دروازه درب کوشک

یک اثر تاریخی در شهر قزوین

یکی از کهن‌ترین دروازه‌های قزوین است که به سوی الموت، رودبار و کوشک و شکارگاه‌های شمال قزوین باز می‌شده‌است و دارای یک ورودی با قوس و کلیل و نیم دایره است. در هر طرف راهرو دو طاق نما ساخته شده که با نرمی به سوی بیرون پیش آمده و حالت آغوش گشوده را تداعی می‌کند. این دروازه تنها یک نما به سوی خارج شهر دارد که از تزئینات کاشی‌کاری و رسمی‌بندی برخوردار است و بدنه رو به داخل آن، آجری ساده است. کاشی‌کاری موجود در بنا در زمان فرمانروایی میرمحمدحسین عضدالملک قزوینی در دوره قاجاریان انجام شده‌است.[۱]

دروازه درب کوشک
Darb e Kushk Gateway - Alireza Khoshpayam.jpg
نامدروازه درب کوشک
کشورایران
استاناستان قزوین
شهرستانقزوین
اطلاعات اثر
دیرینگیقاجاریان
دورهٔ ساخت اثرقاجاریان
بانی اثرمیرمحمدحسین عضدالملک قزوینی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۳۹۱
تاریخ ثبت ملی۲۶ اسفند ۱۳۵۳

پیشینهویرایش

شهر قزوین در گذشته، نُه دروازه به نام‌های درب کوشک (در شمال شرقی)، دروازه شیخ‌آباد در خیابان سعدی (در شمال غربی)، دروازه رشت، دروازه مغلاوک یا دروازه همدان (در جنوب غربی)، دروازه خندقبار، دروازه ساوالان، دروازه راه ری، دروازه تهران قدیم، دروازه پنبه ریسه (در شرق خیابان طالقانی کنونی) داشته که امروزه از آن میان، تنها دو دروازه درب کوشک و تهران قدیم باقی‌مانده‌اند.[۲]

دروازه کوشکویرایش

دروازه کوشک در واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۵۳ با شمارهٔ ثبت ۳۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دروازه درب کوشک در انتهای خیابان آزادی (نادری) شهر قزوین قرار دارد و متعلق به سال 1296 هجری قمری است که در زمان حکومت شاهزاده عضدالدوله، کاشی‌کاری شده است. شهر قزوین در نیمه قرن سوم هجری قمری دارای 7 دروازه بوده است که امکان ورود به شهر را فراهم می‌ساختند. در دوره قاجاریه 9 دروازه در گرداگرد قزوین وجود داشتند که با حصار پیرامون شهر به یکدیگر می‌پیوستند و عبارت بودند از پنبه ریسه، راه (درب) کوشک، شیخ‌آباد، رشت، مغلاوک، خندقبار، شهزاده حسین، مصلی و تهران که هم‌اکنون از میان آن بناهای باشکوه، تنها دو دروازه تهران و راه کوشک باقی مانده‌ و بقیه در اثر خیابان‌کشی‌ها و عدم توجه به مرور زمان ویران شدند.

دروازه درب کوشک به سوی الموت، رودبار و کوشک‌ها و شکارگاه‌های شمال قزوین باز می‌شده است. این دروازه برخلاف دروازه تهران قدیم، تنها دارای یک نما به سوی خارج شهر است و دارای یک ورودی با قوس نیم دایره‌ای شکل می‌باشد که در طرفین آن گلدسته‌ها و طاق‌نماهایی دیده می‌شود. نمای خارجی این دروازه دارای کاشی‌کاری رسمی‌بندی است.[۳][۴]

جستارهای وابستهویرایش

َ* دروازه‌های قزوین

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

  1. کلیساها و بناهای حکومتی استان قزوین
  2. «حوزه هنری قروین، دروازه‌های قزوین». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ اوت ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲ دسامبر ۲۰۱۰.
  3. http://seeiran.ir/%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8-%DA%A9%D9%88%D8%B4%DA%A9/
  4. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.

منابعویرایش