یعقوب پسر حلفا که گاهی نیز یعقوب کوچک تر (James the Less) یا یعقوب جوان تر نامیده می‌شود یکی از حواریون مسیح است[۱][۲][۳].

یعقوب پسر حلفا
مجسمهٔ یعقوب در بازیلیکای قصر مافرا، پرتغال
حواری
زادهٔحدود سده اول پیش از میلاد
جلیل، یهودا، امپراتوری روم
درگذشتۀحدود ۶۲ پس از میلاد
اورشلیم، یهودا، امپراتوری روم یا آیگیپتوس (مصر)
تکریم‌شده درکلیسای کاتولیک، عشای آنگلیکان، کلیسای ارتدکس شرقی
بزرگداشت۱ مه (عشای آنگلیکان)،
۳ مه (کلیسای کاتولیک رومی)،
۹ اکتبر (کلیسای ارتدکس شرقی)
یک نقاشی متعلق به دوره قرون وسطی با موضوع شهادت یعقوب عادل

باید توجه داشت که یعقوب یکی از نام‌های متداول بین یهودیان در زمان عیسی‌مسیح بود. در کتاب عهدجدید سه شخصیت تأثیرگذار با نام یعقوب نام برده شده اند[۴]:

  • یعقوب زبدی (ملقب به یعقوب بزرگ - James the Great)- یکی از دوازده حواری عیسی مسیح
  • یعقوب پسر حلفا (ملقب به یعقوب کوچک - James the Less) - یکی از دوازده حواری عیسی مسیح
  • یعقوب برادر عیسی (ملقب به یعقوب عادل - James the Just)[۵] - نگارندۀ رسالۀ یعقوب در عهدجدید؛ قابل توجه اینکه، در سنّت مسیحی، "برادر عیسی" صرفاً یک عنوان است و نه به معنی فرزند مریم، مادر عیسی و برادر تَنی عیسی مسیح. برادر در ادبیات فرهنگی سامی، در معناهای مختلفی چون برادر خوانده (برادر ناتَنی) و یا خویشان و بستگان نزدیک یا حتی دور باشد[۶]. به طور مثال، ابراهیم برادزادۀ خود یعنی لوط را، برادر خود می‌خواند[۷].

همچنین بخوانید: یعقوب، برادر عیسی

یادکردها در عهد جدید

ویرایش

نام یعقوب پسر حلفا در عهد جدید آمده‌است:

  • متی باب ۱۰ آیه ۳
  • مرقس باب ۳ آیه ۱۸
  • لوقا باب ۶ آیات ۱۲–۱۶
  • اعمال رسولان باب ۱ آیه ۱۳.
  • رساله‌‌ای منسوب به او در مجموعه کتب عهدجدید (رساله یعقوب)؛ این البته در صورتی صحیح است که یعقوب برادر عیسی (یعقوب عادل) همان یعقوب پسر حلفا (ملقب به یعقوب کوچک‌تر) باشد.

به علت وجود دو یعقوب در میان حواریون یعنی یعقوب پسر حلفا و یعقوب پسر زبدی. معمولاً یعقوب پسر حلفا را یعقوب کوچک‌تر یا جوان‌تر، و یعقوب پسر زبدی را یعقوب بزرگ می‌نامند.

این احتمال وجود دارد، که یعقوب پسر حلفا (یعقوب کوچک‌تر) و یعقوب برادر عیسی (یعقوب عادل) دو شخص متفاوت باشند. احتمال دیگر این است که "یعقوب پسر حلفا" و "یعقوب عادل" در واقع دو نام برای به یک شخص اشاره داشته باشند که یکی از دوازده حواری عیسی‌مسیح بود و در عهدجدید با دو نام/عنوان مختلف معرفی شده است. اما نظر قطعی‌ای در این زمینه وجود ندارد و کلیسای کاتولیک و همچنین محققان نظر قطعی‌ای در این زمینه ارائه نداده‌اند و جای تحقیق و بررسی در این باره باز است[۸].

نظریات دربارهٔ او

ویرایش

ناصریان و ابیونی‌ها عموماً مسیحیانی بودند که ادعا می‌کردند که تحت رهبری یعقوب عادل بوده اند. ناصریان و ابیونی ها یعقوب پسر حلفا (البته در صورتی که یعقوب پسر حلفا، همان یعقوب عادل باشد) را با احترامی ویژه یاد می‌کرده‌اند و این را در کتاب‌های انجیل ناصریان و انجیل ابیونی‌ها و انجیل عبرانیان می‌توان فهمید.[۹]

نامه یعقوب که جزو کتاب‌مقدس مسیحی است، منسوب به یعقوب عادل است[۱۰] و خطاب به یهودیان تازه مسیحی شده‌ است. این رساله تأکید ویژه‌ای بر "اهمیّت اعمال نیک" دارد و به مخاطب مسیحی خود این مطلب را بیان می‌کند، که "نداشتن اعمال نیک" نشان‌دهندۀ نداشتن ایمان مسیحی است[۸].

در نگاه سطحی به رسالۀ یعقوب (منسوب به یعقوب، برادر عیسی‌مسیح) و رساله‌های پولس، این طور به نظر می‌رسد که تعالیم این دو رسول مسیحی در خصوص "رستگاری" در تقابل با هم ایستاده باشند، حال آنکه هر دوی این رساله‌ها در عهدجدید و بخشی از کتاب‌مقدس مسیحی هستند. این امر نشان‌دهندۀ این حقیقت است که مسیحیان متوجه این موضوع بوده‌اند، که آموزه‌های رسالۀ یعقوب و رساله‌های پولس با هم سازگاری داشته و مکمّل هم هستند[۸]. به عبارت دیگر و خلاصه[۱۱]:

  • رساله های پولس: رستگاری انسان و مشمولِ نجاتِ خداوند شدن، فقط و فقط به وسیلۀ ایمان به "محبت خدا" به دست می‌آید[۱۲]. اما این به این معنی نیست که انسان دارای رستگاری، نیازی به اعمال نیک ندارد، چرا که در رساله‌های پولس به صراحت و بارها به انجام دادن اعمال نیک و دوری از اعمال گناه‌آلود تاکید شده است[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷]. در واقع آنجایی که رساله‌های پولس از "ایمان به عنوان تنها راه نجات" یاد کرده‌اند، به "عامل رستگاری" اشاره دارند و نه "علائم و نشانه‌های یک شخص نجات یافته".
  • رسالۀ یعقوب: انسانی که نجات و رستگاری الهی شامل حال او شده، باید این رستگاری را در اعمال خود نیز نشان دهد؛ و فقط ایمان داشتن به خدای یگانه، بدون انجام دادن عمل نیک، نشان‌دهندۀ این موضوع است که او دارای نجات الهی و رستگاری نیست[۱۸] بلکه ایمان او یک ایمان مُرده است[۱۹]. در واقع آن جایی که رسالۀ یعقوب از "اعمال نیک" یاد کرده است، به "علائم و نشانه های یک شخص نجات یافته"اشاره دارند و نه "عامل رستگاری".

و شخص مسیحی حقیقی از جمع این دو آموزه به این نتیجه می‌رسد که: انسان فقط و فقط به وسیلۀ ایمان به خداست که به رستگاری می‌رسد، امّا ایمان او قطعاً اعمال نیک را به عنوان نشانه‌های رستگاری و نجات الهی به دنبال خود خواهد آورد. تنها ایمان به خداست که باعث رستگاری و نجات است، اما ایمان تنها نیست بلکه عمل را به دنبال خواهد آورد [۱۱].

درگذشت

ویرایش

بر اساس آنچه که یوسفیوس و تاریخ نگاران قرن دوم میلادی ارائه کرده‌اند، کمی قبل از سقوط اورشلیم توسط رومیان، در حدود سال‌های ۶۲ تا ۶۹ میلادی «حنانیا» که کاهن اعظم بود به همراه فریسیان و کاتبان، شورای سنهدرین را تشکیل داد و یعقوب «برادر عیسی» را مجبور کرد تا در یکی از سالن‌های اجتماعات هیکل اعلام کند که عیسی، مسیح موعود نیست. اما یعقوب اعلام کرد که عیسی داور این جهان است. پس، او را در سن نود و شش سالگی از بالای برج معبد اورشلیم به پایین پرتاب کردند. آنان در حالی که او برای ایشان طلب بخشش می‌کرد با چوب بر سرش کوبیدند تا جان سپرد، سپس جسدش را با اره تکه‌تکه کردند.[۲۰]

جستارهای وابسته

ویرایش

حواریون

منابع

ویرایش
  1. عهدجدید، انجیل متی، باب 10، آیۀ 1 تا 4.
  2. عهدجدید، انجیل مرقس، باب 3، آیۀ 13 تا 19.
  3. عهدجدید، انجیل لوقا، باب 6، آیۀ 12 تا 16.
  4. «The identity of James».
  5. Ryan Nelson. «Who Was James Son of Alphaeus? The Beginner's Guide».
  6. «The Brethren of the Lord».
  7. عهدقدیم، تورات، بخش پیدایش، باب 13، آیۀ 8.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ Pope Benedict XVI. «James, the Lesser».
  9. واژه‌نامه کلیسای مسیحی آکسفورد، انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۱۹۸۹. ص ۹۵۷ و ۷۲۲
  10. Johnson، Luke Timothy (۱۹۹۶). The Letter of James. New York: Doubleday. ص. ۹۳. شابک ISBN ۹۷۸۰۳۰۰۱۳۹۹۰۷ مقدار |شابک= را بررسی کنید: invalid character (کمک).
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «Justification by Faith and Justification by Works».
  12. عهدجدید، رسالۀ رومیان، باب 3، آیۀ 28.
  13. عهدجدید، رسالۀ اِفسسیان، باب 2، آیۀ 10.
  14. عهدجدید، رسالۀ غلاطیان، باب 5، آیۀ 21.
  15. عهدجدید، رسالۀ اول قرنتیان، باب 6، آیۀ 10.
  16. عهدجدید، رسالۀ تیطوس، باب 1، آیۀ 7.
  17. عهدجدید، رسالۀ رومیان، باب 13، آیۀ 13.
  18. عهدجدید، رسالۀ یعقوب، باب 2، آیۀ 18 و 19 و 22.
  19. عهدجدید، رسالۀ یعقوب، باب 2، آیۀ 17 و 26.
  20. قاموس کتاب مقدس، مستر هاکس، ذیل کلمه یعقوب ص 958