گویش هزارگی

گویشی از زبان فارسی

هزارگی (به گویش هزارگی: آزرگی "Azargi") گویشی از زبان فارسی افغانستان است که بیشتر مردمان هزاره به این گویش صحبت می‌کنند.[۵][۶]

هزارگی
Hazaragi.png
زبان بومی درهزاره جات[۱] افغانستان
 ایران
 پاکستان
 تاجیکستان
قومیتمردمان هزاره
شمار گویشوران
١٢ میلیون (نامعین)  (بدون تاریخ)۲۰۱۵
الفبای فارسی, الفبای لاتین[۲][۳]
کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹haz
گلاتولوگhaza1239[۴]

تعدادی واژه‌های ترکی، مغولی و اوستایی در این گویش موجود است. به عقیده برخی، واژه‌های ترکی و مغولی حدود ۲۰ درصد از واژگان این گویش را تشکیل می‌دهد.[۷]گویش هزارگی برخی از ویژگی‌های دستوری فارسی سدهٔ چهارم و پنجم هجری، را در خود حفظ کرده‌است.[۸]در گویش هزارگی دو حرف «د» و «ت» غلیظ نیز وجود دارد که تلفظ‌شان نزدیک به تلفظ آن حروف در زبان‌های اردو و پشتو است.[۹]

گویش هزارگی از گونهٔ فارسی غزنه و خراسان خاوری ریشه گرفته‌است.[۱۰]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Emadi, Hafizullah (2005). Culture and Customs of Afghanistan. ISBN 9780313330896.
  2. https://www.omniglot.com/writing/hazaragi.htm
  3. https://glottolog.org/resource/reference/id/58210
  4. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Hazaragi". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  5. A. Pisowicz, Origins of the New and Middle Persian phonological systems (Cracow 1985), p. 112-114, 117.
  6. Elphinstone, Mountstuart (Kingdom of Caubul) with a new introduction by Sir Olaf Caroe, London and New York, Oxford University press, 1972.
  7. خاوری، محمد جواد، امثال و حِکم مردم هزاره، مشهد: نشر عرفان، ۱۳۸۰، ص۱۶.
  8. همان. ص ۱۷.
  9. همان، ص۲۰.
  10. ابوبکر گروس، نسرین، قدم‌های آشتی و مسئولیت ما افغان‌ها، [بدون محل انتشار و ناشر]: سال ۲۰۰۰. ص۴۹.