چهل‌چشمه

(تغییرمسیر از چهل چشمه)

مختصات: ۳۵°۴۹′۰۹″شمالی ۴۶°۳۲′۱۲″شرقی / ۳۵٫۸۱۹۱۷۶°شمالی ۴۶٫۵۳۶۷۱۳°شرقی / 35.819176; 46.536713

چهل‌چشمه (به کردی چلچەمە)نام رشته کوه هایی است که در غرب ایران و در استان کردستان مابین شهرهای سقز و دیواندره و مریوان قرار گرفته‌است و بلندترین قله آن با ارتفاع ۳۱۷۳ متر در نزدیک روستاهای اسحاق آباد و کانعمت در فاصله ۵۶ کیلومتری جنوب سقز واقع شده است[۲][۳].

چهل‌چشمه
Chehelcheshme.jpg
مرتفع‌ترین نقطه
ارتفاع۳۱۷۳ متر[۱]
جغرافیا
رشته‌کوهزاگرس
موقعیت کوههای چهل چشمه بر روی نقشه

مجموعه کوه‌های چهل چشمه شامل حدود بیست قلهٔ دیگر می‌باشد از جمله کوه شاه‌نشین،کوه دالاش، کوه دوبرا، کوه سلطان ئه خزه ر توو، کوه باینچوب، کوه افراسیاب، کوه کانی میران، کوه مزگت و میرزا (مسجد و میرزا)، باشورتی و کوه کل کوژ با ارتفاعات گوناگون می باشد. خود قلهٔ چهل‌چشمه یا شاه‌نشین دارای یال‌های متعددی می‌باشد، ازجمله: کل با، یا یال مله که وه، یال کانی زلیخا یا قولی زلیخا، یال گاوه لال، یال برده قبله، یال شاه‌نشین، یال کال کالی، یال دلو، یال ئه ستیره ره ش (ستاره سیاه).

این منطقه از برف‌گیرترین و سردسیرترین مناطق کردستان به حساب می‌آید و در تمام طول سال از برف پوشیده شده‌است.[نیازمند منبع] همچنین جز بزرگترین یخچال های طبیعی ایران نیز به شمار می آید.

روستاهای اطرافویرایش

از روستاهای اطراف چهل چشمه می‌توان به اسحاق آباد، کانعمت، بست، دره گاوان، سوله، نرگسله و دره هوان اشاره نمود. از مسیرهای معمول برای فتح این کوه می‌توان به سه مسیر، اسحاق آباد، بست و دره هوان اشاره نمود. لازم است ذکر شود که در نزدیکی روستای بست یک پناهگاه جهت استفاده کوهنوردان احداث گردیده است

پوشش گیاهیویرایش

این مجموعه عظیم کوهستانی صدها گونهٔ گیاهی دارویی بی‌نظیر را در خود جای داده است ازجمله: سولان یاگل پامچال، کاشمه، لووشه، پسل یا کول، سموور، ریواس، منی، سووره بنه، گونی، کنیوال، پیچک، برزا، سنوبر، قیتران، بنفشه، سالمه و... بی‌نظیرترین مجموعهٔ گل و گیاه رادر ایران به وجود آورده است. که اخیراً به دلیل استفاده ی بیش از حد وکندن ریشه ی گیاه به شدت در حال کاهش است.

رودخانه‌هاویرایش

از رودخانه‌های مهم این منطقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. حوزهٔ دریای خزر: قزل اوزن یا سفیدرود که به دریای خزر می‌ریزد.
  2. حوزهٔ خلیج فارس: قشلاق؛ این رود که تامین‌کنندهٔ اصلی آب سد وحدت سنندج می‌باشد در ۲۰ کیلومتری جنوب سنندج با پیوستن به گاوه رود؛ رود سیروان را به وجود می‌آورند که آب این رود در نهایت به اروند رود و خلیج فارس می‌ریزد.
  3. رودخانه خورخوره که به سد بوکان می‌ریزد می‌توان اشاره کرد.
  4. زرینه رود که به دریاچه ارومیه می‌ریزد.

چشمه‌ها و ییلاق‌هاویرایش

در تمام جبهه‌های این منطقه چشمه‌های فراوانی وجود که که معروف‌ترین و پُر آب‌ترین چشمه آن کانی چاۆڕەش نام دارد که در ضلع جنوب شرقی آن قرار دارد. از ییلاق‌های چهل‌چشمه می‌توان از ییلاق گرمه در شمال غرب مریوان، ییلاق قولنگ احمد خدر در منطقهٔ شمال شرق دیواندره، ییلاق میکائیل کویره، هوار یا ییلاق کانی چاوره‌ش، ییلاق جمین، ییلاق کانی زلیخا و در آخر ییلاق مصطفی خان نام برد. در این مجموعه به دلیل مسیرهای پر شیب و دره‌های بهمن‌گیر ان در زمستان بسیار خطرناک می‌باشد و جهت صعود به آن باید حتماً از راهنماها و کوهنوردان آشنا به مسیر منطقه استفاده نمود.

پوشش جانوریویرایش

از جانداران این منطقه می‌توان به خرس، گرگ، روباه، خرگوش، کبک کوهی، مارهای فراوان و گراز اشاره نمود.

پانویسویرایش

  1. «ارتفاعات و قله‌ها». وب‌گاه گردشگری استان کردستان. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ فوریه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۰ مهر ۱۳۹۰.
  2. کوه چهل چشمه کردستان، وب سایت صدا و سیمای مرکز کردستان
  3. چهل چشمه، نمای ایران