پلاک پی‌یر

پلاک‌های پی‌یر (انگلیسی: Peyer's patches‎) یا به‌اختصار PP که بدان ندول‌های لنفوئیدی متراکم نیز می‌گویند، فولیکول‌های لنفاوی منظمی در بافت روده‌ها هستند که معمولاً در بخش‌های انتهایی روده باریک، به‌ویژه در تهی‌روده و درازروده و گاهی نیز در دوازدهه یافت می‌شود.[۱]

پلاک پی‌یر
Peyer's patch (improved color).jpg
برش مقطعی از درازروده که در آن پلاک‌های پی‌یر در درون یک بیضی قرمزرنگ مشخص شده‌اند.
Details
Identifiers
لاتینnoduli lymphoidei aggregati
سرعنوان‌های موضوعی پزشکیD010581
واژگان کالبدشناسیA05.6.01.014
A05.7.02.009
واژگان کالبدشناسی2960, 2978
THH3.04.03.0.00020
FMA15054
Anatomical terminology

ویژگی این پلاک‌ها که در بافت پوششی روده قرار دارند، اپی‌تلیوم مرتبط با فولیکول (FAE) است که سرتاسر فولیکول‌های لنفوئیدی را می‌پوشاند[۲] و از اپی‌تلیوم معمولی پرزهای روده متفاوت است، چرا که نسبت به آن سلول‌های گابلت کمتری داراست[۳] و در نتیجه لایهٔ موکوسی‌اش نازک‌تر است[۴] و علاوه بر این‌ها دارای سلول‌های تخصصی M یا سلول‌های میکروفولد است که کارشان، جذب و انتقال آنتی‌ژن از مجرای روده باریک است.[۲]

بیشترین میزان این پلاک‌ها در سن ۱۵ الی ۱۰ سالگی در بدن یافت می‌شود و با افزایش سن، از تعداد آنها کاسته می‌شود.[۱]

اهمیت بالینیویرایش

پلاک‌های پی‌یر نقش مهمی در پاسخ دستگاه ایمنی به عوامل بیماری‌زا دارند. این پلاک‌ها حاوی ماکروفاژها، سلول‌های دندریتیک، لنفوسیت‌های بی و لنفوسیت‌های تی متعددی هستند و عوامل بیماری‌زا باید اول از اینجا عبور کنند.

علاوه بر این، رشد بیش از حد این بافت، خود می‌تواند مشکل‌ساز شود. مثلاً هیپرتروفی پلاک‌های پی‌یر با بروز «درهم‌روی روده با علت نامشخص» مرتبط است. همچنین هیپرتروفی این بافت سبب استعداد ابتلا به انسفالوپاتی‌های اسفنجی شکل می‌گردد.

همچنین عوامل بیماری‌زایی چون پولیوویروس و سالمونلا، این بخش از روده را هدف قرار می‌دهند.[۵]

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Cornes, J S (1965). "Number, size, and distribution of Peyer's patches in the human small intestine: Part I The development of Peyer's patches[J]". Gut. 6 (3): 225. doi:10.1136/gut.6.3.225. PMC 1552287.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Owen, R. L.; Jones, A.L. (1974). "Epithelial Cell Specialization within Human Peyer's Patches: An Ultrastructural Study of Intestinal Lymphoid Follicles". Gastroenterology. 66 (2): 189–203.
  3. Onori, P.; Franchitto, A.; Sferra, R.; Vetuschi, A.; Gaudio, E. (2001). "Peyer's patches epithelium in the rat: a morphological, immunohistochemical, and morphometrical study". Digestive diseases and sciences. 46 (5): 1095–104.
  4. Ermund, A.; Gustafsson, J.K.; Hansson, G.C.; Keita, A.V. (2013). "Mucus Properties and Goblet Cell Quantification in Mouse, Rat and Human Ileal Peyer's Patches". PLOS ONE. 8 (12): e83688. doi:10.1371/journal.pone.0083688.
  5. Pascall, C R; Stearn, E J; Mosley, J G (1980-07-05), "Short Reports", British Medical Journal, 281, p. 26, PMC 1713722, PMID 7407483, Unlike S hadar peritonitis, S typhi peritonitis is due to perforation of Peyer's patches.