اصطلاح‌نامه

(تغییرمسیر از گنج‌واژه)

اصطلاح‌نامه[۱] (به انگلیسی: thesaurus) یک اثر مرجع است که واژه‌ها را بر اساس مشابهت معنایی (شامل مترادف‌ها و گاهی متضادها) گروه‌بندی می‌کند، برخلاف فرهنگ لغت یا واژه‌نامه که تعاریف واژه‌ها را ارائه می‌دهد و آنها را عموماً بر اساس نظم الفبایی فهرست می‌کند. هدف اصلی چنین آثاری برای کاربران، یافتن واژه یا واژه‌هایی است که به مناسب‌ترین شکل یک ایده را بیان می‌کنند (به نقل از پیتر مارک روژه، طراح شناخته شده‌ترین اصطلاح‌نامه به زبان انگلیسی).[۲] از دیگر تفاوت های واژه نامه و اصطلاح نامه این است که اصطلاح نامه روابط مابین واژه ها را نشان می دهد ولی واژه نامه فقط فهرستی از واژه ها و تعاریف و معانی آن ها را نشان می دهد

انواع روابط مابین واژه ها در اصطلاح نامه هاویرایش

روابط ترجیحیویرایش

در این حالت واژگان مترادف مانند دو واژه راهبرد و استراتژی که دارای یک مفهوم هستند و این که کدام یک برای بیان مفهوم نسبت به دیگری ترجیح دارد نشان داده می شود

روابط سلسله مراتبیویرایش

در این حالت واژگان اعم و اخص مانند دو واژه وسایل نقلیه و خودرو که نسبت به هم رابطه اعم و اخص دارند نشان داده می شود

روابط همبستگیویرایش

در این حالت واژگانی که به نوعی با یکدیگر ارتباط دارند نشان داده می شوند مانند دو واژه آهن و مس.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «اصطلاح‌نامه» [علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی] هم‌ارزِ «thesaurus»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. دفتر چهارم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۵۹-۱ (ذیل سرواژهٔ اصطلاح‌نامه)
  2. Roget، Peter (۱۸۵۲). Thesaurus of English Language Words and Phrases. صص. https://en٫wikipedia٫org/wiki/Thesaurus#cite_note-Roget-۱.

پیوند به بیرونویرایش