باز کردن منو اصلی

جمیل بایک (۱۹۵۱، کبان، الازیغ) که به جمعه نیز معرف است، یکی از اعضای مؤسس پ‌ک‌ک است که هنوز در قید حیات است. بایک عضو شورای فرماندهی پ‌ک‌ک است؛ در عین حال او یکی از ۱۲ عضو شورای فرماندهی شاهین‌های آزاد کردستان -یک سازمان فراگیر سیاسی کرد که پ‌ک‌ک نیز بخش است از آن- است. همچنین او به همراه مراد کارایلان، رهبر پ‌ک‌ک و باهوز اردل -یک کرد اهل کردستان سوریه، کمیته احزایی پ‌ک‌ک را تشکیل می‌دهند.

جمیل بایک
نام مستعار جمعه
زاده ۱۹۵۱
ترکیه کبان، استان الازیغ، ترکیه
سال خدمت ۱۹۷۸−تا کنون
درجه عضو شورای رهبری پ.ک. ک
معاون رئیس کنفدرالیسم جوامع کردستان
فرمانده سابق ارتش آزادی خلق کردستان
جنگ‌ها درگیری کردها و ترکیه

بایک در کنگره اول حزب در سال ۱۹۷۸ به عنوان قائم‌مقام رسمی دبیرکل سازمان انتخاب شد. بدین صورت بایک تا سال ۱۹۹۵ پس از اوجالان، نفر دوم سازمان بود. در این سال او به جای فرمانده شاخه نظامی سازمان، ارتش آزادی خلق کردستان منصوب شد. در اوائل دهه ۱۹۹۰، او مسئول آکادمی مصعوم کرکماز در دره بقاع لبنان تحت کنترل سوریه بود.

پس از دستگیری اوجالان -رهبر سازمان- بایک با مراد کارایلان علیه تجدیدنظرطلبان همکاری کرد. در نتیجه رهبران تجدیدنظرطلب پ‌ک‌ک چون عثمان اوجالان و نظم‌الدین تاش -که قبلاً بر سر یک کشمکش برای رهبری سازمان، بایک را علیه عثمان اوجالان پشتیبانی کرده بود- و کانی یلماز، پ‌ک‌ک را ترک گفتند. زان پس کارایلان به همراه بایک، رهبری را در پ‌ک‌ک به عهده گرفتند. موضع بایک زمانی که باهوز اردل به فرماندهی جناح نظامی جدید سازمان رسید، در ضعف قرار داشت. از آن پس بایک، رهبری سیاسی و در عین حال مسئول روابط با ایران در پ‌ک‌ک بوده است. بایک خودش به دفعات بسیار حضورش در ایران و از جمله پایگاهی در ارومیه اذعان داشته است.

او که به عنوان شخصیتی بحث‌برانگیز شناخته می‌شود؛ متهم است که بالغ بر ۳۰۰ تن از اعضای پ‌ک‌ک را از دهه ۱۹۸۰ تا به حال اعدام کرده است. توان نظامی فرماندهی بایک را بسیاری از اعضای سازمان از جمله خود اوجالان نقد کرده کرده‌اند؛ به طوری که اوجالان ارزش خاصی برای این بعد از کار اوجالان قائل نبود. در این مورد اوجالان گفته است: «بایک بیشتر ترجیح می‌دهد در پشت جبهه باشد تا جلو جبهه». او بایک را به قتل ۱۷ مجروح سازمان در سال ۱۹۹۲، برای فرار از اسارت به دست ترک‌ها متهم کرد.

در مصاحبه‌ای که نشریه ایندیپندنت در سال ۲۰۰۷ با بایک داشت او را فرد دوم پ‌ک‌ک نامید.

پیشین:
معصوم کرکماز
فرمانده نیروهای مدافع خلق
۱۹۸۶–۱۹۹۵
پسین:
نظام‌الدین تاش

منابعویرایش