باز کردن منو اصلی

گویش کلیمیان کاشان گویشی از زبان‌های ایران مرکزی است که توسط کلیمیان کاشان در مرکز ایران صحبت می‌شود. این گویش، گویش کهن مردم این شهر بوده‌است و امروزه میان نسل مسن‌تر مهاجران کلیمی در مناطقی چون اسرائیل و آمریکای شمالی زنده مانده‌است. با این حال، در روستاهای ناحیه کاشان گویشی مشابه توسط مسلمانان استفاده می‌شود که گویش کلیمیان شهر کاشان در مواردی همچون واژگان و صرف و نحو با گویش روستایی ناحیه کاشمان تفاوت دارد به شکلی که در این موارد تأثیرپذیری بیشتری از پارسی نشان می‌دهد و جز این، گویش کلیمیان کاشان شباهت بیشتری به گویش‌های کلیمیان شهرهای دیگر، به خصوص اصفهان، دارد.

محتویات

واج‌شناسیویرایش

واج‌های این گویش مشابی پارسی مدرن است.

شناسهویرایش

مضارع اخباری اول شخص مفرد دوم شخص مفرد سوم شخص مفرد اول شخص جمع دوم شخص جمع سوم شخص جمع
شناسه ـُم /om/, ان /ɒn/ ـِه /e/ و /u/ یم /im/ ید /id/ ـِند /end/

ضمائر شخصیویرایش

ضمائر شخصی منفصلویرایش

  • مو(ن) /mu/ / /mu/
  • تو /tu/
  • اُوی /ovi/ / اِوی /evi/
  • هاما /hɒmɒ/
  • شوما /ʃumɒ/ / شِما /ʃemɒ/
  • ایاها /iɒhɒ/ / (او)یاها /jɒhɒ/ ,/ujɒhɒ/

ضمائر شخصی متصلویرایش

مضارع اخباری اول شخص مفرد دوم شخص مفرد سوم شخص مفرد اول شخص جمع دوم شخص جمع سوم شخص جمع
شناسه م /m/ د /d/ ش /ʃ/ مون /mun/ دون /dun/ شون /ʃun/

نمونه واژه‌هاویرایش

  • زون /zun/ («دان»، «بن مضاع فعلی به معنی دانستن»)
  • زوماد /zumɒd̪/ («داماد»)
  • اِسبِه /esbe/ («سگ»)
  • پور /puɾ/ («پسر»)
  • آویر /ɒviɾ/ («باردار»)
  • بِر /beɾ/ («در»، «درب»)
  • اَبی abē («باز، دوباره»، «دیگر»)
  • یِدا /jed̪ɒ/ («جدا»)
  • یا /jɒ/ («جا»)
  • وایوز /vɒ-juz/ («بن مضارع فعلی به معنی جستجو کردن، جستن»)
  • جَن /dʒæn/ («زن»)
  • جَنده /dʒænd̪e/ («زنده»)
  • روج /rudʒ/ («روز»)
  • سوج /sudʒ/ («سوز»، «بن مضارع فعلی به معنی سوختن»)
  • پِج /pedʒ/ («پز»، «بن مضارع فعلی به معنی پختن»)
  • واج /vɒdʒ/ («گو»، «بن مضارع فعلی به معنی گفتن»)
  • واجار /vɒdʒɒɾ/ («بازار»)

منابعویرایش

  • Habib Borjian (May 1, 2012). "KASHAN ix. THE MEDIAN DIALECTS OF KASHAN (2) URBAN JEWISH DIALECT". [[دانشنامه ایرانیکا|Encyclopædia Iranica]]. XVI. Bibliotheca Persica Press. ISBN 9781934283332. Retrieved May 14, 2012. URL–wikilink conflict (help)

پیوند به بیرونویرایش