کاگ‌ب

اداره اطلاعات و امنیت اتحاد جماهیر شوروی سابق


کا گِ بِ (به روسی: КГБ) مخفف نام سرویس اطلاعات و امنیت اتحاد جماهیر شوروی سابق است. نام کامل آن کمیته امنیت دولتی (به روسی: Комитет государственной безопасности) بوده‌است.

کاگ‌ب
شمشیر و سپر، نشان کاگ‌ب
نام پیشینNKVD
بنیان‌گذاری۱۹۵۱
انحلال۱۹۹۱
گونهسرویس اطلاعاتی و امنیتی
هدفجاسوسی از بلوک غرب (کاپیتالیسم) و حفظ منافع اتحاد جماهیر شوروی از طریق بدست آوردن اطلاعات و سرکوب مخالفان دولت شوروی
ستادمیدان لوبیانکا، مسکو، شوروی
محدودهٔ فعالیت
جهانی
نام پیشین
NKVD

کاگ‌ب در سال ۱۹۵۳ پس از مرگ استالین،رهبر وقت شوروی از ادغام وزارت امنیت دولتی و وزارت امور داخلی تشکیل شد.

کاگ‌ب یک نام کلی برای فعالیت‌های سرویس اطلاعات شوروی سابق، پلیس مخفی آن کشور و سازمان‌ اطلاعاتی شوروی بود که با پیوستن «ن ک و د» سازمان اطلاعات داخلی شوروی به «م و د» سازمان اطلاعات وزارت کشور شوروی به سال ۱۹۵۴ تأسیس شد. و در فاصله سال‌های ۱۹۵۴ تا ۱۹۹۱ (زمان سقوط شوروی) فعالیت داشت.

فعالیت سازمان کاگ‌ب تنها به جاسوسی از غرب خلاصه نمی‌شد،بلکه این سازمان در داخل کشور به بازداشت و سرکوب مخالفان دولت شوروی می‌پرداخت. منابع شوروی سابق ادعا می‌کردند کاگ‌ب در تمامی عملیات‌ها مستقل بوده و هیچ نهادی در شوروی به اندازه‌ی این سازمان از قدرت برخوردار نبوده‌است. عمده‌ی درگیری‌های کاگ‌ب در سراسر جهان، با سازمان سیا بوده‌است.

به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، کاگ‌ب جای خود را به اف‌اس‌بی (سرویس ضد جاسوسی روسیه) داد. صاحب نظران عقیده دارند که این تغییر، تنها در نام این سرویس است و کاگ‌ب با نامی دیگر، همچنان به فعالیت‌های پشت پرده خود در سطح جهانی ادامه می‌دهد.[۱][۲]

ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور فعلی روسیه از افسران میان‌رده پیشین کاگ‌ب بوده‌است.[۱]

جلوگیری از درز اطلاعات ضد دولت وقت ویرایش

  • اوکراین: کا گ ب نقشی اساسی در ساکت کردن جریان توده ها(طبقات مردمی) در اوکراین داشت در طی قحطی اوکراین و مخالفت کارگران و کشاورزان با اقتصاد دستوری ژوزف استالین با عملکرد قابل توجهی به دولت شوروری در انکار وقایع اوکراین کمک میکرد.
  • جلوگیری از ورود اخبار خارجی: ناتوانی های دولت شوروی در ایجاد رفاه باعث شده بود که کا گ ب به طور مکرر در داخل سعی بر انکار توسعه اجتماعی دنیای خارجی داشت. این حصار اطلاعاتی شوروری تا حدی بود که مردم در مسکو با دیدن اولین شعبه مک دونالد در این کشور حیرت زده شده بودند.[۳]
  • جلوگیری از شکل گیری کوچکترین تظاهرات(به خصوص در مسکو): کا گ ب با حضور در میادین مسکو و فعال نگه داشتن جاسوسانش در تمامی نقاط روسیه همواره از کوچکترین تظاهرات اعتراضی جلوگیری میکرد.

منابع ویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ نگاهی به سرویس مخفی روسیه
  2. آلباتس، یوگنیا. کا.گ.ب . دولتی در دولت. ترجمه مهدی پرتوی. تهران. نشر ققنوس. چاپ سوم. ۱۴۰۰. ص ۱۱.
  3. Polonskaya، Galina (۲۰۲۰-۰۱-۳۱). «۳۰ سال پیش در چنین روزی: صف بی‌پایان در برابر اولین مک‌دونالد شوروی». euronews. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۰.

نگارخانه ویرایش

 
یادبود سرکوب‌شدگان عقیدتی و زندانیان سیاسی دوران اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در میدان لوبیانکا.
ساختمان مرکزی کاگ‌ب در ضلع شرقی میدان لوبیانکا واقع‌شده بود.[۱]

منابع ویرایش