موقعیت روستای چرگر در تقسیمات قاره ای و کشوریویرایش

قاره : آسیا کشور : ایران استان : زنجان شهرستان : ابهر دهستان : صایین‌قلعه آبادی : روستای چرگر

موقعیت جغرافیایی چرگرویرایش

بر روی لینک زیر کلیک کنید تا در گوگل مپس موقعیت جغرافیایی چرگر را ببینید :

https://goo.gl/maps/pHCqavmQLe14Qk1L9

روستای چرگر در یک موقعیت خوب جغرافیایی که از مناظر زیبای طبیعی و آب و خاک فوق العاده بهره مند است و در ارتفاع 2000 متر از سطح آب دریا ، در نزدیکی مرتفع ترین کوه منطقه یعنی کوه سندان که ارتفاع آن 2940 متر می باشد روی تپه ای سر سبز واقع شده است . به همین علت منظره دید چرگر بسیار وسیع می باشد . در شمال چرگر رشته کوه های سر به فلک کشیده البرز ، در جنوب چرگر دشت حاصلخیز زرین دشت ، در شرق چرگر مزارع زیبای زرین گل و کوه تنهای کوه زین ، در غرب چرگر مزارع پر آب سردهه ، قاشق چی و در نهایت سد چرگر قرار دارد .

فاصله چرگر از ترمینال های مسافربری تهرانویرایش

از ترمینال غرب تهران تا چرگر 272 کیلومتر از پایانه شرق تهران تا چرگر 292 کیلومتر از پایانه جنوب تهران تا چرگر 285 کیلومتر از پایانه بیهقی تهران تا چرگر 281 کیلومتر

فاصله چرگر از شهرهای مختلفویرایش

از تهران تا چرگر 282 کیلومتر از کرج تا چرگر 232 کیلومتر از قزوین تا چرگر 125 کیلومتر از زنجان تا چرگر 71 کیلومتر از ابهر تا چرگر 41 کیلومتر از خرمدره تا چرگر 32 کیلومتر از صایین‌قلعه تا چرگر 16 کیلومتر

مسیر های رفتن به چرگرویرایش

از طریق ازادراه تهران - تبريز ، ( تهران به کرج - کرج به قزوین - قزوین به زنجان ) ، حدود 55 کیلومتر مانده به زنجان خروجی چرگر نزدیک ساختمان اورژانس بین جاده ای چرگر ، از خروجی اتوبان تا چرگر 6.5 کیلومتر جاده آسفالته به سمت شمال

از طریق جاده ترانزیت قدیم تهران - تبریز ، حدود 55 کیلومتر مانده به زنجان سه راهی چرگر نزدیک رستوران محبوبی ، از سه راهی جاده ترانزیت تا چرگر 8 کیلومتر جاده آسفالته به سمت شمال

طبیعی است از سمت تبریز و زنجان هم از طریق همین اتوبان و همین جاده ترانزیت به چرگر میرسیم .

چرگر یکی از کهن‌ترین روستاهای شهرستان ابهر در استان زنجان است و در حدفاصل شهرهای ابهر و زنجان در بخش منطقه‌ای دهستان صائین‌قلعه قرار دارد. کوه سندان که یکی از مرتفع‌ترین کوه‌های استان‌های قزوین و زنجان است در نزدیکی چرگر قراردارد. سد خاکی چرگر که در دهه 1370 احداث شده‌است یکی از اماکن دیدنی این روستا است. گفته می‌شود که چرگر در سالیان گذشته بیش از هزار خانوار ساکن داشته‌است. اکنون حدود چهارصد و سی خانوار در چرگر ساکنند. چرگر دارای برق و تلفن و آب آشامیدنی بیست و چهار ساعته بهداشتی و گاز شهری می‌باشد . با توجه به تخریب روستاهای زرین گل و قاشقچی و سردهه و قزل یال در قرن‌های گذشته املاک این روستاها نیز به چرگر اضافه شده و به نظر می‌رسد چرگر در منطقه کوهستانی ایران بزرگترین روستای کشوری باشد . وجود خاک منحصر به فرد این منطقه باعث شده که آب چشمه های آن بسیار گوارا و سبزیجات وحشی آن بسیار خوشمزده گردد . در فصل بهار هزاران طبیعت گرد و عاشق گیاهان دارویی و سبزیجات کوهی به کوههای چرگر آمده و ضمن لذت بردن از آب و هوای عالی سبزیجات مورد نظر خود را هم میچینند . چرگر دارای پنج دربند می باشد . دربند زرین گل یا زرن گول باشی ، دربند زرند یا زرند دره سی ، دربند روستا یا کت دره سی ، دربند سردهه یا سردره باشی ، دربند قاشقچی یا قاچی باشی . هر دربندی هم چندین چشمه بزرگ و کوچک دارد . آب چشمه های دربند زرین گل باغ های زیبای زرین گل را آبیاری میکند . آب چشمه های دربند زرند از جمله چشمه علی باغ ها و مزارع چرگر را آبیاری می کند . آب چشمه های دربند روستا علاوه بر آبیاری مزارع آب شرب روستا را هم تامین می نماید . آب چشمه های دربند سردهه مزارع سردهه را آبیاری می کند . آب چشمه های دربند قاشقچی هم به سد چرگر می ریزد .

آثار تاریخیویرایش

چرگر روستایی بسیار قدیمی است و شاهد این مدعا آثار تاریخی آن است که در فهرست آثار ملی نیز ثبت شده‌اند. این آثار عبارتند از: جیران تپه، تپه زرنگول 1 و تپه زرنگول 3 همگی از عصر آهن و تپه قانچی خرابه سی مربوط به دوره‌های ایلخانی و صفوی.

مقدم ها: ساکنان چرگرویرایش

اصالت ساکنان چرگر به ایل بزرگ مقدم برمی گردد که تنه اصلی آن در شهرستان مراغه ساکن است. گفته می‌شود که مقدم‌ها در دوره صفویه یا قبل از آن با نام ایل اتوزایکی درحوزه قراباغ زندگی می -کردند و پس از تشکیل دولت صفویه به شهرسنان مراغه کوچ کرده و بخشی از آنان هم از مراغه به استان زنجان آمده‌اند. البته در کتاب مراَه البلدان هم از ایل مقدم مراغه و هم از ایل مقدم زنجان نام برده شده‌است. گفته شده که نامگذاری ایشان هم با عنوان ایل مقدم به این خاطر بوده که در لشکرکشی‌ها، مقدم و جلودار سپاه بودند. خالقی مقدم، محمد

مقدم‌ها علاوه بر چرگر در دیگر روستاهای زنجان مانند ذاکر و بویون (در شمال سلطانیه) و الوند، خراسانلو، حسین آباد، قلعه حسینیه، جداقیا، نصیرآباد، پیرسقا و غیره نیز ساکن شده‌اند. در این بین آبادی چرگر موقعیت ممتاز و ویژه‌ای داشته‌است به این دلیل که محل اقامت خوانین مقدم بوده‌است. چرگر ظاهراً قدمت بیشتری نیز دارد. چنان که متون تاریخی ذکر شده که دوره ایلخانان، خواجه رشیدالدین فضل اله در ده چرگر کشته شد. همچنین مرآه البلدان در دوره قاجاریه به دو ده چرگر و جداقیا اشاره کرده‌است و نوشته که به خوانین مقدم چرگرمتعلق بوده‌است.[۱]

ناصرالدین شاه نیز در سفرنامه خود به فرنگ از دهات خوانین مقدم یعنی چرگر، الوند، خراسانلو، قلعه حسینیه، نصیر آباد، حسین آباد، پیرسقا و غیره نام برده[۲] کتاب‌های تاریخی منتظم ناصری و منتخب التواریخ هم به فوج نظامی مقدم در دولت قاجاریه اشاره دارد.

مقدم،مقدم چرکاری،مقدم سلیمی، مقدم رستمی و مقدم میرشکار اسامی برخی از خاندان‌های چرگرند.

در زمان ایلخانیان چرگر مرکز مهم حکومتی بوده استویرایش

رشیدالدین فضل‌الله (زاده در حدود سال ۶۴۸ قمری/۶۲۹ خورشیدی در همدان- درگذشتهٔ ۲۸ دی ۶۹۶ خورشیدی/ذی‌القعده ۷۱۸ قمری در چرگر) رجل سیاسی، تاریخ‌نگار و پزشک ایرانی آخر سدهٔ هفتم خورشیدی بود که کتاب جامع التواریخ را به دستور غازان خان به رشته تحریر درآورد و در دوران وزارت خود بناهای فراوانی همچون ربع رشیدی ساخت.

موریس روزامبی، تاریخ‌نگار، او را برجسته‌ترین چهرهٔ ایران در دورهٔ مغول برمی‌شمارد.

پس از درگذشت سلطان محمد خدابنده اولجایتو (۷۱۷ ق. /۶۹۶ خ)، ابوسعید بهادرخان به پادشاهی رسید. در زمان ابوسعید اختلاف میان دو وزیر او یعنی خواجه رشیدالدین و خواجه علیشاه گیلانی شدت گرفت و این امر باعث اختلال در امور کشور شد.

عده‌ای که از این وضعیت به ستوه آمده بودند ابتدا به نزد خواجه رشیدالدین رفتند و از خواستند که با ترتیب دادن توطئه‌ای کار وزیر دیگر را بسازند، ولی خواجه رشیدالدین این خواسته را نپذیرفت. سپس آنان پیش خواجه علیشاه رفتند و همین خواسته را مطرح کردند و با موافقت او در نهایت خواجه رشیدالدین در سال ۷۱۷ ق. /۶۹۶ خ. از وزارت عزل شد و از سلطانیه به تبریز رفت و انزوا را اختیار کرد. اما پس از چندی امیرچوپان (امیرالامرای لشکر مغول) او را به خدمت دعوت کرد.

اما دشمنان همچنان به تحریکات خود ادامه دادند و بالاخره در حدود ۲۸ دی ۶۹۶ خ. /ذی‌القعده ۷۱۷ قمری خواجه رشیدالدین و پسر شانزده ساله‌اش (که شربت‌دار اولجایتو بود) را به تهمت مسموم کردن سلطان محمد خدابنده اولجایتو درچرگر به قتل رساندند. نسب یهودی او در دادگاه وی بارها مورد اشاره قرار گرفت. سر او توسط مردم تا چند روز در شهر حمل می‌شد و مردم می‌گفتند: «این سر یهودی ای است که از نام خدا سوء استفاده کرد. خدا او را لعنت کند.». وی در زمان مرگ ۷۱ سال داشت و پس از مرگ او، به رسم زمان مغول بستگان وی هم مقتول و غارت شدند و بنای ربع رشیدی مورد غارت و تاراج قرارگرفت. یک قرن بعد میران‌شاه -پسر تیمور- در حالت دیوانگی دستور داد که استخوان‌های خواجه رشیدالدین را از قبرش درآورند و در گورستان یهودیان به خاک بسپارند.

منابعویرایش

  1. مرآت البلدان، صص 2187 و 2178
  2. ناصرالدین شاه، سفرنامه فرنگ، صص 267و270و271و360و375و388و 352و354