گاستون‌مرغ

سهمگین‌مرغ
محدودهٔ زمانی: پالئوسن تا ائوسن
۵۶ تا ۴۵ میلیون سال پیش
Gastornis, a large flightless bird from the Eocene of Wyoming.jpg
اسکلت سوارشده سهمگین‌مرغ آمریکایی
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرندگان
راسته: سهمگین‌مرغ‌سانان
تیره: گاستون‌مرغان
سرده: گاستون‌مرغ
(هبرت، ۱۸۵۵)
گونه‌ها
  • Gastornis parisiensis
    (هبرت، ۱۸۵۵)
  • Gastornis gigantea
    (کوپه، ۱۸۷۶)
  • Gastornis sarasini
    (شووب، ۱۹۲۹)
  • Gastornis geiselensis
    (فشر، ۱۹۷۸)
  • Gastornis xichuanensis
    (هو، ۱۹۸۰)
  • Gastornis russeli
    (مارتین، ۱۹۹۲)
مترادف
  • Diatryma
    (کوپه، ۱۸۷۶)
  • Barornis
    (مارش، ۱۸۸۴)
  • Omorhamphus
    (سینکلر، ۱۹۲۸)
  • Zhongyuanus
    (هو، ۱۹۸۰)

سهمگین‌مرغ یا گاستورنیس (نام علمی: Gastornis) یک سرده از پرندگان بی‌پرواز منقرض‌شده است که میان دورهای پالئوسن و ائوسن در اوراسیا و آمریکای شمالی زندگی می‌کرد. از این سرده تا کنون ۳ تا ۴ گونه در کشورهای منطقه اروپای غربی (آلمان، فرانسه، بلژیک و انگلستان) کشف شده‌است. یک گونه نیز از آمریکای شمالی شناسایی‌شده که پیشتر به عنوان یک سرده جدا با نام دیاتریما طبقه‌بندی می‌شد. بقایای یک گونه چینی نیز که پیشتر یک سرده متفاوت در نظر گرفته می‌شد شناسایی شده‌است. سهمگین‌مرغ یک پرنده بزرگ و درشت‌اندام محسوب می‌شد که می‌توانست تا ۲ متر قد داشته باشد.

رژیم غذایی

 
انگاشت هنری از پیکر سهمگین‌مرغ و مقایسه اندازه این پرنده با انسان

به طور سنتی گونه‌های سهمگین‌مرغ به عنوان شکارچی پستانداران کوچک شناخته می‌شوند اما پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند که این جانوران به احتمال زیاد گیاه‌خوار بوده‌اند. برای نمونه شکل منقار و پنجه‌های گاستون‌مرغ که برخلاف پرندگان گوشت‌خوار حالت قلاب‌مانند نداشته‌اند. همچنین بررسی ایزوتوپ‌های کلسیم در استخوان‌های سهمگین‌مرغ و مقایسه آن با پرندگان و دایناسورهای گوشت‌خوار منقرض‌شده‌ای همچون تیرانوسور به گیاه‌خوار بودن این پرنده دلالت می‌کنند.

انقراض

به طور سنتی رقابت سهمگین‌مرغ با پستانداران بزرگ به عنوان عامل انقراض آن معرفی می‌شود اما با توجه به این موضوع که سهمگین‌مرغ با برخی پستانداران بزرگ هم‌زیستی داشته است. بنابراین ممکن است این جانور در اثر پیامدهای پدیده حداکثر حرارتی پالئوسن-ائوسن از میان رفته باشد.

منابع