بالهارود

رودی مرزی میان ایران و جمهوری آذربایجان

بالهارود، بالهاری یا بلغارچای[۱] رود مرزی بین ایران و جمهوری آذربایجان است. این رود با نام‌های آدینه بازارچای، شیرین سو، شنبه چای و بیلرچای نیز نامیده شده‌است اما نام رایج آن بلغارچای است.[۲] این رودخانه که طول آن ۱۶۳ کیلومتر است، از کوه‌های اوجارود سرچشمه می گیرد و وارد دریاچه محمودچالا می شود.[۳]

بالهارود
بلغاچای
بالهارود، در روستای اودلو
بالهارود، در روستای اودلو
سرچشمهکوه های تالش (اوجارود)
ریزشگاهدریاچه محمود‌چالا، ماساللی
طول۱۶۳ کیلومتر
حوضه آبریز بلغارچای

بالهارود در شرق شهرستان گرمی جاری است و این شهرستان را از شهرستان یاردیملی و جلیل‌آباد جمهوری آذربایجان جدا می‌کند. سر چشمه این رود روستاهای داش دیبی، سیا (چشمه های خل خانا، داش نو بولاغ، بوز بولاغ و سویوغ بولاغ)، بورک آباد، جنگان و چشمه های جنگلی جمهوری آذربایجان بوده و از پیوند چندین رود از جمله مهره چایی، سالالا چای، گرمی چای و شوون چایی بوجود می آید. کناره‌های مرزی این رودخانه تفرجگاه مردم منطقه گرمی است. این رودخانه پس از اتصال تمام شاخه‌هایی که از کوه‌های شهرستان سرچشمه می‌گیرند پس از گذر از روستایی به نام هادی بیگلو وارد محدوده شهرستان بیله‌سوار شده و مرز این شهرستان را با جمهوری آذربایجان تعیین می‌کند و پس از گذر از این شهرستان وارد خاک جمهوری آذربایجان می‌شود و بر خلاف تصور ریزش گاه آن دریای خزر نیست و به دریاچه محمود چاله می‌ریزد. در میان مردم منطقه به بالهاری چایی و بلغار چایی معروف است. اطلاق بالهارود به آن به جهت فارسی بودن کلمه رود صحیح به نظر نمی‌رسد. بر روی این رودخانه در داخل خاک آذربایجان در زمان اتحاد جماهیر شوروی سدی به نام سد بلغارچای احداث شده که نقش حیاتی در آبیاری دشت مغان آن سوی مرز دارد.

استان اردبیل در حدود ۳۸۲ کیلومتر با کشور جمهوری آذربایجان مرز مشترک دارد که در ۱۵۹ کیلومتر آن رودهای ارس و بالهارود جریان دارند.[۴]

منابعویرایش

  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۸ اوت ۲۰۱۴.
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۵.
  3. جغرافیای تاریخی غرب ایران ص۳۹[پیوند مرده]
  4. استانداری اردبیل، بازدید: نوامبر ۲۰۰۹.