یوروفایتر تایفون

جنگنده چندمنظوره

یوروفایتر تایفون (Eurofighter Typhoon) یک جت جنگنده چندمنظورهٔ دوموتوره با کانارد و بال سه‌گوش است. این هواپیما توسط کنسرسیومی اروپایی متشکل از سه شرکت بی‌ای‌ئی سیستمز، ایرباس و لئوناردو تولید می‌شود. این پروژه توسط نتما (NETMA)، (یوروفایتر ناتو و آژانس مدیریت تورنادو)، به عنوان مشتری اصلی، مدیریت می‌شود.

Eurofighter Typhoon
RAF Eurofighter Typhoon.jpg
یوروفایتر اف۲ نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا
کاربری جنگنده چندمنظوره، جنگنده برتری هوایی
کشور سازنده چندملیتی
تولیدکننده یورو فایتر
نخستین پرواز ۲۷ مارس ۱۹۹۴
معرفی‌شده در ۴ اوت ۲۰۰۳
وضعیت در حال خدمت
کاربر اصلی نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا
نیروی هوایی آلمان
نیروی هوایی ایتالیا
نیروی هوایی اسپانیا
ساخته‌شده ۱۹۹۴-اکنون
تعداد ساخته‌شده ۵۷۱ تا اکتبر ۲۰۲۰[۱]
توسعه‌یافته از British Aerospace EAP
گونه‌ها Eurofighter Typhoon variants
لوگو رسمی یوروفایتر تایفون

طراحی این هواپیما از سال ۱۹۸۳ در پی پروژه مشترک پنج کشور بزرگ اروپای غربی شامل بریتانیا، آلمان غربی، ایتالیا، اسپانیا و فرانسه برای ساخت یک هواپیمای جنگنده آغاز شد و در سال ۱۹۸۶ شرکت هلدینگ یوروفایتر جی‌ام‌بی‌اچ (Eurofighter GmbH) برای انجام این پروژه تشکیل شد.[۲] فرانسه به دلیل اختلاف نظر در مورد نیازهای عملیاتی هواپیما خیلی زود از این پروژه خارج شد و طراحی جنگنده‌ای کاملاً فرانسوی را پی گرفت. نخستین پیش‌نمونه یوروفایتر تایفون در سال ۱۹۹۴ به پرواز درآمد اما پایان جنگ سرد پیشرفت پروژه را به تأخیر انداخت و ورود رسمی این جنگنده به خدمت نظامی تا سال ۲۰۰۳ طول کشید. پروژه فرانسوی‌ها هم به ساخت داسو رافال منتهی شد. رافال نزدیک‌ترین همتای یوروفایتر تایفون، هم از لحاظ ظاهری و هم از لحاظ قابلیت‌های جنگی است و اکنون به مهم‌ترین رقیب یوروفایتر تایفون در بازار صادراتی تبدیل شده‌است.

این هواپیمای تک‌سرنشینه که مدل دوسرنشینه آن هم برای آموزش ساخته می‌شود هم‌اکنون در حال تولید انبوه است و خرید آن تحت سه قرارداد یا رده (Tranche) مجزا صورت می‌گیرد که هر یک برای تولید هواپیمایی با امکانات بهبود یافته هستند. تاکنون این هواپیما در نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، آلمان، ایتالیا، اسپانیا، اتریش، عربستان سعودی و عمان، در حال خدمت است. نیروی هوایی کویت نیز در سال ۲۰۱۸ در قراردادی به ارزش ۸ میلیارد دلار، ۲۸ فروند از این جنگنده را سفارش داده که تا سال ۲۰۲۱، تعداد ۶ فروند از آن را تحویل گرفته. تا سال ۲۰۱۹ مجموعاً ۶۲۳ فروند از این هواپیما تولید، یا ثبت سفارش شده‌است.

تایفون جنگنده‌ای بسیار چالاک است که از توانایی بالایی برای داگ‌فایت و نبردهای هوایی نزدیک، برخوردار است. این هواپیما قابلیت پرواز ابرپیمایشی با سرعت ۱٫۵ ماخ را دارد و با وزن خالی ۱۱ تن قادر به برخاست با وزن ۲۳٫۵ تن است. نمونه‌های تولیدی جدیدتر تایفون به شکل بهتری برای مأموریت‌های ضربتی هوابه‌سطح مجهز شده‌اند و سازگاری بالایی با مهمات و تجهیزات متنوع دارند. یوروفایترهای ایتالیایی و انگلیسی در سال ۲۰۱۱ نخستین پروازهای جنگی خود را در لیبی تجربه کردند. در این جنگ، مسئولیت اصلی دفاع هوایی نیروهای ائتلاف بر عهده یوروفایترها بود. ضمن این‌که مأموریت‌های شناسایی و حمله به زمین نیز به این هواپیماها سپرده شد.

طرح هواپیماویرایش

سازه هوایی و ابزار ناوبریویرایش

 
تایفون نیروی هوایی اسپانیا در حال برخاست
فیلمی از پرواز تایفون

تایفون، سازه‌ای سبک‌وزن (۸۲٪ کامپوزیت شامل ۷۰٪ فیبر کربن + ۱۲٪ شیشه تقویت‌شده) با عمر ۶۰۰۰ ساعت پرواز دارد. این جنگنده با داشتن طراحی ثبات آرام (relaxed stability) دارای مانورپذیری خوبی در سرعت‌های بالا یا پایین است. سیستم پرواز با سیم طراحی شده برای این هواپیما را بدون نیاز به مراقبت خوانده‌اند چرا که امکان انجام مانورهای خارج از توان هواپیما را به خلبان نمی‌دهد.

کنترل گردش توسط فلپرون‌های بال انجام می‌شود. کنترل استقرار (Pitch) با فلپرون‌ها و فورپلن‌ها انجام می‌شود. کنترل انحراف هم با رادِر انجام می‌شود. کنترل این اجزا با دو سیستم مستقل هیدرولیک است که مسئولیت اجزای دیگری همچون شیشه کابین، ترمز را نیز دارد. هر سیستم هیدرولیک با جعبه‌دنده موتور نیرویی باد قدرت ۴۰۰۰ پی‌اس‌آی نیرو می‌یابد.

ناوبری هواپیما با جی‌پی‌اس و یک سیستم درونی ناوبری صورت می‌گیرد. تایفون می‌تواند از سیستم فرود با ابزار (ILS) نیز برای فرود در آب و هوای بد بهره گیرد.

این هواپیما از یک سیستم پیچیده شدیداً درونساز شده دفاعی کمک می‌گیرد که پراتورین نام دارد. ردگیری تهدید با گیرنده هشدار راداری (RWR) و اخطار دهنده نزدیک شدن موشک (MAW) و یک سیستم گیرنده اخطار لیزری (LWR فقط در تایفون‌های انگلیسی) صورت می‌گیرد. حفاظت توسط خاشه‌های گمراه‌کننده راداری و شراره‌های گمراه‌کننده موشک‌های حرارت‌یاب و سیستم اخلال الکترونیکی و همچنین دکوی راداری یدک‌کشی شده‌است.

پراتورین به‌طور خودکار تهدیدات دنیای خارج را رصد و پاسخ می‌گوید. این سیستم برای خلبان ارزیابی اولویت‌بندی شده‌ای از تهدیدات زمینی و هوایی را فراهم می‌سازد. می‌تواند به یک تهدید منفرد یا تهدیدات متعدد پاسخ دهد.

هواپیما همچنین دارای یک فاصله سنج پیشرفته زمینی است که بر اساس سیستم ناوبری بر اساس زمینی ترپروم (TERPROM) عمل می‌کند که قبلاً در جنگنده‌های پاناویا تورنادو به کار رفته ابود. این سیستم کلاً بهبود یافته و با نمایشگرهای کابین و کنترل‌گرها یکسان‌سازی شده‌است.

سیستم چندمنظوره انتشار اطلاعات MIDS 16 نیز دیتا لینک را برای تایفون فراهم می‌سازد.

کابین خلبانویرایش

 
کابین خلبان، نمایشگرهای و استیک میانی دیده می‌شوند.

یوروفایتر دارای یک کابین شیشه‌ای بدون هیچ نوع ابزار سنتی است. در کابین سه نمایشگر تمام رنگی چندمنظوره دید پایین (MHDD)، یک نمایشگر دید بالای وسیع (HUD) با دید فروسرخ نگاه به جلو، صدا و دست روی تراتل و استیک (Voice+HOTAS). سیستم سیمبولوژی سوارشده روی کلاه‌خود (HMSS)، سیستم چندمنظوره انتشار اطلاعات (MIDS)، ابزار ورود دستی اطلاعات (MDEF) مستقر در سمت چپ گلیرشیلد و یک سیستم کاملاً یکپارچه هشدار با پانل نمایش هشدارها (DWP). ابزارهای پرواز رجوعی با نور LED در سمت راست گلیرشیلد مستقر شده‌اند.

خلبان هواپیما را به وسیله استیک مرکزی و تراتل سمت چپ به پرواز درمی‌آورد. خروج اضطراری توسط صندلی مارتین بیکر ام‌کا. ۱۶آ انجام‌پذیر است.

کاربرانویرایش

 
کشورهای به‌کارگیرندهٔ یوروفایتر تایفون
  اتریش
  آلمان
  • نیروی هوایی آلمان: ۱۴۳ فروند تحویل شده که دو مورد از آن‌ها در سانحهٔ هوایی، از بین رفتند.[۴] آلمان در نوامبر ۲۰۲۰، تعداد ۳۴ فروند از سری Tranche 4 نیز سفارش داده‌است.[۵][۶]
  ایتالیا
  عربستان سعودی
  اسپانیا
  بریتانیا
  عمان
  قطر
  کویت
 
کلاه خلبان تایفون

ویژگی‌هاویرایش

 
موتور EJ200 در نمایشگاه هوایی پاریس، ۲۰۱۳
 
موتور توربوفن هواپیما

منبع اطلاعات اطلاعات عملکرد تایفون،[۱۳] RAF Typhoon,[۱۴] BAE Systems page,[۱۵] AFM,[۱۶] Superfighters[۱۷]

مشخصات عمومی

  • خدمه: ۱ (عملیاتی)، ۲ (آموزشی)
  • طول: ۱۵/۹۶ متر (۵۲ فوت ۵ اینچ)
  • پهنای بال: ۱۰/۹۵ متر (۳۵ فوت ۱۱ اینچ)
  • ارتفاع: ۵/۲۸ متر (فوت ۴ اینچ)
  • بال: مساحت ۵۰ مترمربع (۵۳۸ فوت مربع)
  • وزن خالی: ۱۱۰۰۰ کیلوگرم (۲۴٬۲۵۰ پوند)
  • وزن بارگیری: ۱۵۵۵۰ کیلوگرم (۳۴٬۲۸۰ پوند)
  • بیشینه وزن برخاست: ۲۳۰۰۰ کیلوگرم (۵۱٬۸۰۰ پوند)
  • پیشرانه: ۲× پس‌سوز توربوفن یوروجت ئی‌جی۲۰۰
    • نیرو ی خشک: ۶۰ کیلونیوتن (13,500 lbf) هرکدام
    • نیرو با پس سوز ۹۰ کیلونیوتن (20,250 lbf) هرکدام

عملکرد

  • سرعت بیشینه: ** در ارتفاع: +۲ ماخ، ۲۴۹۵ کیلومتر بر ساعت، ۱۹۵۰ مایل بر ساعت[۱۸][۱۹]
    • در سطح دریا: ۱/۲ ماخ[۲۰] (۱۴۷۰ کیلومتر بر ساعت، ۹۱۳/۲ مایل بر ساعت))[۲۱]
    • ابرپیمایش: ۱/۱ ماخ[۱۶]-۱٫۵[۲۲]
  • برد: ۲۹۰۰ کیلومتر (۱٬۸۴۰ مایل)
  • شعاع عملیاتی: ** حمله زمینی (ارتفاع پایین): ۶۰۱ کیلومتر
    • حمله زمینی (عادی): ۱۳۸۹ کیلومتر
    • دفاع هوایی به‌مدت ۳ ساعت: ۱۸۵ کیلومتر
    • دفاع هوایی به‌مدت ۱۰ دقیقه: ۱۳۸۹ کیلومتر (۸۶۳ ناتیکال مایل) [۲۳]
  • برد ترابری: ۳۷۹۰ کیلومتر (۲٬۳۰۰ مایل)
  • سقف پروازی: ۱۹۸۱۰ متر (۶۵٬۰۰۰ فوت)
  • نرخ اوج‌گیری: +۳۱۵ متر بر ثانیه[۲۴][۲۵] (۶۲٬۰۰۰ فوت بر دقیقه[۲۶])
  • بارگیری بال: ۳۰۷ کیلوگرم بر مترمربع[۲۰] (۶۳ پوند بر فوت مربع)

جنگ‌افزار

تجهیزات پروازی

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. Jennings, Gareth (26 October 2020). "Italy receives final Eurofighter, closing core nation programme of record". Janes. Retrieved 28 October 2020.
  2. «Defense & Security Intelligence & Analysis: IHS Jane's | IHS». articles.janes.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۱۲.
  3. "Eurofighter woos buyers for 10 billion euro order" (به انگلیسی). 2010-06-09. Retrieved 2022-02-12.
  4. "One killed in Eurofighter collision over eastern Germany". euronews (به انگلیسی). 2019-06-24. Retrieved 2022-02-12.
  5. "Airbus signs contract for 38 Eurofighters with Germany | Airbus". www.airbus.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-02-12.
  6. «German Parliament commits to acquisition of 38 Eurofighter jets». Airforce Technology (به انگلیسی). ۲۰۲۰-۱۱-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۱۲.
  7. RUAG, In association with. "World Air Forces 2020". Flight Global (به انگلیسی). Retrieved 2022-02-12.
  8. "Spain to receive new Eurofighters under Project 'Halcon'". Janes.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-02-12.
  9. "Advanced Typhoon delivered to the Royal Air Force". BAE Systems | International (به انگلیسی). Retrieved 2022-02-12.
  10. «Oman completes Typhoon deliveries | Times Aerospace». www.timesaerospace.aero. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۱۲.
  11. «Qatar buys 24 Eurofighter Typhoon jets in £6bn deal» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۱۷-۱۲-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۱۲.
  12. «Take A Look At These Cool Photos Of The Delivery Flight Of The Kuwait Air Force's First Eurofighter Typhoons». The Aviationist (به انگلیسی). ۲۰۲۱-۱۲-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۱۲.
  13. Typhoon Performance Data، شرکت یوروفایتر
  14. "Typhoon." Raf.mod.uk, 1 July 2005. Retrieved: 28 November 2009.
  15. Typhoon page, BAE Systems.
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ "Kings of Swing." AirForces Monthly, August 2008.
  17. Williams, Mel, ed. "Dassault Rafale". Superfighters, The Next Generation of Combat Aircraft. London: AIRtime, 2002. ISBN 1-880588-53-6.
  18. Austrian airforce (2,495 km/h at 10,975 m altitude) translation, NASA Mach and Speed of Sound
  19. Airpower Austria (Mader - Janes correspondent: performance values with 2 BVR and 4 WVR rockets "Translation." google.de. Retrieved: 28 November 2009.
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ Spick, Mike. "Eurofighter EF 2000 Typhoon". Brassey's Modern Fighters: The Ultimate Guide to In-Flight Tactics, Technology, Weapons, and Equipment. Washington, DC: Potomac Books Inc, 2002. ISBN 1-57488-462-X.
  21. See عدد ماخ for relationship.
  22. Switzerland Eurofigther website: Average Speed without afterburner Mach 1.5 (Supercruise), "Translation." google.de. Retrieved: 28 November 2009.
  23. "Eurofighter." fas.org. Retrieved: 1 November 2009.
  24. "Eurofighter Tech." doppeladler.com. Retrieved: 1 November 2009.
  25. title=Eurofighter climb rate 25% better as F-16 (254 m/s x 1.25 = 317.5 m/s)." Flug-revue.rotor.com, 9 April 1999. Retrieved: 28 November 2009.
  26. "News." telegraph.co.uk. Retrieved: 1 November 2009.