گروه ارتش جنوب

گروه ارتش جنوب (به آلمانی: Heeresgruppe Süd) عنوان چهار گروه ارتش نیروی زمینی آلمان در دوره رایش سوم بود که در برهه‌های زمانی متفاوت در طول جنگ جهانی دوم به نبرد پرداختند.

گروه ارتش جنوب
Heeresgruppe Süd
XXXXX
Bundesarchiv Bild 183-B24543, Hauptquartier Heeresgruppe Süd, Lagebesprechung.jpg
جلسه توجیهی در مرکز گروه ارتش جنوب در پولتاوا، ۱ ژوئن ۱۹۴۲
کشور آلمان
رستهنیروی زمینی آلمان
نبردهاجنگ جهانی دوم:

تشکیلویرایش

یگانی تحت عنوان «گروه ارتش جنوب» در مجموع چهار مرتبه در برهه‌های زمانی مختلف تشکیل گردید. نخستین بار ۱ سپتامبر سال ۱۹۳۹ از قرارگاه ارتش دوازدهم به منظور ایجاد گروه ارتش جنوب استفاده شد. در این زمان این گروه ارتش شامل ارتش‌های هشتم، دهم و چهاردهم بود.[۱]

تاریخچه عملیاتیویرایش

شورویویرایش

گروه ارتش جنوب که در فضای تنگ بین مرداب‌های پریپیات و کوه‌های کارپاتی متمرکز شده بود[۲]، تحت فرماندهی فیلد مارشال گرد فن روندشتت با آغاز عملیات بارباروسا در ۲۲ ژوئن سال ۱۹۴۱[۳]، تهاجم خود به اوکراین را آغاز کرد. شوروی که در طرح‌ریزی دفاعی خود محور اوکراین را محور اصلی تهاجم آلمانی‌ها پیشبینی می‌کرد، بزرگترین تمرکز قوای خود را در این منطقه قرار داده بود. نیروهای ارتش سرخ در این قسمت دست به دفاعی شدید زدند و موظف به اجرای بلافاصله ضد حملات گردیدند. موفقیت اولیه گروه ارتش جنوب را می‌توان در متوقف ساختن و دفع این ضد حملات نیروهای دارای برتری عددی شوروی دید. این نبردهای شدید هر دو طرف را متحمل خسارات و تلفات زیادی کرد. بدین ترتیب، با توجه به این درگیری‌های مرزی در ماه ژوئن، گروه ارتش جنوب از سایر نیروهای آلمانی در پیشروی عقب ماند.[۴] در این شرایط منطقه مردابی پریپیات که بخش جنوبی حوزه عملیاتی نیروهای آلمانی در جبهه شرقی را از بخش جنوبی آن جدا کرده بود، امکان دریافت کمک توسط گروه ارتش جنوب از سایر یگان‌های آلمانی تا پس از ناحیه کیف را از بین برده بود.[۵]

در نهایت روز ۳۰ ژوئن لویو به تصرف نیروهای گروه ارتش جنوب درآمد[۶] و نیروهای شوروی شروع به عقب‌نشینی به سمت خط دفاعی استالین کردند. با این حال با فشار نیروهای زرهی گروه ارتش جنوب برای گشودن راهی در بین مواضع دشمن، با تزلزل خط دفاعی قوای ارتش سرخ، این گروه ارتش ۱۰ ژوئیه موفق شد با شکستن خط دفاعی دشمن راه کیف را در پیش بگیرد.[۷] حضور نیروهای ارتش سرخ در مرداب‌های پریپیات و اراضی شرق آن در جناح شمالی گروه ارتش جنوب، در سه ماهه آغازین خطری جدی نسبت به عملیات‌های این نیرو باقی‌ماند.[۲] آدولف هیتلر تمایلی به تهاجم به کیف نداشت و دستیابی به گذرگاهی بر رود دنیپر را نیز تابع انهدام آرایش‌های بزرگی از نیروهای دشمن در غرب این رود می‌دید. فن روندشتت اطمینان داشت کیف هنگام پیشروی سریع به تصرف درخواهد آمد اما هیتلر تصور می‌کرد چنین کاری نیروهای زرهی را «به شکل غیرلازمی فدا خواهد کرد». او در ادامه خاطر نشان کرد اگر محاصره نیروهای دشمن تا رود بوگ جنوبی محقق نشود، کلیت گروه زرهی ۱ به سمت کیف و رود دنیپر در جنوب شرقی پیشروی خواهد کرد. در همین حال، فن روندشتت عقیده داشت با عقب‌نشینی بسیاری از یگان‌های ارتش سرخ به سمت شرق، دیگر محاصره آن‌ها تا رود بوگ جنوبی عملی نیست و خواهان به محاصره درآوردن آن‌ها در حوالی بیلا تسرکفا در غرب رود دنیپر شد که با رضایت هیتلر مواجه شد. در نهایت به فن کلایست، فرمانده گروه زرهی ۱ توصیه شد در صورتی که حمله او در هماهنگی با ارتش ششم، امکان مناسبی برای تصرف این شهر بدون خطر عقب رانده شدن مهیا کرد، فرمانده محلی مختار است دست به چنین کاری بزند. در نهایت نیروهای شناسایی ۱۳ ژوئیه مشخص کردند که استحکامات و تمرکز قوای دشمن در کیف، هیچ شانسی برای یک حمله غافلگیرانه باقی نگذاشته‌است.[۸]

در سال ۱۹۴۲ و طی عملیات آبی در قفقاز و جنوب روسیه، گروه ارتش جنوب به دو قسمت گروه ارتش آ و گروه ارتش بی تقسیم گشت.

گروه ارتش دن و باقی مانده گروه ارتش ب در فوریه ۱۹۴۳ با هم ترکیب گشتند تا دوباره گروه ارتش جنوب را به وجود آورند. ارتش ششم نیز که در نبرد استالینگراد به شدت آسیب دیده بود، بازسازی گشت و در مارس ۱۹۴۳ به گروه ارتش جنوب پیوست. در ۴ آوریل ۱۹۴۴ گروه ارتش جنوب با عنوان گروه ارتش شمال اوکراین دوباره سازماندهی گشت و تا ۲۸ سپتامبر با همین نام وجود داشت.

در سپتامبر ۱۹۴۴ گروه ارتش جنوب اوکراین نام خود را به گروه ارتش جنوب تغییر داد. در روزهای پایانی جنگ جهانی دوم در اروپا باقی مانده نیروهای گروه ارتش جنوب که در حال عملیات در اتریش و چکسلواکی بودند، نام خود را به گروه ارتش اوستمارک تغییر دادند. این گروه از آخرین یگان‌های بزرگ آلمان بود که تسلیم متفقین گشت.

فرماندهانویرایش

  فرماندهان[۹]  
مرتبه تشکیل تصویر نام درجه آغاز فرماندهی پایان فرماندهی
اول گرت فن روندشتت ارتشبد   ۱ سپتامبر ۱۹۳۹ ۲۶ اکتبر ۱۹۳۹
دوم گرت فن روندشتت فیلدمارشال   ۲۲ ژوئیه ۱۹۴۱ ۱ دسامبر ۱۹۴۱
والتر فن رایشناو فیلدمارشال   ۳ دسامبر ۱۹۴۱ ۱۶ ژانویه ۱۹۴۲
هرمان هوت
(موقت)
ارتشبد   ۱۶ ژانویه ۱۹۴۲ ۱۹ ژانویه ۱۹۴۲
فدر فن بک فیلدمارشال   ۲۰ ژانویه ۱۹۴۲ ۷ ژوئیه ۱۹۴۲
سوم اریش فن مانشتاین فیلدمارشال   ۱۲ فوریه ۱۹۴۳ ۳۱ مارس ۱۹۴۳
چهارم یوهانس فریسنر ارتشبد   سپتامبر ۱۹۴۴ دسامبر ۱۹۴۴
اتو وولر ارتشبد   دسامبر ۱۹۴۴ آوریل ۱۹۴۵
لوتار رندولیک ارتشبد   دسامبر ۱۹۴۴ آوریل ۱۹۴۵
   

منابعویرایش

  1. McCroden & Nutter 2019, p. ۴۴۲.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Kirchubel 2013, p. ۵۱.
  3. Kamenir 2009, p. ۴.
  4. Stahel 2012, p. ۶۷–۶۹.
  5. Anderson, Clark & Walsh 2001, p. ۱۶.
  6. Citino 2007, p. ۳۸.
  7. Stahel 2012, p. ۷۷.
  8. Stahel 2012, p. ۷۷–۸۰.
  9. McCroden & Nutter 2019, p. ۴۴۲ & ۴۴۴.