ژاله کاظمی

صداپیشه و نقاش ایرانی

ژاله کاظمی (زاده ۱۳ فروردین ۱۳۲۲ تهران – درگذشت ۱۲ فروردین ۱۳۸۳ حومه واشینگتن دی.سیدوبلور، گوینده، مجری تلویزیونی و نقاش ایرانی بود.

ژاله کاظمی
ژاله کاظمی
Zhaleh Kazemi - 1971 portrait.png
پرتره‌ای از ژاله کاظمی، ۱۹۷۱م/۱۳۵۰ش
زادهٔ۱۳ فروردین ۱۳۲۲
۱ آوریل ۱۹۴۴
ایران، تهران
درگذشت۱۲ فروردین ۱۳۸۳
۱ آوریل ۲۰۰۴ (۶۰ سال)
ویرجینیا، حومه واشینگتن دی.سی
علت درگذشتسرطان لوزالمعده
ملیتایرانی
دیگر نام‌هازهرا کاظمی آزاد
تحصیلاتلیسانس علوم سیاسی
فوق لیسانس تعلیم و تربیت
محل تحصیلاز ایران
از آمریکا
پیشهگوینده و دوبلور
مجری تلویزیون
نقاش
همسر(ها)سیامک یاسمی[۱]
ایرج گرگین تا ۱۳۴۵
بیژن الهی ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۹
فرزندانافشین گرگین
خویشاوندانهوشنگ کاظمی (برادر)

زندگیویرایش

 
ژاله کاظمی در سال ۱۹۷۱م/۱۳۵۰ش

ژاله کاظمی در دوازدهم فروردین ۱۳۲۲ در تهران با نام اصلی زهرا کاظمی آزاد متولد شد. پدر و مادرش زمانی که ژاله نه ساله بود از هم جدا شدند و ژاله در ده سالگی باید در کنار برادر بزرگش که در آبادان کارمند شرکت نفت بود زندگی می‌کرد. سال‌هایی از کودکی و نوجوانی را در آبادان گذراند. از همان دوران نوجوانی در برنامه‌های تئاتر و شعر و ادب رادیو محلی آبادان شرکت می‌کرد.

ژاله کاظمی در سال ۱۳۳۷ به همراه خانواده به تهران نقل مکان کرد. او که برادر دیگرش هوشنگ کاظمی به عنوان دوبلور فعال مشغول به کار بود، به فعالیت در عرصه گویندگی گرایش پیدا کرد و گویندگی و دوبلاژ را به شکل حرفه‌ای آغاز کرد. در هجده سالگی سفری به رم کرد، جایی که دوبله فیلم به زبان فارسی توسط عده‌ای از ایرانیان مقیم ایتالیا از اوایل دهه ۱۳۳۰ آغاز شده بود. ژاله کاظمی طی شش ماه اقامت در آنجا، در کنار پیشگامان دوبله مانند منوچهر زمانی، نصرت کریمی و حسین سرشار در زمینه دوبله فعالیت کرد و تجربه اندوخت. در دهه ۱۳۴۰، که دوران طلایی دوبله در ایران خوانده می‌شود، بر قله این حرفه ایستاد و معتبرترین زن گوینده فیلم و یکی از چند دوبلور درجه‌اول بود که علاوه بر گویندگی، در زمینه مدیریت دوبلاژ هم فعالیت می‌کرد.

ژاله کاظمی به‌جای بسیاری از ستاره‌های سینما صحبت کرده‌است، از جمله ویوین لی در «اتوبوسی بنام هوس»، الیزابت تیلور در «چه کسی از ویرجینیا وولف می‌ترسد؟» و «گربه روی شیروانی داغ»، میا فارو در «گتسبی بزرگ»، جولی کریستی در «دکتر ژیواگو»، جولی اندروز در «اشکها و لبخندها» و سوفیا لورن در تمام فیلمهایش.

ژاله کاظمی همزمان با کار به تحصیل هم ادامه داد. از دانشگاه ملی در رشته علوم سیاسی لیسانس گرفت، و از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (با بورس تلویزیون) فوق لیسانس تعلیم و تربیت گرفت. او همچنین در کنار دکلاماسیون اشعار، گویندگی و خواندن نریشن[۲] و دوبلاژ، کار اجرای تلویزیونی را نیز تجربه کرد. معروف‌ترین برنامه تلویزیونی وی شما و تلویزیون نام داشت که در سال‌های بعد از انقلاب با نام شما و سیما ادامه یافت. ژاله کاظمی بعدها در برنامه‌های ادبیات امروز و ادبیات جهان و ادبیات کلاسیک و مجله‌های تصویر زمان و مجله هنر این کار را دنبال کرد. در سال‌های آخر فعالیت خود در تلویزیون، تهیه‌کننده و مدیر اجرایی چندین برنامه تلویزیونی بود.[۳]

فعالیت‌های پس از انقلابویرایش

پس از انقلاب اسلامی، ژاله کاظمی به عنوان یکی از چهره‌های شاخص و محبوب تلویزیون پیش از انقلاب، در سیمای جمهوری اسلامی ایران جایی نداشت. بعدها با عوض شدن فضا در دوره‌هایی، جسته و گریخته در خارج از تلویزیون به گویندگی پرداخت. برخی از این آثار برای پخش در تلویزیون بود. گفتار متن برخی از برنامه‌ها دربارهٔ سینما را می‌خواند، گوینده چند فیلم مستند بود، و در چند فیلم به جای بازیگران ایرانی حرف زد و در دوبله چند فیلم و سریال خارجی هم شرکت کرد. در پی موفقیت نمایش نسخه زیرنویس‌دار فیلم دیگران (آلخاندرو آمنابار) در سینماهای تهران، در دوبله فارسی این فیلم به جای نیکول کیدمن حرف زد. آخرین بار با صدای آرامبخش خود در فیلم «ساعت‌ها» به جای نیکول کیدمن صحبت کرد.

نقاشیویرایش

ژاله کاظمی در سال‌های پس از انقلاب، بار دیگر نقاشی را از سر گرفت. او که در آن سال‌ها بیشتر در آمریکا ساکن بود، در سال ۱۳۶۲ نخستین نمایشگاه آثارش را برگزار کرد و از آن پس آثارش در چندین نمایشگاه گروهی و انفرادی در ایران و آمریکا به نمایش درآمد. اولین نمایشگاه نقاشی او در واشینگتن با استقبال منتقدان و بازدیدکنندگان روبرو شد و روزنامه واشینگتن پست در مقاله‌ای با عنوان «تعویض اسب‌ها» (Changing Horses) نوشت : آدمی که گوینده فیلم و مجری تلویزیون بوده حالا رنگ و بو و عطر صدایش را به بوم نقاشی منتقل کرده‌است.»

درگذشتویرایش

ژاله کاظمی هنرمند برجسته و صاحب نام دوبلاژ در ۱۲ فروردین ۱۳۸۳ به علت بیماری سرطان در ۶۱ سالگی در واشینگتن دی.سی درگذشت.

فعالیت‌هاویرایش

تعدادی از فیلم‌هایی که در آنها صحبت کرده‌است:[۴][۵][۶][۷]

ردیف نام بازیگر نام فیلم
۱ سوفیا لورن دختر رودخانه، نان، عشق و …، آسیابان عشوه‌گر (دوبله دوم)، دو زن، ال سید، مادام، بوکاچو ۷۰، گوشه‌گیران آلتونا، دیروز، امروز، فردا، عملیات کراسبو، لیدی ال، جودیت، عربسک، بالاتر از معجزه (در ایران: یکی بود یکی نبود)، گل آفتابگردان، همسر کشیش، مورتادلا، راهبۀ سفیدپوش، برخورد کوتاه، سفر، آخرین محاکمه، معشوقۀ گانگستر، گذرگاه کاساندرا (دوبله اول)
۲ الیزابت تیلور آیوانهو (دوبله دوم)، دختران چه می‌خواهند، گربه روی شیروانی داغ، باترفیلد ۸ (در ایران: گناهکار نیویورک)، کلئوپاترا (دوبله دوم)، محل اشخاص سرشناس (در ایران: هتل بین‌المللی)، چه کسی از ویرجینیا وولف می‌ترسد؟، انعکاس در چشمان طلایی، تشریفات پنهانی، خلوتگاه تابستانی، همرسمیت بیرون است، زی و شرکا، طلاق، نگهبان شب، چهارشنبۀ خاکستر، وسوسهٔ عشق، پرندۀ آبی
۳ جوآن وودوارد بیعانه‌ای در کار نیست، تابستان گرم و طولانی (دوبله اول)، خشم و هیاهو، نگاهی از تراس، رقاصۀ استریپ‌تیز (دوبله اول)، راشل، راشل، سی‌بل
۴ جولی کریستی دارلینگ، دکتر ژیواگو، دور از اجتماع خشمگین (دوبله اول)، پتولیا، واسطه، مک‌کیب و خانم میلر، طلسم
۵ اینگرید برگمن زنگ‌ها برای که به صدا در می‌آیند، ژاندارک (دوبله اول)، استرومبولی، آناستازیا، ملاقات
۶ باربارا استرایسند دختر مسخره، سلام، دالی!، تازه چه خبر دکتر جون؟، بانوی مسخره، ستاره‌ای متولد شده‌است
۷ جینا لولوبریجیدا بندباز (دوبله دوم)، سلیمان و ملکۀ سبا (دوبله دوم)، زن پوشالی، مردان بد رودخانه
۸ مونیکا ویتی شب، کسوف، قصری در سوئد، مودستی بلز
۹ کارول بیکر معجزه، چگونه غرب تسخیر شد، بدن زیبای دبورا، بوسۀ تلخ
۱۰ کاترین دنو احمق‌های ماه آوریل، کلک، دایرهٔ مرگ (دوبله اول)، شوک
۱۱ ریتا هیورث گیلدا، بانویی از شانگهای، کارمن
۱۲ شرلی مک‌لین ایرما خوشگله (دوبله دوم)، روح تسخیر شده، نقطه عطف
۱۳ راکوئل ولش قدیمی‌ترین حرفۀ دنیا، شاهزاده و گدا، حیوان
۱۴ فی داناوی بزرگ‌مرد کوچک، محلۀ چینی‌ها، شبکه (دوبله اول)
۱۵ کندیس برگن سرباز آبی، شیر و باد، بازی بزرگان
۱۶ جنیفر جونز عشق چیز باشکوهی است (در ایران: تپّۀ وداع)، وداع با اسلحه
۱۷ دوروتی مالون بر باد نوشته، آخرین غروب
۱۸ ماریا شل شب‌های سفید، برادران کارامازوف
۱۹ لزلی کارون فانی، یک خواهش خصوصی
۲۰ کیم نواک پیک‌نیک، وقت ملاقات بیگانه‌ایم
۲۱ جولی اندروز اشکها و لبخندها، میلی کاملا مدرن (در ایران: دختر خیلی متجدد)
۲۲ جووانا رالی فساد به سبک ایتالیایی، تا داغه بچسب
۲۳ ونسا ردگریو ایزادورا، جولیا
۲۴ سوزان پله‌شت طغیان شهوت، نوادا اسمیت
۲۵ استلا استیونس خشم، حماسۀ کیبل هوگ
۲۶ الی مک‌گراو داستان عشق، این فرار مرگبار
۲۷ میشل مرسیه آنژلیک و پادشاه، آنژلیک در راه انتقام
۲۸ سوزانا یورک طلا، شن‌های کالاهاری
۲۹ آن مارگرت فریب، سارقین قطار
۳۰ گلدی هاون گل کاکتوس، شوگرلند اکسپرس (در ایران: تعقیب در شاهراه)
۳۱ لیزا مینه‌لی کاباره، نیویورک، نیویورک
۳۲ کلودت کولبرت کلئوپاترا
۳۳ جوآن درو دختری با روبان زرد
۳۴ جون فونتین ماجرای سپتامبر
۳۵ ویوین لی اتوبوسی به نام هوس
۳۶ اوا گاردنر برف‌های کلیمانجارو
۳۷ جین پیترز زنده‌باد زاپاتا! (دوبله دوم)
۳۸ جولی آدامز خم رودخانه (دوبله اول)
۳۹ مرلین مونرو نیاگارا
۴۰ گریس کلی ام را به نشانه مرگ بگیر
۴۱ جولی هریس شرق بهشت (دوبله اول)
۴۲ ایرینا اسکوبتسوا اُتِلو (دوبله دوم)
۴۳ آن بکستر ده فرمان (دوبله دوم)
۴۴ روسانا پودستا هلن قهرمان تروآ (دوبله اول)
۴۵ جنت لی وایکینگ‌ها (دوبله دوم)
۴۶ نوتان ساده‌لوح
۴۷ آنجی دیکینسون ۱۱ سارق در لاس‌وگاس
۴۸ سوزان کوهنر گرگ‌های جوان
۴۹ سیلوانا منگانو باراباس (دوبله اول)
۵۰ دبورا کر تیغ برهنه
۵۱ کارمن سویلا فروغ بی‌پایان
۵۲ لوانا آندرس سردابه و پاندول (دوبله اول)
۵۳ شرلی نایت پرندۀ شیرین جوانی
۵۴ لیزلوته پولفر جایی که حقیقت دروغ می‌گوید
۵۵ ویجینتی مالا سنگام
۵۶ ژان مورو ماتا هاری: مأمور هـ ـ ۲۱
۵۷ فرانسواز دورلئاک ملاقات در ریو
۵۸ جین گریر جایی که عشق نیست
‌ ۵۹ مارتا هایر پسران کتی الدر
۶۰ رزمری فورسایت سردار جنگ
۶۱ سوزی اندرسون نجیب‌زادگان
۶۲ الئونورا روسی دراگو کلبۀ عمو توم
۶۳ کلیر بلوم جاسوسی که از سردسیر آمد
۶۴ سادهانا شیوداسانی وقت
۶۵ الکه زومر‌ اُسکار
۶۶ نانسی کووک الماس ۳۳
۶۷ مگی اسمیت ظرف عسل
۶۸ اینگر استیونس پنج ورق سرنوشت
۶۹ جین مرو شیر در زمستان
۷۰ لی گرانت شب بخیر خانم کمپبل
۷۱ کلودین لانگ پارتی
۷۲ کاترین راس بوچ کسیدی و ساندنس کید
۷۳ لیونلا پیری‌یوا برادران کارامازوف
۷۴ نبیلا ال‌سیدی شجره
۷۵ شرلی جونز دو کابوی از شاین
۷۶ ماریا گراتزیا بوچلا باد خشمگین
۷۷ مارلنه ژوبرت جاسوس‌بازی
۷۸ کلودین آوگر آفتاب در آب سرد
۷۹ رُزآلبا نری بانو فرانکنشتاین
۸۰ سارا مایلز لیدی کارولین لمب
۸۱ باربارا بوشه گناهکاران ویلای سفید
۸۲ وحیده رحمان همای سعادت
۸۳ نینا فن پالاندت‌ خداحافظی طولانی
۸۴ آیلین برنان نیش
۸۵ میا فارو گتسبی بزرگ
۸۶ والری پرين لنی
۸۷ گی همیلتون بری لیندون
۸۸ جین برکین به دنبال نخود سیاه
۸۹ جوآن کالینز اسیر جن
‌ ۹۰ سیبل شفرد راننده تاکسی
۹۱ لیو اولمان چهره به چهره
۹۲ مری-فرانس پیزیه آن‌سوی نیمه‌شب
۹۳ میشل فیلیپس والنتینو
۹۴ امل سایین سرسپرده
۹۵ اورسولا اندرس خدای کوهستان آدمخواران
۹۶ دومیتسیانا جوردانو نوستالژیا
۹۷ مالا پاورز پیگرد (مجموعهٔ تلویزیونی) (دوبله دوم)
۹۸ جین ویلس پیگرد (مجموعهٔ تلویزیونی) (دوبله دوم)
۹۹ شارمین کینگ رؤیای سبز (مجموعهٔ تلویزیونی)
۱۰۰ الپیدیا کاریلو غارتگر
۱۰۱ فیونا گیلیس ماجراهای شرلوک هولمز (مجموعهٔ تلویزیونی) اپیزود «شکارچی باسکرویل»
۱۰۲ کاترین اله‌گر ناوارو (مجموعهٔ تلویزیونی)
۱۰۳ سوزانا هارکر خانهٔ پوشالی (مجموعهٔ تلویزیونی)
۱۰۴ کیکا میریلس دهکدهٔ کوچک (مجموعهٔ تلویزیونی)
۱۰۵ جوانا مک‌کالوم ماجراهای شرلوک هولمز (مجموعهٔ تلویزیونی) اپیزود «مجرد شایسته»
۱۰۶ سوزی آمیس حماسۀ جوی کوچک
۱۰۷ پاریس جفرسون پوآرو (مجموعهٔ تلویزیونی) اپیزود «جادهٔ هیکوری»
۱۰۸ جیانا عید بازمانده
۱۰۹ سونیا اسمیت سوداگران (مجموعهٔ تلویزیونی)
۱۱۰ آن شرایدن رودخانهٔ نقره‌ای
۱۱۱ کتی جورادو ماجرای نیمروز (دوبله سوم)
۱۱۲ کریستین اسکات توماس بیمار انگلیسی
۱۱۳ بانی هانت مسیر سبز
۱۱۴ آن آرچر هنر جنگ
۱۱۵ نیکول کیدمن دیگران، ساعت‌ها .

‌و نیز گویندگی به‌جای‌‌ پیر آنجلی، نرگس، مارینا ولادی، سیلوا کوشینا، دبرا پاجت، جین منسفیلد، دایان بیکر، باربارا استانویک، سنتا برگر، السا مارتینلی، آنیتا اکبرگ، میشل ژیراردون، شارلوت رمپلینگ، بریژیت باردو، کریستین پاترسون، گيلا وايتر هاوزن، ایرن، پوران، فروزان (دشنه)، شهین، کتایون، پوری بنایی (عروس فرنگی، خداحافظ تهران، قیصر)، آذر شیوا، مارینا متر، فریبا خاتمی، هاله، نیلوفر، فرزانه تأییدی، جمیله، زری خوشکام، مرجان، فرشته جنابی، ژاله سام، شهرزاد (قیصر، طوقی، داش آکل)، شهناز تهرانی، گلی زنگنه، گوگوش، نوری کسرایی، ملوسک، آیلین ویگن، شورانگیز طباطبایی (اکبر دیلماج)، آرام، سپیده، ژاله کریمی، پروانه معصومی (رگبار، غریبه و مه، کلاغ، سوخته‌دلان، امام علی)، هما روستا (ملک خاتون)، مهتاج نجومی (این خانه دور است)، فریماه فرجامی، شهلا میربختیار (پاییز صحرا)، ثریا حکمت، اکرم محمدی (مادر)، افسانه بایگان، کتایون ریاحی، فاطمه معتمدآریا (ریحانه)، سرور نجات‌الهی (امام علی)، مهناز اسلامی، مهشید افشارزاده، بهناز توکلی (معصومیت از دست رفته)، و...

منابعویرایش

  1. رادیو فردا: درگذشت ژاله کاظمی، مجری تلویزیون ملی و هنرمند برجستۀ دوبله، از دید یک همکار قدیمی، نوشته‌شده در ۱۳ فروردین ۱۳۸۳؛ بازدید در ۱۲ شهریور ۱۳۹۷.
  2. کشف نسخه قدیمی یکی از دوبله های ژاله کاظمی، پرده سینما: پایگاه تحلیلی سینمای ایران و جهان، ۳ آبان ۱۳۸۸
  3. گویندگی ژاله کاظمی در چند فیلم
  4. ستاره‌ای متولد می‌شود، نوید غضنفری، ماهنامه سینمایی فیلم، کتاب سال سینمای ایران، ویژه دوبله به فارسی، اسفند ۱۳۸۴
  5. تاریخچه کامل دوبله به فارسی در ایران، جلد دوم، احمد ژیرافر، انتشارات کتاب کوله پشتی
  6. ماهنامه سینمایی فیلم، شماره ۵۱۹ فوق‌العاده زمستان: نام‌های ماندگار سینمای ایران (دو نسل، دو دوران)، ۲۰ دی ۱۳۹۵، سال سی و چهارم
  7. من خودم، خود را تبعید می کنم: خداحافظی ابدی ژاله کاظمی، غلامعباس فاضلی، نشریه فرهنگی هنری دنیای تصویر، شماره ۱۳۰، خرداد ۱۳۸۳ و پرده سینما: پایگاه تحلیلی سینمای ایران و جهان، ۱۰ آبان ۱۳۸۸