باز کردن منو اصلی

پیشمرگه

نیروی نظامی اقلیم کردستان عراق

پیشمرگه (به کردی کرمانجی: Pêşmerge، به کردی سورانی: پێشمه‌رگه) اصطلاحی برای اشاره به نیروهای مسلح کرد است که برای نخستین بار در سال ۱۳۲۴ پس از تأسیس جمهوری خودمختار کردستان در نام‌گذاری نیروهای نظامی کشور تازه تأسیس‌شده واژه پیشمرگ در نظر گرفته می‌شود و از آن زمان پیشمرگ وارد ادبیات کردی شده‌است.

پیشمرگه‌های کردستان عراق در نبرد با داعش

کنش
کشور عراق
نبردها جنگ جهانی اول
فرماندهان
فرمانده کل قوا مسعود بارزانی
فرمانده جلال طالبانی

در تاریخ سیاسی و مبارزاتی مردم کردستان، سازمان‌های سیاسی و احزاب مختلفی از جمله حزب دموکرات کردستان ایران، حزب دموکرات کردستان عراق، اتحادیه میهنی کردستان و احزاب فعال با نام کومله، پارت آزادی کردستان، نیروهای مسلح خود را با نام پیشمرگ سازمان داده‌اند. این در حالی است که حزب کارگران کردستان، حزب حیات آزاد کردستان و حزب اتحاد دمکراتیک برای مشخص کردن نیروهای مسلح خود، به جای کلمهٔ پیشمرگه از واژهٔ گریلا (برگرفته از واژه انگلیسی Guerrilla به معنی چریک) استفاده می‌کنند.[۱]

واژه پیشمرگ در زبان فارسی نیز قدمت زیادی دارد. در قدیم به اشخاصی که غذای مشکوکی را برای اطمینان از سمی نبودنش، پیش از صرف آن غذا توسط شاه، می‌چشیدند یا جلوتر از شاه یا شخص بزرگ دیگری به گذرگاه خطرناکی وارد می‌شدند پیشمرگ (شاه) می‌گفتند، که در کردستان به افرادی که از مکانی پاسداری و حفاظت کنند از واژه پیشمرگان استفاده می‌کنند.[۲]البته در دوره قاجاریه و پهلوی این واژه رایج بود.

محتویات

کاربرد در کردستان عراقویرایش

در حال حاضر قوی‌ترین نیروی پیش‌مرگ در کردستان عراق و در حدود تقریبی ۲۰۰ هزار پیش‌مرگ با سلاح‌های سنگین و سبک موجود هست.[۳]

درجه‌های نظامی در نیروی پیشمرگ کردستان عراقویرایش

درجه‌های نظامی وزارت پیشمرگه
ستوان دوم (جێدار) ستوان یکم (جێداری یه‌که‌م) سروان (پێشه‌نگ) سرگرد (پێشڕه‌و) سرهنگ دوم (پێشکار)
         
سرهنگ (سه‌رهه‌نگ) سرتیپ (سه‌رتیپ) سرلشکر (سالار) سپهبد (سه‌ردار) ارتشبد (سه‌رداری یه‌که‌م)
         

آموزشویرایش

از حدود سال ۲۰۱۷ آلمان برای مبارزان کرد در عراق که با تروریست‌های دولت اسلامی می‌جنگند سلاح تهیه می‌کند. حالا مدتی است که در شمال عراق مردان و زنان پیشمرگه نیز توسط مربیان آلمانی برای جنگ با داعش آموزش نظامی می‌بینند. اخیراً اورزولا فون درلاین، وزیر دفاع آلمان از کمپ آموزش نظامی پیشمرگه‌ها در کردستان عراق بازدید کرد. به رغم موازین قانونی که آلمان را از ارسال تجهیزات جنگی به مناطق درگیر مناقشه منع می‌کند، دولت فدرال از تابستان ۲۰۱۴ تا کنون، موشک‌های ضد تانک و سلاح‌های پیشرفته و خودکار به اربیل می‌فرستد. چند ماه پیش‌تر، کردها فهرستی از تجهیزات مورد نیاز خود از جمله تعداد دیگری از موشک‌های ضد تانک میلان و مهمات لازم برای مسلسل‌های ارسالی را تحویل آلمان داده بودند. دولت آلمان علاوه بر تأمین این نیازها، کادر آموزشی اعزامی به اقلیم کردستان را نیز تقویت می‌کند. این نظامیان طرز کار با موشک میلان و فنون رزمی را به پیشمرگه‌ها خواهند آموخت. علت اصلی حمایت آلمان از کردها این است که آنها با کشورهای در حال نبرد با داعش متحد هستند. برلین در نظر دارد در سال ۲۰۱۶ بودجه کمک به اقلیم کردستان را تا ۴۰ میلیون یورو افزایش دهد.[۴]

کاربرد در کردستان ایرانویرایش

در کردستان ایران، نیروهای شبه‌نظامی احزاب کرد برای نامیدن نیروهای مسلح خود از واژۀ پیشمرگ یا پیشمرگه استفاده می‌کنند. به‌طور مشخص در ححال حاضر نیروهای مسلح حزب دموکرات کردستان، حزب دموکرات کردستان ایران، کومله سازمان کردستان حزب کمونیست ایران، حزب کومله کردستان ایران، کومله زحمتکشان کردستان، حزب آزادی کردستان، حزب رزگاری، سپاه رزگاری کردستان و سازمان خبات انقلابی کردستان ایران پیشمرگه نامیده می‌شوند. این در حالی است که حزب حیات آزاد کردستان به جای این واژه از واژۀ گریلا استفاده می‌کند.

در زمان اعتراضات کردها در انقلاب ایران که به درگیری‌های مسلحانۀ گسترده‌ای در کردستان ایران انجامید، نیروهای دو سازمان فدایی، یعنی چریک‌های فدایی خلق ایران (ارتش رهایی‌بخش خلق‌های ایران)[۵] و سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران-اقلیت[۶] نیز از این واژه استفاده کرده و نیروهای مسلحانۀ خود را در کردستان ایران به جای چریک «پیشمرگۀ فدایی» می‌نامیدند.

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. پایگاه اینترنتی اخبار روز، PJAK چه می‌گوید؟ گفتگوی برهان جوانمرد با شورش مریوان، از اعضای رهبری PJAK؛ بازدید در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۴.
  2. بالاترین: نقش پیشمرگان کردستان
  3. واژه پیشمرگ و کومله
  4. «کردها و سازمان‌های مسلح آنها». دویچه وله فارسی. ۳ بهمن ۱۳۹۶.
  5. دگرگونی: چریک فدایی خلق رفیق فیروز آقامیرزاده، نوشتۀ یوسف زرکار، نوشته‌شده در خرداد ۱۳۹۵؛ بازدید در ۳۱ خرداد ۱۳۹۸.
  6. سیاهکل: مصاحبه با رفیق سیامک دربارۀ کتاب "یاد رفیقان را گرامی بداریم!"، به نقل از: پیام فدایی، ارگان چریک‌های فدایی خلق ایران، شمارۀ ۱۴۶، مرداد ۱۳۹۰؛ بازدید در ۳۱ خرداد ۱۳۹۸.

پیوند به بیرونویرایش