پلی پلوئیدی


پلی پلوئید (به انگلیسی: Polyploid) جانداران یا سلول‌هایی هستند که دارای بیش از دو سری کروموزوم هاپلوئید هستند.

هاپلوئید، دیپلوئید و پلی‌پلوئید

دستگی (به انگلیسی: Ploidy) در ژنتیک به‌شمار دسته‌های کروموزوم‌ها گفته می‌شود که با هم جور هستند که این کروموزوم‌های جور را، به ویژه در برخی از مرحله‌های تقسیم یاخته، در کنار هم می‌توان یافت.

پراکندگی

اغلب یوکاریوت‌ها دیپلوئید هستند یعنی دو دسته کروموزوم مشابه دارند ولی برخی جانداران به ویژه گیاهان پلی پلوئید (دارای سه یا بیشتر دسته کروموزوم مشابه) هستند.

جانورانی مانند کرم‌های پهن، زالو و آرتمیا از این جمله‌اند. در گیاهان ۳۰ تا هشتاد درصد به‌خصوص گیاهان گل‌دار پلی پلوئید هستند.

انواع

پلی پلوئیدی ممکن است طبیعی باشد یا به‌طور مصنوعی ایجاد شود. پلی پلوئیدی مصنوعی از طریق وارد کردن شوک‌های محیطی یا استفاده از مواد شیمیایی که مانع از تقسیم کروموزوم‌ها می‌شوند مثل کلشی سین (colchicine) که مانع از تشکیل رشته‌های دوک تقسیم می‌گردد انجام میگیرد.امروزه القا پلی پلوئیدی با استفاده از مواد شیمیایی جهش زا، به عنوان یکی از روش‌های اصلاح گیاهان به منظور افزایش قابلیت تولید مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پلی پلوییدی می‌تواند به دو روش به وجود آید. در اتوپلی پلوییدی (Autopolyploidy) همه کروموزوم‌ها از یک گونه هستند. در آلوپلی پلوئیدی (Allopolyploidy) کروموزوم‌ها شامل هیبریدی از کروموزوم‌های دو گونه متفاوت هستند.

جستارهای وابسته

منابع