پان-ستارز

پان-ستارز یا پانستارز (انگلیسی: Pan-STARRS) که کوتاه شدهٔ (Panoramic Survey Telescope and Rapid Response System) (تلسکوپ بررسی پانورامیک و سیستم واکنش سریع) است

Pan-STARRS
پرونده:PanSTARRS4c 420.png
Pan-STARRS logo
نام‌های جایگزینPanoramic Survey Telescope and Rapid Response System
Survey typeرصدخانه نجومی، نقشه‌برداری آسمان ویرایش این در ویکی‌داده
Coordinates۲۰°۴۲′۲۶″شمالی ۱۵۶°۱۵′۲۱″غربی / ۲۰٫۷۰۷۳۱۸°شمالی ۱۵۶٫۲۵۵۸۹°غربی / 20.707318; -156.25589 ویرایش در ویکی‌داده
Websitepswww.ifa.hawaii.edu/pswww/
Related media on Wikimedia Commons

یک تلسکوپ زمینی بررسی پانورامیک واکنش سریع (با کد مشاهده: F51 و Pan-STARRS2 کد مشاهده: F52) واقع در رصدخانه هالیکالا، هاوایی، ایالات متحده است که شامل دوربین‌های نجومی، تلسکوپ‌ها و یک مرکز محاسباتی در حال بررسی و نقشه‌برداری آسمان است. آنها به‌طور مداوم در جستجوی اجرام متحرک یا متغیر و همچنین تولید داده‌های اخترسنجی و نورسنجی دقیق‌تر از اجرام از قبل کشف شده‌است. در ژانویه ۲۰۱۹ انتشار دومین مجموعهٔ داده پان-ستارز اعلام شد. با حجم ۱٫۶ پتابایت، این بزرگ‌ترین حجم داده‌های نجومی است که تاکنون منتشر شده‌است.

پروژهٔ پان-ستارز با همکاری مؤسسه نجوم دانشگاه هاوایی، آزمایشگاه MIT لینکلن، مرکز محاسباتی با عملکرد بالا مائوئی و شرکت بین‌المللی کاربردهای علمی است. بودجه ساخت تلسکوپ توسط نیروی هوایی ایالات متحده تأمین شد.

پان-ستارز با تشخیص تفاوت‌های مشاهدات قبلی از همان مناطق آسمان،[۱] بسیاری از سیارک‌های جدید، دنباله‌دارها، ستاره‌های متغیر، ابرنواخترها و دیگر اجرام آسمانی را کشف می‌کند. مأموریت اصلی آن اکنون شناسایی اجرام نزدیک به زمین است که رویدادهای ضربه ای را تهدید می‌کنند و انتظار می‌رود که پایگاه داده‌ای از تمام اجرام قابل مشاهده از هاوایی (سه چهارم کل آسمان) تا قدر ظاهری ۲۴ ایجاد کند. ساخت Pan-STARRS انجام شد. تا حد زیادی توسط نیروی هوایی ایالات متحده از طریق آزمایشگاه‌های تحقیقاتی آنها تأمین می‌شود. بودجه اضافی برای تکمیل Pan-STARRS2 از برنامه رصد اجرام نزدیک به زمین ناسا تأمین شد. بیشتر بودجه ای که در حال حاضر برای بهره‌برداری از تلسکوپ‌های Pan-STARRS استفاده می‌شود از برنامه رصد اجرام نزدیک به زمین ناسا تأمین می‌شود. بررسی Pan-STARRS NEO تمام آسمان شمال انحراف ۴۷٫۵- را جستجو می‌کند.[۲]

اولین تلسکوپ Pan-STARRS (PS1) در قله هالیکالا در مائوئی، هاوایی قرار دارد و در ۶ دسامبر ۲۰۰۸ تحت مدیریت دانشگاه هاوایی به صورت آنلاین عرضه شد.[۳][۴] PS1 مشاهدات علمی تمام وقت را در ۱۳ مه ۲۰۱۰ آغاز کرد[۵] و مأموریت علمی PS1 تا مارس ۲۰۱۴ ادامه داشت. عملیات توسط کنسرسیوم علمی PS1، PS1SC، کنسرسیومی شامل انجمن ماکس پلانک در آلمان، دانشگاه مرکزی ملی در تایوان تأمین مالی شد. دانشگاه‌های ادینبورگ، دورهام و کوئینز بلفاست در انگلستان و دانشگاه‌های جان هاپکینز و هاروارد در ایالات متحده و شبکه تلسکوپ جهانی رصدخانه لاس کامبرس. مشاهدات کنسرسیومی برای کل آسمان (که از هاوایی قابل مشاهده است) در آوریل ۲۰۱۴ تکمیل شد.

پس از تکمیل PS1، پروژهٔ پان-ستارز بر روی ساخت Pan-STARRS 2 (PS2) متمرکز شد، که اولین نور در سال ۲۰۱۳ برای آن به دست آمد، با عملیات علمی کامل برنامه‌ریزی شده برای سال 2014[۶] and then the full array of four telescopes, sometimes called PS4. Completing the array of four telescopes is estimated at a total cost of US$100 million for the entire array.[۳] و سپس آرایه کامل چهار تلسکوپ، که گاهی نامیده می‌شود. PS4. تکمیل آرایه چهار تلسکوپ با هزینه کل ۱۰۰ میلیون دلار آمریکا برای کل آرایه برآورد شده‌است.[۳]

از اواسط سال ۲۰۱۴، Pan-STARRS 2 در مرحله راه اندازی بود.[۷] در پی مشکلات مالی قابل توجه،[۸] هیچ جدول زمانی مشخصی برای تلسکوپ‌های اضافی فراتر از دوم وجود نداشت. در مارس ۲۰۱۸، Pan-STARRS 2 توسط مرکز سیاره کوچک برای کشف سیارک بالقوه خطرناک آپولو (515767) 2015 JA2، اولین کشف سیاره کوچک آن در هالیکالا در ۱۳ مه ۲۰۱۵ اعتبار یافت.[۹]

دانشویرایش

پان-ستارز در حال حاضر عمدتاً توسط کمک مالی برنامه مشاهدات اجسام نزدیک به زمین ناسا تأمین می‌شود؛ بنابراین ۹۰ درصد از زمان مشاهده خود را صرف جستجوهای اختصاصی برای اجرام نزدیک به زمین می‌کند.

بررسی سیستماتیک کل آسمان به صورت مداوم پروژه ای بی‌سابقه است و انتظار می‌رود تعداد بسیار زیادی از اکتشافات انواع مختلف اجرام آسمانی را به همراه داشته باشد. به عنوان مثال، بررسی پیشروی فعلی کشف سیارک، بررسی کوه لمون، [a],[۱۰] به قدر ظاهری 22 V می‌رسد. Pan-STARRS حدود یک قدر کم نورتر می‌شود و کل آسمان قابل مشاهده از هاوایی را پوشش می‌دهد. ] این بررسی در حال انجام همچنین تکمیل کننده تلاش‌ها برای نقشه‌برداری از آسمان مادون قرمز توسط تلسکوپ مداری WISE ناسا خواهد بود که نتایج یک بررسی مکمل و گسترش دهنده دیگری است.

دومین انتشار داده، Pan-STARRS DR2، که در ژانویه ۲۰۱۹ اعلام شد، بزرگ‌ترین حجم داده‌های نجومی است که تاکنون منتشر شده‌است. در بیش از ۱٫۶ پتابایت تصویر، معادل ۳۰۰۰۰ برابر محتوای متنی ویکی‌پدیا است. داده‌ها در آرشیو Mikulski برای تلسکوپ‌های فضایی (MAST) قرار دارند.[۱۱]

یافته‌های برجستهویرایش

مشخص شده گزارش شده /
کشف‌شده
شرح
2010 ST3 ۰خطا: زمان نامعتبر۱۶ سپتامبر ۲۰۱۰ این NEA, که در زمان کشف آن احتمال بسیار کمی برای برخوردش با زمین در سال ۲۰۹۸ وجود داشت، در ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۰ توسط پان-ستارز کشف و گزارش شد. این نخستین سیارک نزدیک به زمین بود که پروژهٔ پان-ستارز موفق به شناخت آن می‌شد. پهنای این جرم بین ۳۰ تا ۶۵ متر ارزیابی شده؛ همان[۱۲][۱۳] که همسان همان جرمی است که در رویداد برخوردی تونگوسکا در سال ۱۹۰۸ به روسیه برخورد کرده‌است. در اواسط اکتبر ۲۰۱۰ این جرم از فاصلهٔ تقریبی ۶ میلیون کیلومتری زمین گذشت.[۱۴] ۰۱
2012 GX17 ۰۲۰۱۲-۰۴-۱۴۱۴ April ۲۰۱۲ this faint ~22nd-magnitude object was initially considered a promising Neptune الگو:L5 trojan candidate.[۱۵] ۰۲
2013 ND15 ۰۲۰۱۳-۰۷-۱۳۱۳ July ۲۰۱۳ this object is probably the first known Venus الگو:L4 trojan.[۱۶] ۰۳
سی/۲۰۱۱ ال ۴ ۰۲۰۱۱-۰۶-۰۶۶ June ۲۰۱۱ اخترشناسان دانشگاه هاوایی با استفاده از تلسکوپ پان-ستارز discovered comet C/2011 L4 in June 2011. At the time of discovery it was about 1.2 billion kilometers from the Sun, placing it beyond the orbit of Jupiter. The comet became visible to the naked eye when it was near perihelion in March 2013. It most likely originated in the Oort cloud, a cloud of comet-like objects located in the distant outer Solar System. It was probably gravitationally disturbed by a distant passing star, sending it on a long journey toward the Sun.[۱۷][۱۸] ۰۴
PS1-10afx ۰۲۰۱۰-۰۸-۳۱۳۱ August ۲۰۱۰ a unique hydrogen-deficient superluminous supernova (SLSN) at redshift z = 1.388. Discovered first in MDS imaging on 31 August 2010.[۱۹] The overluminosity was later found to be the result of gravitational lensing.[۲۰] ۰۵
PS1-10jh ۰۲۰۱۰-۰۵-۳۱۳۱ May ۲۰۱۰ the tidal disruption of a star by a supermassive black hole.[۲۱] ۰۶
P/2010 T2 ۰۲۰۱۰-۱۰-۱۶۱۶ October ۲۰۱۰ this faint ~20th-magnitude object is the first comet to be discovered by the Pan-STARRS program. Even at perihelion in the summer of 2011 at 3.73 AU it will only be magnitude 19.5. It has an orbital period of 13.2 years and is a member of the short-period Jupiter family of comets.[۲۲][۲۳] ۰۷
P/2012 B1 ۰۲۰۱۲-۰۱-۲۵۲۵ January ۲۰۱۲ a Pan-STARRS discovery[۲۴][۲۵] ۰۸
P/2012 T1 ۰۲۰۱۲-۱۰-۰۶۶ October ۲۰۱۲ a Pan-STARRS discovery, is one of the very few known main-belt comets.[۲۶] ۰۹
C/2013 P2 ۰۲۰۱۳-۰۸-۰۴۴ August ۲۰۱۳ a Pan-STARRS discovery, Manx Comet from Oort cloud, orbital period greater than 51 million years.[۲۷] ۱۰
P/2013 R3 ۰۲۰۱۳-۰۹-۱۵۱۵ September ۲۰۱۳ a Pan-STARRS discovery, disintegration observed by the Hubble Space Telescope.[۲۸] ۱۱
C/2014 S3 ۰۲۰۱۴-۰۹-۲۲۲۲ September ۲۰۱۴ a rocky comet (PANSTARRS).[۲۹][۳۰] ۱۲
2014 YX49 ۰۲۰۱۴-۱۲-۲۶۲۶ December ۲۰۱۴[۳۱] a Trojan of Uranus, the second one ever announced.[۳۲] ۱۳
SN 2008id ۰۲۰۰۸-۱۱-۰۳۳ November ۲۰۰۸ a type Ia supernova, confirmed by Keck observatory via redshift.[۳۳] ۱۴
469219 Kamoʻoalewa ۰۲۰۱۶-۰۴-۲۷۲۷ April ۲۰۱۶ possibly the most stable quasi-satellite of Earth.[۳۴][۳۵] ۱۵
2016 UR36 ۰۲۰۱۶-۱۰-۲۵۲۵ October ۲۰۱۶ a NEO – seen 5 days out.[۳۶][۳۷] ۱۶
C/2017 K2 ۰۲۰۱۷-۰۵-۲۱۲۱ May ۲۰۱۷ a new comet with a hyperbolic orbit and escape velocity.[۳۸][۳۹] ۱۷
1I/2017 U1 ʻOumuamua ۰۲۰۱۷-۱۰-۱۹۱۹ October ۲۰۱۷ the first observation of an interstellar object.[۴۰] ۱۸
(515767) 2015 JA2 ۰۲۰۱۸-۰۳-۳۱۳۱ March ۲۰۱۸ Pan-STARRS 2 (PS2) first minor-planet discovery (made on 1۳ مه ۲۰۱۵) credited by the Minor Planet Center on numbering in March 2018.[۹] ۱۹
P/2016 G1 ۰۲۰۱۶-۰۳-۰۶۶ March ۲۰۱۶ first observed disintegration of an asteroid, following a collision.[۴۱] ۲۰
2020 MK4 ۰۲۰۲۰-۰۶-۲۴۲۴ June ۲۰۲۰ Centaur ۲۱

منابعویرایش

  1. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام MPC-Discoverers وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. Michele Bannister [@astrokiwi] (30 June 2014). "Don't have a clue were the "title" is in a tweet, BUT it is a required parameter for the citation!" (Tweet). Retrieved 1 May 2016 – via Twitter.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ "Watching and waiting". The Economist (From the print edition). 2008-12-04. Retrieved 2008-12-06.
  4. Robert Lemos (2008-11-24). "Giant Camera Tracks Asteroids". MIT Technology Review. Archived from the original on 29 December 2011. Retrieved 2008-12-06.
  5. "Pan-STARRS 1 Telescope Begins Science Mission". Institute for Astronomy (Press release). University of Hawaii. 16 June 2010. Retrieved 1 May 2016.
  6. Wen-Ping Chen (16 October 2013). "Current Status of the Pan-STARRS Project and Beyond" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2014-04-27.
  7. Morgan, Jeffrey S.; Burgett, William; Onaka, Peter (22 July 2014). "The Pan-STARRS Project in 2014" (PDF). In Stepp, Larry M; Gilmozzi, Roberto; Hall, Helen J (eds.). Ground-based and Airborne Telescopes V. SPIE Digital Library. Vol. 9145. pp. 91450Y. doi:10.1117/12.2055680. S2CID 123663899. Retrieved 1 May 2016.
  8. "$3M Donation for Pan-STARRS". Institute for Astronomy (Press release). University of Hawaii. Retrieved 1 May 2016.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ "(515767) 2015 JA2". Minor Planet Center. Retrieved 3 April 2018.
  10. "Summary of PHA and NEA Discoveries by Discoverers". IAU Minor Planet Center. Retrieved 1 December 2017.
  11. "Pan-STARRS Astronomers Issue Largest Astronomical Data Release Ever". Sci News. Retrieved 1 February 2019.
  12. "JPL Small-Body Database Browser". Retrieved 1 May 2016.
  13. "Glossary: H (absolute magnitude)". CNEOS. JPL. Archived from the original on 2 March 2001. Retrieved 1 May 2016.
  14. "2010ST3 ▹ CLOSE APPROACHES". NEODyS-2. Retrieved 1 May 2016.
  15. de la Fuente Marcos, C.; de la Fuente Marcos, R. (November 2012). "Four temporary Neptune co-orbitals: (148975) 2001 XA255, (310071) 2010 KR59, (316179) 2010 EN65, and 2012 GX17". Astronomy and Astrophysics. 547: L2. arXiv:1210.3466. Bibcode:2012A&A...547L...2D. doi:10.1051/0004-6361/201220377. S2CID 118622987. L2.
  16. de la Fuente Marcos, C.; de la Fuente Marcos, R. (April 2014). "Asteroid 2013 ND15: Trojan companion to Venus, PHA to the Earth". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 439 (3): 2970–2977. arXiv:1401.5013. Bibcode:2014MNRAS.439.2970D. doi:10.1093/mnras/stu152. S2CID 119262283.
  17. "Pan-STARRS Comet C/2011 L4". Institute for Astronomy (Press release). University of Hawaii. 16 June 2011. Retrieved 1 May 2016.
  18. "MPEC 2011-L33: COMET C/2011 L4 (PANSTARRS)". IAU Minor Planet Center. 8 June 2011. Retrieved 1 December 2017.
  19. Chornock, Ryan; et al. (2013). "PS1-10afx at z=1.388: Pan-STARRS1 Discovery of a New Type of Superluminous Supernova". The Astrophysical Journal. 767 (2): 162. arXiv:1302.0009. Bibcode:2013ApJ...767..162C. doi:10.1088/0004-637X/767/2/162. S2CID 35006667.
  20. Aileen Donnelly (25 April 2014). "Mystery of 'super-supernova' PS1-10afx solved as researchers discover hidden galaxy that warped space-time". National Post.
  21. Gezari, S.; et al. (2012). "An ultraviolet-optical flare from the tidal disruption of a helium-rich stellar core". Nature. 485 (7397): 217–220. arXiv:1205.0252. Bibcode:2012Natur.485..217G. doi:10.1038/nature10990. PMID 22575962. S2CID 205228405.
  22. "Recent Discoveries – Oct 12 to 18". The Transient Sky – Comets, Asteroids, Meteors. Carl Hergenrother. 19 October 2010.
  23. "MPEC 2010-U07". IAU Minor Planet Center.
  24. "MPEC 2012-B66: COMET P/2012 B1 (PANSTARRS)". IAU Minor Planet Center.
  25. Seiichi Yoshida. "P/2012 B1 (PanSTARRS)". Comet Catalog.
  26. Hsieh, Henry H.; et al. (2013). "Main-Belt Comet P/2012 T1 (PANSTARRS)". The Astrophysical Journal. 771 (1): L1. arXiv:1305.5558. Bibcode:2013ApJ...771L...1H. doi:10.1088/2041-8205/771/1/L1. S2CID 166874. L1.
  27. "First Observations of the Surfaces of Objects from the Oort Cloud".
  28. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام NASA-20140306 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  29. "First Observations of the Surfaces of Objects from the Oort Cloud". Institute for Astronomy (Press release). University of Hawaii. 10 November 2014. Retrieved 2 December 2017.
  30. "Unique Fragment from Earth's Formation Returns after Billions of Years in Cold Storage". ESO. 29 April 2016. Retrieved 4 May 2016.
  31. "MPEC 2016-O10: 2014 YX49". IAU Minor Planet Center. Retrieved 2 December 2017.
  32. de la Fuente Marcos, Carlos; de la Fuente Marcos, Raúl (15 May 2017). "Asteroid 2014 YX49: a large transient Trojan of Uranus". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 467 (2): 1561–1568. arXiv:1701.05541. Bibcode:2017MNRAS.467.1561D. doi:10.1093/mnras/stx197. S2CID 118937655.
  33. "Pan-STARRS' first supernova". Institute for Astronomy. University of Hawaii. Archived from the original on 2016-05-05. Retrieved 1 May 2016.
  34. de la Fuente Marcos, Carlos; de la Fuente Marcos, Raúl (2016). "Asteroid (469219) 2016 HO3, the smallest and closest Earth quasi-satellite". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 462 (4): 3441–3456. arXiv:1608.01518. Bibcode:2016MNRAS.462.3441D. doi:10.1093/mnras/stw1972. S2CID 118580771.
  35. "Small Asteroid Is Earth's Constant Companion". JPL. 15 June 2016. Retrieved 1 December 2017.
  36. MacDonald, Fiona (30 October 2016). "NASA's New Warning System Has Spotted an Incoming Asteroid". Science Alert. Retrieved 1 December 2017.
  37. Gough, Evan (2 November 2016). "NASA's New Asteroid Alert System Gives 5 Whole Days of Warning". Universe Today.
  38. Jewitt, David; et al. (1 October 2017). "A Comet Active Beyond the Crystallization Zone". Astrophysical Journal Letters. 847 (2): L19. arXiv:1709.10079. Bibcode:2017ApJ...847L..19J. doi:10.3847/2041-8213/aa88b4. S2CID 119347880. L19.
  39. Plait, Phil (29 September 2017). "Astronomers Spot the Most Active Inbound Comet Ever 2.5 Billion Km Away". SYFYWire. Retrieved 29 September 2017.
  40. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام arstechnica وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  41. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام nytimes2019-11-26 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).

پیوند به بیرونویرایش