راه‌گذر بین‌المللی شمال–جنوب

دالان ترابری باری از روسیه تا هندوستان
(تغییرمسیر از کریدور شمال-جنوب)

راه‌گذر شمال - جنوب یا کریدور شمال-جنوب از مسیرهای راهبردی در نیم‌کره شرقی جهان است.

راه‌گذر شمال–جنوب
Map of NSTC with drawn lines for overland and maritime routes
North South Transport Corridor route via هند، ایران، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و روسیه
اطلاعات مسیر
طول۳٬۵۰۰ مایل (۵٬۶۰۰ کیلومتر)
تقاطع‌های بزرگ
انتهای شمالیآستراخان، مسکو، باکو
 بندرعباس، تهران، بندر انزلی
انتهای جنوبیبمبئی

موقعیت استراتژیک، ژئوپلتیک و ژئواکونومیک ایران مورد توجه کشورهای بزرگ جهان بوده و هست. موقعیت مناسب ریلی و جاده‌ای و دسترسی ایران به سواحل طولانی در خلیج فارس، دریای مکران «عمان» و سواحل دریای مازندران «خزر» در سالهای اخیر بسیار مورد توجه تولیدکنندگان بزرگ اقتصادی جهان بوده‌است. اگر بعضی مسیرهای ناتمام ریلی و جاده‌ای ایران تکمیل شود ایران می‌تواند از عبور و ترانزیت کالا از خطوط ریلی و جاده‌ای خود درآمد سرشاری داشته باشد.[۱]

راه‌گذر شمال - جنوبویرایش

موافقتنامهٔ راه‌گذر حمل‌ونقل بین‌المللی شمال - جنوب در شهریور ماه ۱۳۷۹ ه‍.ش در سن پترزبورگ به امضای وزیران حمل‌ونقل سه کشور ایران، هند و روسیه رسید.

راه‌گذر شمال - جنوب مهم‌ترین حلقهٔ تجارت بین آسیا و اروپا می‌باشد که در مقایسه با مسیرهای سنتی از نظر مسافت و زمان تا ۴۰ درصد کوتاه‌تر و از نظر هزینه تا ۳۰ درصد ارزان‌تر می‌باشد. راه‌گذر شمال – جنوب یکی از مسیرهای مهم ترانزیتی در آسیای میانه است و کشورهای در مسیر این راه‌گذر هر یک با تشکیل اتحادیه و انعقاد قراردادهای همکاری در رقابتی همه‌جانبه به توسعه و تجهیز بنادر، جاده‌ها، ترمینال و مسیرهای ریلی خود می‌پردازند.

راه‌گذر شمال – جنوب (NOSTRAC) در سال ۱۹۹۳ متعاقب برگزاری اجلاس کمیسیون اروپا وزیران حمل‌ونقل کشورهای عضو، علاوه‌بر راه‌گذرهای شمالی، مرکزی و جنوبی شاهراه ترانزیتی موسوم به راه‌گذر ترانزیتی شمال – جنوب (NOSTRAC) را معرفی کرده و به تصویب رساندند.

 
دریای اریترا+ پرشن دریا+ دریای کاسپی

این راه‌گذر ارتباط ترانزیتی کشورهای شمال اروپا و روسیه از طریق ایران و دریای خزر به کشورهای حوزهٔ اقیانوس هند، خلیج فارس و جنوب آسیا برقرار می‌سازد. در این میان اتصال خلیج عمان و بندر چابهار در ساحل شرق دریای مکران یا دریای عرب به عنوان بندری استراتژیک به این راه‌گذر در مبادلهٔ کالا به شرق کشور و همسایه‌های شرقی و آسیای میانه نقش مهمی ایفاد خواهد کرد.

در صورت فعال‌شدن تمام حلقه‌های این زنجیره، انتقال کانتینر از بندر بمبئی به مسکو حدود یک ماه زمان نیاز دارد در حالی که ترانزیت کانتینری مشابه از طریق دریای بالتیک افزایش ۲۰ درصدی هزینهٔ حمل‌ونقل را در پی دارد.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • "Iran, Azerbaijan agree to boost trade ties between ports". Mehr News Agency (به انگلیسی). Retrieved 2018-11-24.
  • Goel, Avijit (2018-04-10). "India & Azerbaijan: Trade realism & romanticism". ORF (به انگلیسی). Retrieved 2018-11-24.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
  • Sputnik (2018-03-01). "Pakistan Considering Joining North-South Transport Corridor Project - Ambassador". Sputnik International (به انگلیسی). Retrieved 2018-11-24.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
  • وب سایت رسمی راه‌گذر شمال جنوب ایران [۲] بایگانی‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۲۱ توسط Wayback Machine
  • اهمیت مسیرهای مواصلاتی ایران برای شبه قاره هند و اوراسیا [۳]-
  • همشهری مسیرهای مواصلاتی و راه‌گذرهای ایران [۴]
  • راه‌گذر شمال- جنوب ۵۰۰۰ کیلومتر نزدیکتر ۳۰ درصد ارزانتر
  • روزنامه 'هندو' - بررسی استراتژیک Strategic Review
  • ایران هرگاه صلاح بداند می‌تواند یادداشت تفاهم [۵]