تنها نمونه از زبان یاسی (نسخهٔ چاپی از موزهٔ یاس‌برنی)

گویش یاسی (به مجاری: jász)(به انگلیسی: Jassic) گویشی از زبان ایرانی آسی است و توسط قومی کوچ‌گرد که در سده سیزدهم میلادی در مجارستان ساکن شدند صحبت می‌شد. یاسی‌ها از اقوام ایرانی‌تبار سکا بودند که به خاطر حملات پی‌درپی مغول‌ها و تاتارها به همراه کومان‌ها به سوی مجارستان کوچیدند.

تاریخچه مهاجرتویرایش

شاه مجارستان، بلای چهارم یاسی‌ها را پذیرفت تا به او در برابر یورش‌های مغول و تاتار یاری برسانند، اما پس از ورود آن‌ها به مجارستان، روابط میان اشرافیان مجار و قبایل یاسی-کومان رو به تیرگی نهاد و این قبایل سرزمین مجار را ترک کردند. پس از پایان اشغال این نواحی از سوی مغول و تاتارها، یاسی‌ها و کومان‌ها هم به این سرزمین بازگشتند و در دشت‌های مرکزی مجارستان نشیمن گزیدند و پیشه اصلی آن‌ها در آغاز دام‌پروری بود. در خلال دو سده پس از آن، یاسی‌ها و کومان‌ها کاملاً در میان مردم مجار حل شدند و زبانشان نیز از میان رفت اما یک هویت یاسی در میان آن‌ها زنده ماند و تا سال ۱۸۷۶ نیز منطقه خودمختار خود را داشتند. ده‌ها سکونتگاه در مجارستان مرکزی هنوز هم نام یاس را بر خود دارد برای نمونه: یاس‌برنی، یاس‌آرُک‌سالاش، یاس‌فِنی‌سارو ویاس‌آلشوسنت‌دیوردی و شهر یاش در رومانی.

نمونه زبانویرایش

تنها سند از گویش یاسی در دهه ۱۹۵۰ در سازمان اسناد ملی مجارستان یافت شد که یک صفحه شامل ۳۴ واژه از فراورده‌های کشاورزی و دام‌ها داست و احتمالاً برای مقاصد مالی و بازرگانی تهیه شده‌بوده‌است. واژه‌نامهٔ کوچکی از گویش یاسی توسط تطبیق با واژگان هم‌ریشه در گویش دیگورون زبان آسی بازسازی شده‌است.[۱]

خواهرخواندگیویرایش

در هشتم آذرماه سال ۱۳۸۶ رئیس و اعضای شورای شهر یاس‌برنی در دیداری که از مجتمع علوم دانشگاه یزد داشتند، درخواست خواهرخواندگی این دو شهر را دادند که این امر انجام شد و این دو شهر هم‌اینک خواهرخوانده هستند. این دو شهر رابطهٔ تاریخی مستقیمی با هم ندارند، اما ریشه‌های باستانی، مردمانش را به یکدیگر ارتباط می‌دهد و از طرفی تلفظ آنها نیز شبیه است.[۲]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. "JÁSZ NYELVEMLÉK (زبان‌های یاسی)" (به مجاری). Archived from the original on 14 December 2018.
  2. روابط عمومی دانشگاه یزد. اعضای شورای شهر یاسبرین در دانشگاه یزد. بایگانی‌شده در ۵ دسامبر ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine شنبه ۱۰ آذر ۱۳۸۶. بازدید: نوامبر ۲۰۱۱.