گوتلوب فرگه

ریاضی‌دان ، فیلسوف آلمانی و منطق دان


فریدریش لودویگ گوتلوب فرگه (آلمانی: Friedrich Ludwig Gottlob Frege; زادهٔ ۱۸۴۸ – درگذشتهٔ ۱۹۲۵) ریاضی‌دان، منطق‌دان و فیلسوف برجستهٔ آلمانی در اواخر سدهٔ نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی است.

فریدریش لودویگ گوتلوب فرگه
زادهٔ۸ نوامبر ۱۸۴۸
ویسمار
درگذشت۲۶ ژوئیهٔ ۱۹۲۵ (۷۶ سال)
Bad Kleinen
ملیت آلمان
شناخته‌شده برایپایه گذار منطق مدرن امیخته به ریاضی
پیشینه علمی
شاخه(ها)ریاضی، فلسفه، منطق

دستگاه صوری او، در واقع، عبارت بود از حساب محمولات برای نمایش منطق تفکّر و استنباط (Inference)، و فرگه با ایجاد این نظام صوری سهم به‌سزایی در بنیان‌گذاری منطق نوین دارد.

زندگی‌نامه ویرایش

در بارهٔ زندگی شخصی وی یافته‌های زیادی در دسترس نیست. گفته شده که زندگانی وی آکنده از مصیبت بوده‌است. او در ۸ نوامبر ۱۸۴۸ در ویسمار در مکلنبورگ-فورپومرن، ناحیه‌ای در شمال آلمان زاده شد.[۱] هجده ساله که بود پدر و در ۳۰ سالگی مادرش را از دست داده‌است. در این که فرزندی داشته یا نه میان محققان اختلاف وجود دارد. باور بر این است که تمام فرزندان وی در جوانی با مرگ هم آغوش شده‌اند و همسرش نیز به مرگی زود هنگام مرده‌است. فرگه در بیشتر زمان عمرش از بیماری رنجور بود. پسر خواندهٔ وی به نام آلفرد پس از مرگش زنده ماند ولی او هم در جنگ کشته شد.[۲]

تحصیلات ویرایش

فرگه در ۲۱ سالگی وارد دانشگاه ینا شد. دو سال بعد به دانشگاه گوتینگن رفت، جایی که وی دکترایش در هندسه را گرفت. وی بلافاصله پس از آن برای گرفتن کرسی تدریس به دانشگاه ینا بازگشت، ولی گرفتن آن پست هیچ حمایت مالی‌ای را برای وی در بر نداشت و ناچار شد از مادرش کمک بگیرد. فرگه در دانشگاه ینا باقی ماند. تا این که به مقام استاد تمام افتخاری در ۱۸۹۶ دست یافت. وی سرانجام در سال ۱۹۱۸ بازنشست شد.[۳]

منطق عینی است ویرایش

مطلب وی به طور کلی از این قرار است: چیزی از چیز دیگری یا لازم می‌آید یا نمی‌آید و در هر صورت این اثر یا امر، ارتباطی با روانشناسی آدمی ندارد. به کلی می‌توان گفت منطق ساخته‌ی دستگاه فکری انسان نیست. روابط منطقی کاملاً از ذهن مستقل است، و موجودات می‌توانند این رابطه را کامل درک کنند، ناقص درک کنند و یا اصلاً نادیده بگیرند و یا حالات دیگر. گزاره‌های منطقی حقایقی عینی هستند که ممکن است ما آنها را درک کنیم و یا بلعکس، ولی ارتباطی با وجوه فکر و عقلی بشر ندارد. پیش از این، پرسش فلسفی دکارت که "من چه می‌توانم بدانم؟" در فلسفه غربی ریشه کرده بود بدین صورت که معرفت‌شناسی عامل اصلی شناخت و فهم ما از جهان معرفی می‌شد و اینگونه فکر می‌کردند که :<موضوع عمده تحقیق در ذهن افراد می‌گذرد>.در صورتی که فرگه این سخن را قبول نکرد و گفت فلسفه باید بر پایه منطق باشد.


منابع ویرایش

  1. David Bell, Frege,p.514. in concise encyclopedia of philosophy of languge,e.d by Lamarque.1997.Pergamon
  2. جوزف سالرنو، گوتلوب فرگه، ترجم محمد سعیدی مهر،1389ش، ص1-2
  3. David Bell, Frege,p.515. in concise encyclopedia of philosophy of languge,e.d by Lamarque.1997.Pergamon