زورخانه پهلوان‌پور

(تغییرمسیر از زورخانه پهلوان پور)

زورخانه پهلوان‌پور یکی از قدیمی‌ترین زورخانه‌های تهران است. در محله حسن‌آباد واقع است و هنوز فعالیت دارد.

زورخانه پهلوان پور
Hamzeh pahlevan pur 1.jpg
جشن ورزشی دومین نفر از سمت راست پهلوان حمزه پهلوان پور
نامزورخانه پهلوان پور
کشورایران
استانتهران
شهرستانتهران
اطلاعات اثر
سال‌های مرمت۱۷ دی ۱۳۸۸
کاربریورزشگاه
دیرینگی۱۳۰۴ (خورشیدی)
دورهٔ ساخت اثردوره قاجار
بانی اثرحمزه‌علی پهلوان‌پور
آدرسخیابان وحدت اسلامی پایین‌تر از میدان حسن‌آباد، خیابان شهید اسدی منش، پلاک ۴۸

طبق مطالب مندرج بر تابلوی سردر قدیمی زورخانه، باشگاه فرهنگی و ورزشی پهلوان‌پور (بازارچه) یکی از قدیمی‌ترین زورخانه‌های تهران قدیم است که در تاریخ ۱۳۰۴ ه‍.ش توسط حمزه علی پهلوان‌پور افتتاح شده‌است.

پهلوان حمزه پهلوان پورسال ۱۳۰۹

تاریخچهویرایش

مالکیت این زورخانه پس از مرشد حسین سیاه واگذار می‌شود به اصغر بازارچه که یکی از پهلوان‌های خوشنام تهران قدیم بود. در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی، پهلوان حمزه‌علی پهلوان‌پور معروف به پهلوان شاطر حمزه، پهلوان اول تهران این زورخانه را از اصغر بازارچه که به واسطه مشکلات مالی مجبور به جابجایی زورخانه خود به محل فعلی شده بود خریداری و نام خود یعنی پهلوان‌پور را بر سردر آن قرار داد و بدین سان زورخانه پهلوان‌پور متولد شد.[۱]

حمزه‌علی پهلوان‌پور، مالک چند نانوایی در نقاط مختلف شهر، چند مغازه دیوار به دیوار زورخانه، به همراه سقاخانه «کل‌عباس علی» بود. از آنجا که وی انسانی خیر بوده و تمام درآمد حاصله از این مغازه‌ها را صرف کمک به ورزشکاران و نیازمندان می‌کرد. او و چند پهلوان دیگر در تهران ملقب به «درخانه بازها» شده بودند.[۲] شایان ذکر است سالها بعد هنگامی که زورخانه دچار آتش‌سوزی شده بود[چه زمانی؟] پهلوان‌پور خانه و تعدادی از مغازه‌هایش را فروخت تا هزینه ترمیم آن را بپردازد.[نیازمند منبع]

پس از درگذشت پهلوان‌پور زورخانه توسط وراث به فروش می‌رسد و خریدار تابلوها و نقاشی‌های قدیمی زورخانه را برداشته و بنای زورخانه را برای سالیان سال رها می‌کند! تا اینکه این زورخانه در راستای احیای ورزش زورخانه‌ای، در ۱۷ دی ۱۳۸۸ه‍.ش توسط شهرداری منطقه ۱۱ بازسازی و مجدداً راه‌اندازی شد.[۳]

زورخانه پهلوان‌پور در عمر نزدیک به یک قرنش پهلوانان زیادی در گود (زورخانه) خود دیده‌است. هنوز می‌توان رد و نشان «حاج مصطفی طوسی»، «کل اسمال»، «حاج علی تک تک» و «حاج باقر مهدیه»، «جواد نکوبخت» را بر در و دیوار و عکس‌های یادگاری موزه زورخانه پیدا کرد.[۲][۴]

گلریزانویرایش

سالها است که در شب‌های خاص زورخانه شاهد گلریزان بوده و هست. در زمین‌لرزه ۱۳۴۱ بوئین‌زهرا این زورخانه نیز مانند دیگر زورخانه‌های پایتخت اقدام به گلریزان نمود که در آن زمان مبلغ سیصد هزار تومان جمع شد که توسط حمزه علی پهلوانپور و دیگر پهلوانان که به کمک زلزله زدگان شتافته بودند هزینه و تقسیم شد.
در یکشنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۳ ه‍.ش که پهلوان علیرضا سلیمانی جهت گلریزان در میان گود حضور نداشت! هیئت امنا و اعضای تیم علی بن موسی‌الرضا با یاد و خاطرهٔ مؤسس و بنیانگذار درگذشتهٔ آن تیم، جای آن پهلوان را پر کردند و این آیین را با یاد وی برگزار کردند. به همین مناسبت هم علی نعیمی (مدیر و مرشد زورخانه پهلوان‌پور) در حرکتی نمادین با بازکردن زنگ زورخانه، یاد پهلوان شهر را گرامی داشت.[۵]

گردهماییویرایش

در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۲ گردهمایی مرشدان و زورخانه‌داران در زورخانه پهلوانپور با حضور مسعود آئینه چی (نایب رئیس هیئت کشتی پهلوانی و ورزش باستانی وقت استان تهران) تشکیل و ضمن بررسی مشکلات آنان مقرر شد هر ماه یک جلسه برگزار گردد.[۶]

منابعویرایش

  1. «قد کشیدن در گود مقدس». ایران آنلاین. ۲۰۱۵-۰۸-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۰۵.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «داش مشتی‌ها و درخونه بازها». highlights of photos. ۱۹۵۰-۰۳-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۰۵.
  3. «زورخانه پهلوان‌پور احیا شد». تابناک. ۲۰۱۰-۰۱-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۰۵.
  4. «گالری تصاویر زورخانه پهلوان‌پور». همگردی. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۰۲.
  5. «زنگ زورخانه به احترام پهلوان سلیمانی به صدا در نیامد». www.ettelaat.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۰۲.
  6. «گردهمایی مرشدان و زورخانه داران پایتخت در زورخانه پهلوان پور». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۳-۰۵-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۲۶.