الانتصار
الانتصار فی انفرادات الامامیه معروف به الانتصار از قدیمیترین و معروفترین منابع فقهی استدلالی شیعه است که توسط سید مرتضی علمالهدی (متوفی ۴۳۶ ق) برای دفاع و رفع اتهام از مذهب تشیع به زبان عربی تألیف شد.[۱][۲]

فهرست
ویرایشاین کتاب فقهی مشتمل بر بیش از ۳۳۶ مسئله فقهی است که غالباً برای استدلال به صحت آن احکام به آیات قرآن و اجماع استناد شده است. فهرست مباحث این کتاب عبارتند از:[۳][۴]
- طهارة
- صلاة
- صیام
- زکاة
- حج
- نکاح
- طلاق
- ظهار
- ایلاء
- لعان
- عدهٔ زنان
- ایمان
- نذور و کفارات
- عتق
- تدبیر
- مکاتبه
- صید و ذبائح
- اشربه و لباس
- بیوع و ربا و صرف
- شفعه
- قضاء
- شهادات
- حدود و قصاص
- دیات
- فرائض
- مواریث
- وصایا
مقدمه
ویرایشسیدِ مرتضی در بخشی از مقدمه این کتاب چنین میآورد:[۵]
علی أنه لا أحد من فقهاء الأمصار إلا و هو ذاهب إلی مذاهب تفرد بها، و مخالفوه کلهم علی خلافها، فکیف جازت الشناعة علی الشیعة بالمذاهب آلتی تفردوا بها، و لم یشنع علی کل فقیه کأبی حنیفة و الشافعی و مالک و من تأخر عن زمانهم بالمذاهب آلتی تفرد بها؟ و کل الفقهاء علی خلافه فیها، و ما الفرق بین ما انفردت به الشیعة من المذاهب آلتی لا موافق لهم فیها، و بین ما انفرد به أبو حنیفة أو الشافعی من المذاهب آلتی لا موافق له فیها؟
با این حال، هیچیک از فقیهان شهرها نیستند مگر اینکه آراء و نظریاتی داشته باشند که مختص به خودشان باشد و عالمان دیگر مخالف آن نظر باشند. پس چگونه عیب گرفتن بر شیعه بخاطر آراء و نظریات خاصشان جایز است اما بر هر فقیه دیگری مثل ابوحنیفه، شافعی، مالک و کسانی که از حیث زمان متاخر از اینان هستند، جایز نیست؟ در حالی که همه فقیهان مخالف آن آراء و نظریات هستند. چه فرقی بین نظریات خاص شیعه با نظریات خاص ابوحنیفه یا نظریات خاص مالک وجود دارد؟
جایگاه کتاب
ویرایشاهمیت و جایگاه این کتاب به قدری است که اکنون و پس از گذشت هزار سال از تألیف آن، بارها به زبانهای مختلف مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است.[۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶]
بخشی از قوانین ارث
ویرایشسید مرتضی در انتصار میگوید: «یکی از آراء اختصاصی امامیه در این زمان - اگر چه در گذشته برخی از فقیهان مذاهب دیگر نیز با این رأی موافق بودند - این است که مسلمان از کافر ارث میبرد ولی کافر از مسلمان ارث نمیبرد.» سید مرتضی در ناصریات نیز میگوید: «ما از مشرکان ارث میبریم و موجب حجب ورثه آنان میشویم. رأی درست همین است و فقیهان ما بر این رأی هستند. از معاویة بن ابوسفیان و معاذ بن جبل و محمد حنفیه و مسروق بن اجدع و عبدالله بن معقل مزنی و سعید بن مسیب نیز همین قول نقل شده است. فقیهان دیگر با این رأی مخالفند و میگویند: «مسلمان از کافر و کافر از مسلمان ارث نمیبرد.» دلیل ما بر این که مسلمان از کافر ارث میبرد ولی کافر از مسلمان ارث نمیبرد، اجماع متردد است.»[۱۷]
منابع
ویرایش- ↑ «الانتصار». www.andisheqom.com. بایگانیشده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۴.
- ↑ «منابع فقهی شیعه - پایگاه تخصصی ائمه اطهار». aemehathar.com. بایگانیشده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۴.
- ↑ «نمایش محتویات فایل pdf | کتابخانه مجازی الفبا». alefbalib.com. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۴.
- ↑ «الانتصار فی انفرادات الامامیه (کتاب) - ویکی فقه». wikifeqh.ir. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۴.
- ↑ «الانتصار فی انفرادات الإمامیة - السید الشریف المرتضی - کتابخانه مدرسه فقاهت». lib.eshia.ir. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۴.
- ↑ الفرهودی, علی; البندر, عقیل. "دراسه تحلیلیه لکتاب (الانتصار)". فقه أهل البیت (عربی) (به عربی). 74 (19): 103–152.
- ↑ شریعتمداری, حمیدرضا. "کاوشی در مبانی نظری استنباطات فقهی سید مرتضی در «ناصریات»". پژوهشهای فقهی. 15 (9): 127–148.
- ↑ «منفردات امامیه در حقوق کیفری اسلام توجه و تحقیق کتاب حدود، قصاص و دیات از کتاب الانتصار ((سید مرتضی))». irandoc. بایگانیشده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافتشده در ۴ مارس ۲۰۲۰.
- ↑ ارضی, منصوره; ارضی, زکیه; قاسمی, پروین; سیدمصطفی, احمدزاده. "فهرست پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری به تفکیک گروههای پنجگانه دانشکده الهیات". مقالات و بررسی ها. 65 (32): 199–284.
- ↑ «پایاننامههای دفاع شده موجود در کتابخانه ملی». نشرحقوقی عدلیه - بستهها و جزوات دکتری و کارشناسی ارشد حقوق. ۲۰۱۴-۰۱-۱۵. بایگانیشده از اصلی در ۲۳ فوریه ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۴.
- ↑ «پایاننامههای مرتبط با سید مرتضی علم الهدی». www.hadithcongresses.ir. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۴.
- ↑ «ترجمه و تحقیق فصل قضاء و شهادات از کتاب الانتصار سید مرتضی». www.virascience.com. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۴.
- ↑ «ترجمه و بررسی مسائل البیع از کتاب الانتصار سید مرتضی». hawzah.net. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۴.
- ↑ «فهرست ترجمههای فارسی آثار سید مرتضی (ره)». manuscripts.[پیوند مرده]
- ↑ «ترجمه و تحقیق مسائل نکاح از کتاب انتصار سید مرتضی». irandoc. بایگانیشده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافتشده در ۴ مارس ۲۰۲۰.
- ↑ معینیفر, محمد. "سید مرتضی علم الهدی (ره) و ایده نگاری فقه مقارن". بساتین. 3–4 (2): 101–108.
- ↑ «میراث غیر مسلمان». پرتال جامع علوم انسانی. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۴.