اندام ژاکوبسون

اندام ژاکوبسون[۱] (تلفظ درست: اندام یاکوبسون) یا اندام تیغه‌ای-بینی (ومرونازال، Vomeronasal organ)، یک اندام کمکی بویایی به شکل کیسه‌ای در تیغه بینی است که در بسیاری از حیوانات و برخی انسان‌های بالغ دیده می‌شود.

اندام ژاکوبسون
Gray51.png
برش جلویی از حفره‌های بینی یک جنین ۲۸ میلیمتری انسان. اندام ژاکوبسون در سمت راست، برچسب خورده است.
جزئیات
رویان‌شناسیفلسک بویایی
شناسه‌ها
لاتینorganum vomeronasale
مشD019147
تی‌اِی۹۸A06.1.02.008
تی‌اِی۲3141
اف‌ام‌اِی77280

این اندام در سال ۱۸۱۳ توسط لودویگ یاکوبسون دانمارکی کشف شد.[۲] نام این اندام در متون فارسی به علت عدم آشنایی مترجمان با تلفظ درست دانمارکی، به صورت "اندام ژاکوبسون" رواج یافته.

سر یک مار:
A = چشم
B = غدهٔ اشکی
C = حفره بینی دارای بافت
D = سوراخ درونی بینی
E = سوراخ بیرونی بینی
F = نیش بیرون‌زده
G = نیش جمع‌شده
H = اندام ژاکوبسون

کاربرد اندام ژاکوبسون برای ردیابی فرمون‌ها است. فرمون‌ها پیام‌آورهای شیمیایی هستند که اطلاعاتی را میان افراد یک گونه رد و بدل می‌کنند. به همین خاطر گاه به اندام ژاکوبسون «حس ششم» نیز گفته‌اند.

منابعویرایش

  1. نام از: آفتاب[پیوند مرده]
  2. Jacobson, L. (1813). Anatomisk Beskrivelse over et nyt Organ i Huusdyrenes Næse. Veterinær=Selskapets Skrifter [in Danish] 2,209–246.