پوشینه

(تغییرمسیر از کپسول (باکتری))

کپسول (به انگلیسی: capsule) یا پوشینه در میکروب شناسی در این مورد به کار می‌رود : پوشش لعاب‌مانند معمولاً از جنس پلی‌ساکارید که لایه‌ای محافظ به دور برخی باکتریها می‌سازد مانند پنوموکوک و باسیلوس آنتراسیس .

کپسول باعث مقاومت باکتری به محیط اطراف می‌شود و برخی از آنتی بیوتیکها با تخریب کپسول باکتری آن را از بین می‌برند .
Bacterial Capsule کپسول باعث مقاومت باکتری به محیط اطراف می‌شود و برخی از آنتی بیوتیکها مانند پنی سیلین با تخریب کپسول باکتری آن را از بین می‌برند .

کپسول باعث مقاومت باکتری به محیط اطراف می‌شود و برخی از آنتی بیوتیکها مانند پنی سیلین با تخریب کپسول باکتری آن را از بین می‌برند .

کپسول باکتریها اغلب در بیماریزایی آنها نقش دارد و آنتی بادی علیه آن می‌تواند ایمنی زا باشد.


جنس کپسول باکتریویرایش

کپسول در باکتری های مختلف جنس های متفاوتی از خود نشان می دهد مانند : کپسولی از جنس قند یا کپسولی از جنس پروتئین و یا کپسولی از جنس گلیکو پروتئین است . کپسول حدوداً دارای قطری به اندازه 20 نانومتر است ولی در بعضی از باکتری ها قطر کپسول به 15 تا 18 نانومتر کاهش می یابد که میکرو کپسول نام دارد و در برخی از باکتری ها دارای قطری کمتر از 15 نانومتر است که به دو صورت نمایان می شوند : 1- گلیکو کالیکس که جنس آن از گلیکو پروتئین است . 2- لایه s که جنس آن از پروتئین است . گلیکو کالیکس و لایهs چسبندگی بیشتری نسبت به کپسول از خود نشان می دهند .کپسول ماده ای لزج است که اندازه آن به محیط کشت میکروبی بستگی دارد. باکتری های بیماری زا در بین باکتری های تولید کننده کپسول , کپسول های بزرگتری دارند. جنس کپسول از پلی ساکارید است که در آب محلول و به صورت غیر یونی است. کپسول به عنوان یک سد اسمزی بین باکتری و محیط اطراف خود عمل می کند و در واقع نقش حفاظتی دارد . همچنین کپسول تحت عنوان مخزن ذخیره مواد غذایی یا دفع مواد زاید عمل می کند.

وظایف کپسول باکتریویرایش

از وظایف مهم کپسول می توان : 1- ساختار ضد فاگوسیتوزی آن را نام برد , ولی اگر آنتی بادی ضد کپسولی پوشانده شوند ، این خاصیت را از دست می دهد . 2- کپسول , در تهاجم باکتری های پاتوژن نقش دارد . 3- به علت اینکه بار کپسول های قندی منفی است و مقدار بار لکوسیت های بدن منفی است می توان نتیجه گرفت که این دو نسبت به هم خاصیت دافعه دارند. 4- خاصیت و تنوع آنتی ژنیک دارد و نام آنتی ژن آن k است. 5- نقش چسبندگی دارد.

کپسول باکتری و بیماریویرایش

در تعدادی از باکتری های بیماری زا , وجود کپسول به شدت بیماری زایی و عفونت زایی را افزایش می دهد و حتی ممکن است این بیماری زایی به علت وجود کپسول باشد به عنوان مثال : در استرپتوکوکوس پنومونیا اگر توانایی تولید کپسول در باکتری از بین رود ، این باکتری غیر بیماری زا می شود . یک نوع بیماری وجود دارد به نام شدینگ کپسولی که توسط کپسول باکتری ، فرد مبتلا می شود . به این صورت که در هنگام حمله لکوسیت ها به باکتری , باکتری با حرکتی هوشمندانه کپسول خود را از دیواره جدا می سازد و لکوسیت ها درگیر آن کپسول می شوند و همین برای مهاجرت باکتری به نقاط دیگر برای تقسیم خود و بیماری زایی کافیست .

قدرت بیماری‌زایی پاتوژنها اغلب با تولید کپسول همراه است. باکتریهای کپسول‌دار در محیط جامد ، کلنیهای مخاطی (Mucoid) یا صاف (Smooth) می‌سازند. در مقابل باکتریهای فاقد کپسول کلنیهای خشن (Rough) دارند. اگر باکتری قدرت کپسول‌سازی خودش را از دست بدهد در مقابل قدرت ویرولانس (بیماریزایی) خود را از دست داده و در مقابل دستگاه ایمنی بدن میزبان تاب مقاومت نخواهد داشت.[۱]

جستارهای وابستهویرایش

باکتری

منابعویرایش

  1. Ali Asghar Geraili (۲۰۱۹-۰۸-۰۵). «ساختمان سلولی باکتری ها».
  • واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان وادب فارسی
  • ویکی‌پدیای انگلیسی [۱]