باز کردن منو اصلی

پروتون-ام(Протон-М) با شاخص گراو ۸کی۸۲ام یا ۸کی۸۲کی‌ام، موشکی روسی است که پرتابگری است که از موشک پروتون مشتق شده و توسعه‌یافته است. این موشک توسط کروچینف ساخته و از ایستگاه سایت ۸۱ از ایستگاه فضایی بایکونور در قزاقستان پرتاب می‌گردد. این پرتابگر توسط خدمات بین‌المللی پرتابی (آی‌ال‌اس) تجاری‌سازی شده که معمولاً از ایستگاه ۲۰۰/۳۹ پرتاب می‌شود. اولین پروتون-ام در سال ۲۰۰۱ (۱۳۸۰ش) پرتاب شد.

پروتون-ام
At the Launch Pad, Proton-M.jpg
Proton-M rocket being transported to its launchpad
مأموریتHeavy carrier rocket
سازندهKhrunichev
کشور سازنده روسیه
ابعاد
ارتفاع۵۳ متر (۱۷۴ فوت)
قطر۷٫۴ متر (۲۴ فوت)
جرم۷۱۲٬۸۰۰ کیلوگرم (۱٬۵۷۱٬۵۰۰ پوند)
تعداد مراحل3 or ۴
ظرفیت
بار مفید به LEO۲۲٬۰۰۰ کیلوگرم (۴۹٬۰۰۰ پوند)
بار مفید به GTO (Briz-M)۶٬۷۰۰ کیلوگرم (۱۴٬۸۰۰ پوند)
بار مفید به GSO (Briz-M)۳٬۵۰۰ کیلوگرم (۷٬۷۰۰ پوند)
موشک‌های قابل قیاس
خانوادهUniversal Rocket
تاریخچه پرتاب
وضعیتActive
سایت‌های پرتابBaikonur Sites 81 & 200
تعداد پرتاب‌ها۸۲
پرتاب‌های موفق۷۳
پرتاب‌های ناموفق۷
شکست‌های جزئی۲
اولین پرتاب7 April 2001[۱]
مرحله First
طول۲۱ متر (۶۹ فوت)
قطر۷٫۴ متر (۲۴ فوت)
جرم خالی۳۱٬۰۰۰ کیلوگرم (۶۸٬۰۰۰ پوند)
جرم ناخالص۴۵۰٬۴۰۰ کیلوگرم (۹۹۳٬۰۰۰ پوند)
موتورها6 RD-253-14D14
پیشرانش۱۰٬۵۳۲ کیلونیوتن (۲٬۳۶۸٬۰۰۰ پوند-نیرو)
Specific impulse285 sec
زمان سوختن108 seconds
سوختN2O4/UDMH
مرحله Second – 8S811K
طول۱۴ متر (۴۶ فوت)
قطر۴٫۱۵ متر (۱۳٫۶ فوت)
جرم خالی۱۱٬۷۱۵ کیلوگرم (۲۵٬۸۲۷ پوند)
جرم ناخالص۱۶۷٬۸۲۸ کیلوگرم (۳۶۹٬۹۹۷ پوند)
موتورها4 RD-۰۲۱۰
پیشرانش۲٬۳۹۹ کیلونیوتن (۵۳۹٬۰۰۰ پوند-نیرو)
Specific impulse327 sec
زمان سوختن206 seconds
سوختN2O4/UDMH
مرحله Third
طول۶٫۵ متر (۲۱ فوت)
قطر۴٫۱۵ متر (۱۳٫۶ فوت)
جرم خالی۴٬۱۸۵ کیلوگرم (۹٬۲۲۶ پوند)
جرم ناخالص۵۰٬۷۴۷ کیلوگرم (۱۱۱٬۸۷۸ پوند)
موتورها1 RD-۰۲۱۲
پیشرانش۶۱۳٫۸ کیلونیوتن (۱۳۸٬۰۰۰ پوند-نیرو)
Specific impulse325 sec
زمان سوختن238 seconds
سوختN2O4/UDMH
مرحله Fourth (optional) – Briz-M
طول۲٫۶۱ متر (۸ فوت ۷ اینچ)
قطر۴٫۱۰ متر (۱۳٫۵ فوت)
جرم خالی۲٬۳۷۰ کیلوگرم (۵٬۲۲۰ پوند)
جرم ناخالص۲۲٬۱۷۰ کیلوگرم (۴۸٬۸۸۰ پوند)
موتورها1 S5.98M
پیشرانش۱۹٫۶ کیلونیوتن (۴٬۴۰۰ پوند-نیرو)
Specific impulse326 sec
زمان سوختن3000 seconds
سوختN2O4/UDMH
مرحله Fourth (optional) – Blok DM-2
موتورها1 RD-58M
پیشرانش۸۵ کیلونیوتن (۱۹٬۰۰۰ پوند-نیرو)
Specific impulse352 sec
سوختRP-1/LOX
مرحله Fourth (optional) – Blok DM-03
موتورها1 RD-58MF
سوختRP-1/LOX

محتویات

توصیف حمل‌کنندهویرایش

 
-ام آماده برای حمل به سکو
 
Proton-M rollout

ویژگی پرتون-ام، تغییرات در مراحل ابتدایی برای کاهش وزن ساختارش است که باعث افزایش قدرت فشار و بهره‌وری کامل از نیروی پیشران است. از یک سامانهٔ حلقه‌ایی-بسته برای مرحلهٔ اول موشک استفاده شده که اجازهٔ مصرف تمام پیشرانش را به وی می‌دهد افزایش کارایی موشک در مقایسه ا گونه‌های قدیم‌اش و نیز کاهش مادهٔ تاکسیک از خصوصیات این نسل جدید از موشک‌های سری پروتون است. در نتیحه قادر است تا ۲۱ تن بار را به مدار نزدیک زمین حمل نماید. مرحله سوم این موشک توانیی حمل ۳ تون محموله به مدار زمین‌ساکن یا ۵٫۵ تن محموله مدار انتقالی‌زمین را داراست. تلاش‌هایی براش کاهش وابستگی قطعات به خارج نیز از سوی سازدگان صورت گرفته است.

بیشتر پرتاب‌های پرتون-ام از طبقهٔ بالای بریز-ام برای رسیدن به مدارهای بالاتر سود می‌برند. پرتاب‌ها نیز توسط طبقهٔ بالای بلوک-دی‌ام در زمان ارسال فضاپیمای گلوناس نیز انجام می‌شود، که برای دو پرتاب آینده با بلوک دی‌ام-۳ نیز آماده می‌گردد..[۲] در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) هیچ پرتابی بدون طبقه بالایی از سوی پرتون-ام انجام نشد، به هرحال این کلاهک برای پرتاب مازول آزمایشگاهی چندمنظوره و بازوی روبوتیک اروپا (برای ایستگاه فضایی بین‌المللی) در سال ۲۰۱۳(۱۳۹۲-۳) استفاده خواهد شد.

بهبودهای پرتون-امویرایش

در ۷ ژوئیه ۲۰۰۷ (۱۶ تیر مرداد ۱۳۸۶)، خدمات بین‌المللی پرتابی اولین موشک پرتون-ام بهبودیافته را پرتاب نمود که حامل ماهواره دایرکت‌تی‌وی-۱۰ بود که به مدار حمل می‌نمود. این ۳۲۶مین پرتاب پرتون و ۱۶مین پرتاب پرتون-ام/بریز/ام بود و نیز ۴۱مین پرتاب آی‌ال‌اس بود..[۳] ویژگی وی برتری مؤثر در طبقه نخست (موشک مرحله نخست) بود، که روزآمدی در دستگاه‌های ناوبری رقمی، تانک سوخت سبکتر وفشار ورنیر قدرتمن‌تر بر روی طبقه بالایی بریز-ام بود. همچنین کاهش وزن کل موشک با باریکتر نمودن تانک‌های سوخت در طبقه نخست و استفاده از مواد کامپوزیتی در سایر طبقات بود. دومین پرتابی این موشک در ۱۸ اوت ۲۰۰۸ (۲۸ مرداد ۱۳۸۷) امجام شد که ماهواره اینمارست ۴ اف-۳ ار به مدار پرتاب نمود. از سال ۲۰۰۷ نسخه اصلی پرتون-ام به نفع پرتون-ام بهبودیافته کنار گذاشته شد. فرانک مکنا، مدیرعامل ای‌ال‌اس، در سال ۲۰۱۰ ار عملیات طراحی برای پرتون-۳ که قادر است تا ۶٫۱۵ تن محموله را به مدار زمین ببرد پرده برداشت.[۴]

بنگرید بهویرایش

منابعویرایش

  1. McDowell, Jonathan. "Proton". Orbital and Suborbital Launch Database. Jonathan's Space Page.
  2. کربز، گانتر. «پروتون». صفحه فضایی گانتر.
  3. «دایرکت تی‌وی-۱۰». آی‌ال‌اس.
  4. «آی‌ال‌اس بدست آورد: محصول تصاحب کورنیچف». اقتصاد ماهواره. دسامبر۲۰۰۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)