم که از قصد به پروژه آسیب می‌زنند ولی مواجهه با آنها معمولاً خیلی آسان است. می‌شود آن‌ها را در صورت نیاز باهای و هوی کم و معمولاً بدون بروز مجادله از ویرایش قطع دسترسی کرد.

ولی با کاربرانی به‌طور غیرعمد و غالباً ناآگاهانه وقتی قصد کمک دارند اخلالگر هستند است که با مجادله‌های بزرگ روبه روییم. اینجا جایی است که ما اثرات جانبی ناخواسته فکر (عموما کاملاً مفید) فرض حسن نیت را می‌بینیم. بسیاری از کاربران چنان بر این اصل متمرکز شده‌اند که دیگر باور کرده‌اند که برای کاربر خوب بودن حسن نیت تنها چیزیست که مورد نیاز است. متأسفانه، اصلاً این‌طور نیست. کفایت هم لازم است. افتضاحی که بر اثر یک تلاش صادقانه به وجود آمده باشد همچنان یک افتضاح است.

مشخصا برای هر کاربری زمینه‌های خاصی هست که وقتی در آن ویرایش می‌کند فاقد کفایت و صلاحیت است، به این دلیل مهم است که محدودیت‌های خود را بدانیم و بشناسیم.

«کفایت لازم است» به چه معناست؟ویرایش

این تلقی وجود دارد که کسانی که در ویکی‌پدیای زبان فارسی مشارکت می‌کنند از این توانایی‌ها برخوردارند:

  • توانایی خواندن و نوشتن به فارسی در حدی که متن غیرقابل فهم وارد مقالات نشود و نیز توانایی برقراری ارتباط به‌طور مؤثر
  • توانایی خواندن منابع و ارزیابی اعتبار آنها. کاربران باید خود را با رهنمودهای ویکی‌پدیا در خصوص تشخیص منابع معتبر آشنا کنند و بتوانند تشخیص دهند چه زمانی منابع برای ارجاع در مقالات مناسبند و چه زمانی نیستند.
  • قابلیت برقراری ارتباط با دیگر کاربران و پایبندی به اجماع.
  • قابلیت فهم توانایی‌ها و کفایت خود و خودداری از ویرایش در زمینه‌هایی که در آنها عدم توانایی و/یا دانش آنها اشتباهات شایان توجهی ایجاد می‌کند که دیگران باید تمیزکاری اش کنند.

انواع بی‌کفایتیویرایش

تازه‌کاران
بیشتر ما زمانی که ویرایش در ویکی‌پدیا را آغاز کردیم، خیلی باکفایت نبودیم. ممکن بود ویکی‌کد را نفهمیم، فراموش کنیم که در گفتگوها نوشته‌مان را امضا کنیم، یا از این که چه چیزی یک وپ:منبع معتبر است درک درستی نداشتیم. خوبی این مسئله این است که به راحتی قابل رفع است. ویکی‌پدیا:درخواست راهنمایی ایجاد شده تا کهنه‌کاران به تازه‌کاران کمک کنند تا تبدیل به یک ویکی‌نویس مفید و باکفایت بشوند.
ناسازگاری با اجتماع
برخی افراد صرفاً نمی‌توانند در فضای تعاملی و گروهی ویکی به خوبی فعالیت کنند. ما نمی‌توانیم ویکی‌پدیا را تغییر بدهیم تا برای آن‌ها مناسب شود، پس اگر قادر نیستند خود را تغییر بدهند، بهتر است جای دیگری فعالیت کنند.
برخی مشکلات رفتاری و شخصیتی ممکن است مربوط به همین ناتوانی از کارگروهی و فعالیت تعاملی باشد. اجتماع ویکی‌پدیا هر ویرایشگر را صرفاً بر اساس مشارکت‌هایش در ویکی ارزیابی می‌کند. این که کاربری به خاطر ناتوانی در تعامل با دیگران قطع دسترسی شود شکلی از تبعیض بر اساس توانایی‌های افراد (حتی اگر چنین تبعیضی در کل متصور باشد) نیست. ویکی‌پدیا جایی برای حل مشکلات رفتاری و شخصیتی افراد نیست.
سوگرایی
برخی ویرایشگران دیدگاه‌های شخصی قاطعی دارند و نمی‌توانند در رابطه با آن موضوع‌ها به صورت بی‌طرف ویرایش کنند یا با دیگران همکاری کنند. اگر این مسئله در ویکی اخلال ایجاد کنند و کاربر نتواند از آن موضوع‌هایی که راجع به آن سوگرایی دارد فاصله بگیرد، معمولاً تحریم موضوعی به کار گرفته خواهد شد. این کار بهتر از طرد کامل است چون معمولاً این قبیل افراد در موضوع‌های دیگر مشارکت‌های سازنده‌ای دارند.
کینه‌توزی
برخی کاربران بابت یک اختلاف نظر قبلی چنان دلخور می‌شوند که تصور می‌کنند «فلان کاربر فقط می‌خواهد حال من را بگیرد» و نسبت به دیگران کینه می‌ورزند. این رفتار به سرعت تبدیل به اخلال‌گری می‌شود. چنین کاربرانی ممکن است دچار تحریم یا طرد بشوند.

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش