باز کردن منو اصلی

آب‌سیاه

(تغییرمسیر از گلوکوم)

آب‌سیاه یا گلوکوم (به انگلیسی: glaucoma) اصطلاحی برای توصیف گروهی از اختلالات چشمی با علت‌های متفاوت ولی اثری بالینی و مشترک بر روی چشم و عصب بینایی و وابسته به فشار داخل چشمی است.[۱]

آب سیاه
Acute angle closure glaucoma.JPG
گلوکوم حاد زاویه بسته در چشم راست. به متوسط تفاوت اندازه‌ی مردمک دو چشم و قرمزی غیریکنواخت ملتحمه در چشم راست شخص نگاه کنید.
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
تخصصچشم‌پزشکی
آی‌سی‌دی-۱۰H40-H42
آی‌سی‌دی-9-CM365
دادگان بیماری‌ها5226
ئی‌مدیسینoph/۵۷۸
سمپD005901

این مشکل می‌تواند به بینایی چشم آسیب برساند که غیرقابل برگشت است و در صورت عدم معالجه سبب کوری می‌شود. به زبانی ساده علت آن افزایش شدید فشار زلالیه یا همان ماده درون چشم است.[۲] به‌طور کلی اشکال در خروج این مایع از منافذ بسیار کوچکی در پیرامون عنبیه (دایره رنگی چشم) است. در برخی موارد به‌طور مادرزادی منافذ تنگ هستند. در موارد دیگر جلو آمدن عنبیه یا مسدود شدن این منافذ با رنگدانه‌های عنبیه یا یاخته‌های خون پس از خونریزی داخل چشم مسیر تخلیه مایع داخل چشم تقریباً مسدود می‌شود.

گلوکوم را به عنوان دزد بینایی می‌شناسند زیرا بدون علائم است و شخص در طول عمر خود از آن آگاه نمی‌شود.[۳][۴]

انواعویرایش

این بیماری دارای انواع زیر است:

  • گلوکوما زاویه باز: حدود ۹۰درصد موارد گلوکوم در ایالات متحده است. نشانه و علائم ناگهانی و حاد ندارد و بدون درد است. تنها علائم به تدریج پیشرونده در آن، کاهش میدان بینایی و تغییرات عصب بینایی است.
  • گلوکوما زاویه بسته: کمتر از ۱۰درصد موارد گلوکوم در ایالات متحده، اما بیش از نیمی از موارد گلوکوم در کشورهای دیگر به ویژه کشورهای آسیایی است. حدود ده درصد از بیماران زاویه بسته با حملات و بحران حاد ازجمله درد ناگهانی چشم، دیدن هاله در اطراف چراغ‌ها، قرمزی چشم، فشار داخل چشم بسیار بالا (بیش‌از ۳۰ میلی‌متر جیوه)، تهوع و استفراغ، کاهش ناگهانی دید و مردمک گشاد شده همراه است. همچنین در برخی موارد مردمک بیضی شکل دیده می‌شود. گلوکوما زاویه بسته، یک موقعیت اورژانس است.

علایم شایعویرایش

 
میدان دید در یک فرد سالم
 
میدان دید در یک فرد مبتلا به گلوکوم پیشرفته

وقتی علایم زیر در فردی وجود داشته باشند احتمال وجود بیماری آب سیاه مزمن چشم وجود خواهد داشت. علائمی چون تغییر مداوم نمره عدسی عینک، سردرد خفیف یا اختلالات مبهم بینایی یا عدم توانایی در تطبیق بینایی از روشنایی به تاریکی.

مراحل اولیه:

  • از دست رفتن دید محیطی در نواحی کوچک از میدان دید
  • تاری دیدی در یک طرف در سمت بینی میدان دید

مراحل پیشرفته:

  • بزرگ‌تر شدن نواحی از دست رفتن دید، معمولاً در هر دو چشم
  • سفت شدن کره چشم
  • وجود نقاط کور در میدان دید
  • نامناسب بودن دید در شب

عللویرایش

علایم در اثر تجمع مایع و افزایش فشار درون چشم و در نتیجه آسیب رسیدن به رشته‌های عصب چشمی به وجود می‌آیند اما در برخی از گروه‌های جمعیتی، تنها ۵۰ درصد از افراد مبتلا به گلوکوم زاویه باز اولیه دارای فشار چشم بالا هستند.[۵]

پیشگیریویرایش

تمامی افراد باید از چشم پزشک خود بخواهند تا در هر بار معاینه چشم، فشار چشم را نیز اندازه بگیرد و پس از ۴۰ سالگی باید حداقل سالی یک بار معاینه چشم انجام شود. در صورت بروز هرگونه تغییر در بینایی باید به چشم‌پزشک مراجعه شود.

معاینات چشم از جمله آزمون میدان دید، تونومتری یا فشارسنجی (اندازه‌گیری فشار درون کره چشم) و افتالموسکوپی (مشاهدهٔ پشت چشم).

یوگا به عنوان ورزشی که گفته می‌شود بدن را با ذهن و تنفس هماهنگ می‌کند، طرفدارانی دارد اما نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که برخی حرکات آن موجب افزایش فشار چشم می‌شود و برای مبتلایان به گلوکوم (آب سیاه) خطرناک است.[۷]

عواقب مورد انتظارویرایش

درمان آب سیاه چشم تا آخر عمر باید ادامه یابد. اگر آب سیاه به موقع تحت درمان قرار گیرد، اشکال دایمی در بینایی به وجود نمی‌آید. توجه داشته باشید که در این بیماری دید مرکزی تا مرحله آخر بیماری وجود خواهد داشت و هیچگونه اختلالی در دید مرکزی ایجاد نخواهد شد.

درمانویرایش

این بیماری را نمی‌توان درمان قطعی کرد، اما علایم آن را می‌توان کنترل نمود. در اکثر اوقات می‌توان فشار چشم را با دارو تا حدی پایین آورد که از آسیب به عصب چشمی و از دست دادن احتمالی بینایی در آینده جلوگیری شود. مهارکننده‌های آنزیم کربنیک آنهیدراز مانند دورزولامید به تنهایی یا به‌همراه داروهای مسدد گیرنده بتاآدرنرژیک برای کاهش فشار داخل چشم به کار می‌روند.

داروهای ادرارآور (دیورتیک) برای کاهش تولید و در نتیجه کاهش تجمع مایع در چشم استفاده می‌شوند. در صورتی که با قطره‌های چشمی نتوان بیماری را کنترل نمود، می‌توان از جراحی با لیزر کمک گرفت.

منابعویرایش

  1. Casson, Robert J; Chidlow, Glyn; Wood, John PM; Crowston, Jonathan G; Goldberg, Ivan (2012). "Definition of glaucoma: Clinical and experimental concepts". Clinical & Experimental Ophthalmology. 40 (4): 341–9. doi:10.1111/j.1442-9071.2012.02773.x. PMID 22356435.
  2. Rhee, Douglas J. (August 2014). Porter, Robert S.; Kaplan, Justin L., eds. "Glaucoma". The Merck Manual Home Health Handbook. Retrieved 12 July 2014.
  3. Kingman, Sharon (2004). "Glaucoma is second leading cause of blindness globally". Bulletin of the World Health Organization. 82 (11): 887–8. PMC 2623060. PMID 15640929.
  4. Resnikoff, Serge; Pascolini, Donatella; Etya'Ale, Daniel; Kocur, Ivo; Pararajasegaram, Ramachandra; Pokharel, Gopal P.; Mariotti, Silvio P. (2004). "Global data on visual impairment in the year 2002". Bulletin of the World Health Organization. 82 (11): 844–51. PMC 2623053. PMID 15640920.
  5. Sommer A, Tielsch JM, Katz J; et al. (August 1991). "Relationship between intraocular pressure and primary open angle glaucoma among white and black Americans. The Baltimore Eye Survey". Arch Ophthalmol. 109 (8): 1090–5. doi:10.1001/archopht.1991.01080080050026. PMID 1867550.
  6. (منبع: به گزارش خبرگزاری مهر طبق مطالعه دانشگاه هوکایدو ژاپن- سرسپرست تحقیق: یاسوهیروشین می)
  7. برخی حرکات یوگا برای مبتلایان به گلوکوم خطرناک است . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]

پیوند به بیرونویرایش